wniosek o odrzucenie w całości projektu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 15 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (druki nr 1132 i 1154)
Wyniki głosowania
4 kwietnia 2025detektoryści zabytki
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sejm odrzucił wniosek PiS i Konfederacji o całkowite odrzucenie rządowego projektu odkładającego liberalizację poszukiwań zabytków detektorem metali — projekt ustawy opóźniającej liberalizację do 2027 r. zachował szansę na uchwalenie.
W skrócie
W 2023 r. poprzedni Sejm (zdominowany przez PiS) uchwalił prawo, które miało umożliwić poszukiwanie zabytków detektorem metali bez pozwolenia — wystarczyłoby zgłoszenie przez aplikację w telefonie. Obecny rząd Tuska chce to opóźnić do 1 stycznia 2027 r., bo ocenia, że państwo nie jest gotowe (brak aplikacji, magazynów, pracowników, a potencjalne koszty nagród za znalezione zabytki mogłyby sięgnąć nawet 14,7 mld zł rocznie). PiS i Konfederacja chciały odrzucić ten projekt opóźnienia w całości — co oznaczałoby, że liberalizacja weszłaby w życie zgodnie z pierwotnym planem. Sejm oddalił ten wniosek stosunkiem 235 do 195.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 178/0/0/12
- 0/152/0/5
- 0/29/0/3
- 0/29/0/3
- 0/20/0/1
- 12/0/0/4
- 0/4/0/1
- RepublikanieRepublikanie3/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni2/1/0/0
Co nie weszło w życie
- 1Wniosek o odrzucenie projektu w całości złożony przez opozycję (PiS + Konfederacja) został pokonany — 195 głosów ZA odrzuceniem, 235 PRZECIW — co oznacza, że projekt rządowy (druk 1132) zachowuje szansę na stanie się prawem (wynik głosowania z 4 kwietnia 2025 r.)
- 2Za odrzuceniem projektu głosowały: PiS (178 głosów), Konfederacja (12), Republikanie (3) i 2 posłów niezrzeszonych — czyli środowiska, które w 2023 r. uchwalały lub popierały liberalizację poszukiwań detektorami
- 3Przeciwko odrzuceniu głosowały ugrupowania koalicji rządowej: KO (152), PSL-TD (29), Polska2050-TD (29), Lewica (20), Razem (4) i 1 poseł niezrzeszony — czyli obrońcy projektu opóźniającego liberalizację
- 4Wcześniej tego samego dnia Sejm przyjął wniosek o skierowanie projektu wprost do trzeciego (końcowego) czytania, bez odsyłania go z powrotem do komisji — projekt zmierza zatem szybko ku finalnemu głosowaniu
Kogo dotyczy
Amatorzy poszukujący zabytków detektorami metali (szacunkowo 6–250 tys. osób w Polsce, zależnie od źródła) — dla nich liberalizacja z 2023 r. oznacza koniec biurokracji pozwoleń, a jej opóźnienie do 2027 r. to kolejne dwa lata czekania. Środowiska naukowe (archeolodzy, muzea, instytuty PAN) — popierają opóźnienie, bo obawiają się niekontrolowanego wykopaliskowania zabytków. Wojewódzkie urzędy ochrony zabytków — to one musiałyby obsługiwać nowy system zgłoszeń, a teraz nie mają ani aplikacji, ani wystarczającej kadry (w całej Polsce tylko 92 osoby zajmują się zabytkami archeologicznymi).
Praktyczny wpływ
Ponieważ wniosek o odrzucenie upadł, rządowy projekt opóźniający liberalizację zmierza ku finalnemu głosowaniu. Jeśli zostanie uchwalony, to poszukiwacze z detektorami metali będą musieli przez kolejne niemal dwa lata (do 1 stycznia 2027 r.) działać na starych zasadach — czyli nadal uzyskiwać pozwolenie od wojewódzkiego konserwatora zabytków, tak jak dziś. Liberalizacja (zgłoszenie przez aplikację zamiast pozwolenia) nie wejdzie w życie 1 maja 2025 r., jak pierwotnie planowano.
Kontrowersje
Ustawa z 13 lipca 2023 r., której opóźnienie jest tu przedmiotem sporu, od początku dzieliła środowiska: sprzeciwiały się jej liczne instytucje naukowe (Rada Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego, komitety PAN, wydziały archeologii polskich uczelni, Europejskie Stowarzyszenie Archeologów), alarmując o ryzyku nieodwracalnego zniszczenia dziedzictwa archeologicznego przez niekontrolowane poszukiwania. Z kolei środowisko detektorystów od lat walczyło o liberalizację, argumentując, że system pozwoleń jest nadmiernie biurokratyczny i generuje szarą strefę. Podział w tym głosowaniu przebiega dokładnie wzdłuż granicy poprzedniej i obecnej koalicji rządzącej — nie jest to zatem standardowe głosowanie partyjne, ale starcie dwóch przeciwstawnych wizji ochrony dziedzictwa archeologicznego.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
