głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 16 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1009, 1028 i 1028-A)
Wyniki głosowania
21 lutego 2025warunkowość społeczna
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz niektórych…
Sejm uchwalił ustawę wdrażającą unijny mechanizm warunkowości społecznej w rolnictwie stosunkiem głosów 230 do 195 — koalicja rządząca przegłosowała projekt mimo sprzeciwu całej opozycji (PiS i Konfederacja głosowały przeciw).
W skrócie
Ustawa zmienia zasady wypłacania unijnych dopłat rolniczych: rolnicy prowadzący firmy i zatrudniający pracowników muszą od teraz przestrzegać prawa pracy i zasad BHP, żeby dostać pełne dopłaty bezpośrednie z UE — to tak zwana „warunkowość społeczna" wymagana przez Brukselę od 1 stycznia 2025 r. Jeśli Państwowa Inspekcja Pracy wykryje naruszenia, ARiMR (instytucja wypłacająca dopłaty unijne) może obciąć od 1% do 100% łącznej kwoty dopłat. Oprócz nowych kar ustawa wprowadza też dodatkowe dopłaty dla rolników używających certyfikowanych nasion i stosujących nawozy mikrobiologiczne. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił wniosek PiS o całkowite zablokowanie projektu.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/176/0/14
- 147/0/0/10
- 30/0/0/2
- 30/0/0/2
- 18/0/0/3
- 0/15/0/3
- 4/0/0/1
- RepublikanieRepublikanie0/4/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
06 lipca 2026, 23:10
Co się zmienia
- 1Warunkowość społeczna — nowe kary dla rolników-pracodawców i spółek rolniczych (nowy art. 57a druku 1028 — firmy zatrudniające pracowników tracą od 1% do nawet 100% sumy dopłat bezpośrednich, rolno-środowiskowych i ONW, jeśli łamią prawo pracy lub zasady BHP; skala zależy od punktowej oceny naruszenia; obejmuje ok. 7 500 podmiotów niebędących osobami fizycznymi)
- 2ARiMR co roku do 31 stycznia przekazuje Inspekcji Pracy listę rolników-pracodawców, PIP odsyła wyniki kontroli do 31 października (nowy art. 105a druku 1028 — stały coroczny obieg informacji między agencją wypłacającą dopłaty a Inspekcją Pracy, obejmujący imię/nazwisko/adres lub nazwę/REGON/siedzibę rolnika)
- 3Łagodna ścieżka dla drobnych naruszeń — zamiast kary nakaz naprawczy (art. 57a ust. 2–3 druku 1028 — jeśli wyliczona kara nie przekracza równowartości 100 euro, rolnik nie traci pieniędzy, lecz dostaje nakaz usunięcia uchybień do 31 grudnia następnego roku; dopiero brak reakcji uruchamia odzyskiwanie środków przez ARiMR)
- 4Nowy ekoschemat — dopłaty do certyfikowanych nasion zbóż, roślin strączkowych i ziemniaków (nowy art. 35b druku 1028 — płatności dla ok. 64 500 rolników stosujących materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany; wnioski przez aplikację eWniosekPlus)
- 5Rozszerzenie ekoschematu 'biologiczna uprawa' o nawozy mikrobiologiczne (art. 34 ust. 1a druku 1028 — dopłaty przysługują także za stosowanie nawozowych produktów mikrobiologicznych wpisanych do oficjalnego wykazu Ministra Rolnictwa; ok. 45 500 szacowanych beneficjentów)
- 6Uproszczone odzyskiwanie nadpłat do 100 euro przez ARiMR bez oddzielnego postępowania (art. 29 ust. 3 i 3a ustawy o ARiMR zmieniony art. 3 druku 1028 — kwota automatycznie potrącana z decyzji przyznającej dopłaty, bez zawiadamiania rolnika o wszczęciu postępowania; jeśli brakuje środków — potrącenie z przyszłych dopłat przez maks. 3 lata)
- 720 nowych etatów w Państwowej Inspekcji Pracy — 16 inspektorów (po jednym na województwo) i 4 etaty administracyjno-informatyczne (art. 2 druku 1028 — koszt ok. 4,67 mln zł w pierwszym roku, łącznie ok. 51 mln zł przez 10 lat z budżetu państwa)
- 8Ustawa wchodzi w życie 15 marca 2025 r. (art. 6 druku 1028 — data nieprzypadkowa: to dzień otwarcia naboru wniosków o płatności bezpośrednie na rok 2025)
Kogo dotyczy
Rolnicy prowadzący firmy i spółki rolnicze zatrudniające pracowników (ok. 7 500 podmiotów — to oni podlegają mechanizmowi warunkowości społecznej i ryzykują obcięciem dopłat); rolnicy używający certyfikowanych nasion zbóż, roślin strączkowych i ziemniaków (ok. 64 500 — zyskują dostęp do nowego ekoschematu); rolnicy stosujący nawozy mikrobiologiczne (ok. 45 500 — szersza pula dopłat do biologicznej uprawy); pracownicy najemni w rolnictwie (pośrednio — pracodawcy rolni mają teraz finansowy powód, żeby przestrzegać umów i BHP); ARiMR (nowe obowiązki sprawozdawcze wobec PIP); Państwowa Inspekcja Pracy (20 nowych etatów, nowe zadania kontrolne w sektorze rolnym)
Praktyczny wpływ
Ustawa wchodzi w życie dokładnie w dniu otwarcia naboru wniosków o dopłaty na 2025 r. (15 marca 2025 r.) — nowe zasady działają od razu przy składaniu pierwszych wniosków, nie ma okresu przejściowego dla rolników-pracodawców. Dodatkowo ARiMR ma tylko 7 dni od wejścia w życie na przekazanie Inspekcji Pracy pierwszej listy firm rolniczych, które składały wnioski w 2024 r. — oznacza to, że pierwsze kontrole PIP w gospodarstwach mogą ruszyć jeszcze w 2025 r. i dotyczyć bieżącego sezonu. Rolnicy-pracodawcy, którzy dostaną nakaz naprawczy (drobne naruszenia poniżej 100 euro kary), mają czas do końca następnego roku na poprawę — ale niewykonanie nakazu automatycznie uruchamia procedurę odzyskiwania środków przez ARiMR bez możliwości odwołania się od samej kary w tradycyjnym trybie.
Kontrowersje
Dwa poważne sprzeciwy ujawnione w konsultacjach publicznych (grudzień 2024 r.): po pierwsze, Krajowa Rada Izb Rolniczych (reprezentacja izb rolniczych z całej Polski) uznała powiązanie dopłat z prawem pracy za nieuprawnioną ingerencję państwa w stosunki rolnik–pracownik i sprzeciwiła się warunkowości społecznej jako zasadzie. Po drugie, Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) zgłosił formalne zastrzeżenia dotyczące masowego przekazywania danych osobowych rolników (imię, nazwisko, adres) przez ARiMR do Inspekcji Pracy bez ich wiedzy — rząd uwag UODO nie uwzględnił, powołując się na obowiązek wynikający z prawa unijnego.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
