wniosek o przystąpienie do trzeciego czytania bez kierowania projektu do komisji
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 15 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (druki nr 1132 i 1154)
Wyniki głosowania
4 kwietnia 2025detektoryści zabytki
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sejm przegłosował wniosek o skierowanie projektu rządowego wprost do trzeciego (końcowego) czytania, bez odsyłania go z powrotem do komisji — otwierając drogę do szybkiego uchwalenia ustawy, która po raz drugi odkłada w czasie liberalizację zasad amatorskiego poszukiwania zabytków detektorem metalu.
W skrócie
W 2023 r. poprzedni Sejm uchwalił prawo, które miało zrewolucjonizować poszukiwanie zabytków detektorem metali — zamiast pozwolenia od konserwatora wystarczyłoby zgłoszenie przez aplikację w telefonie. Obecny rząd (Tusk) ocenia, że państwo nie jest gotowe: brakuje aplikacji, magazynów na znaleziska, pracowników w urzędach, a szacunkowe koszty nagród za odkryte zabytki mogłyby sięgnąć nawet 14,7 mld zł rocznie. Dlatego proponuje przesunięcie wejścia tej liberalizacji w życie o blisko dwa lata — z 1 maja 2025 r. na 1 stycznia 2027 r. To głosowanie było krokiem proceduralnym: zdecydowano, że projekt trafi od razu do głosowania końcowego, bez dodatkowych prac w komisji.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/176/0/14
- 152/0/0/5
- 29/0/0/3
- 29/0/0/3
- 20/0/0/1
- 0/12/0/4
- 4/0/0/1
- RepublikanieRepublikanie0/3/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/2/0/0
Co się zmienia
- 1Data wejścia w życie ustawy z 13 lipca 2023 r. (liberalizacja poszukiwań detektorami metali) zostaje przesunięta z 1 maja 2025 r. na 1 stycznia 2027 r. (art. 1 druku 1132 — zmienia art. 3 nowelizacji z 2023 r., który określa dzień startu całego nowego systemu zgłoszeniowego)
- 2Sama ustawa opóźniająca (druk 1132) wchodzi w życie 1 maja 2025 r. (art. 2 druku 1132 — przepis techniczny: nowelizacja nowelizacji musi wejść w życie dokładnie w dniu, w którym miałaby startować ta, którą opóźnia)
- 3Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje uchwalenie projektu bez żadnych poprawek (druk 1154 — sprawozdanie komisji z 3 kwietnia 2025 r., podpisane przez przewodniczącego Piotra Adamowicza)
Kogo dotyczy
Amatorzy-poszukiwacze posługujący się detektorami metali (szacunkowo kilka do kilkudziesięciu tysięcy osób w Polsce) — dla nich liberalizacja przepisów, na którą czekali od 2023 r., zostaje odsunięta do 2027 r. Wojewódzkie urzędy ochrony zabytków — zachowują dotychczasowy system wydawania pozwoleń i unikają natychmiastowego, niemożliwego do obsłużenia zalewu zgłoszeń. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego — zyskuje czas na budowę aplikacji mobilnej (koszt ok. 2,5 mln zł) i zatrudnienie co najmniej 59 nowych pracowników. Samorządy i muzea — unikają konieczności natychmiastowego przechowywania i konserwacji potencjalnie setek tysięcy nowych znalezisk (szacunkowy koszt konserwacji: ok. 315 mln zł rocznie po stronie muzeów samorządowych).
Praktyczny wpływ
Detektoryści przez co najmniej kolejne dwa lata muszą nadal ubiegać się o pozwolenie od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) — organ ten decyduje, czy i gdzie można szukać. Prosta rejestracja przez aplikację w telefonie, która miała zastąpić pozwolenie, jeszcze nie powstanie. Państwo zyskuje czas na rozwiązanie problemów organizacyjnych: stworzenie sieci magazynów dla znalezisk (szacunkowy koszt na 10 lat: ok. 90 mln zł) oraz wzmocnienie kadrowe urzędów konserwatorskich, które dziś mają średnio mniej niż 2 pracowników zajmujących się zabytkami archeologicznymi w każdym oddziale.
Kontrowersje
Ustawa z 13 lipca 2023 r., którą to głosowanie dalej blokuje, była od początku głęboko kontrowersyjna w środowiskach naukowych. Sprzeciwiały się jej: Rada Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego, Komitet Nauk PAN, kilka wydziałów archeologii polskich uczelni, Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Narodowy Instytut Muzeów oraz Europejskie Stowarzyszenie Archeologów (EAA) — wszyscy alarmowali, że masowe poszukiwania bez nadzoru konserwatorskiego grożą nieodwracalnym zniszczeniem dziedzictwa archeologicznego. Z drugiej strony środowisko poszukiwaczy (detektorystów) zabiegało o liberalizację od lat, uznając system pozwoleń za nadmiernie biurokratyczny i źródło szarej strefy (szacunki wskazują, że legalnie działa ok. 1% wszystkich poszukiwaczy).
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
