wniosek o przystąpienie do trzeciego czytania bez kierowania projektu do komisji
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1172 i 1195)
Wyniki głosowania
Sejm przegłosował (420 za, 5 przeciw, 3 wstrzymujących się) wniosek o przejście rządowego projektu ustawy o podwyższeniu zasiłku pogrzebowego do trzeciego czytania bez odsyłania go ponownie do komisji.
W skrócie
Rządowy projekt (druk nr 1172) podnosi zasiłek pogrzebowy z 4000 zł do 7000 zł, wprowadza coroczną waloryzację (podwyższanie kwoty) oraz dodatkową pomoc gmin na koszty pogrzebu, a także pozwala ZUS wydawać część decyzji automatycznie. Tym głosowaniem posłowie nie uchwalili jeszcze samej ustawy — tylko zgodzili się przejść do trzeciego, ostatniego czytania w Sejmie, co przyspiesza drogę legislacyjną (proces tworzenia prawa w parlamencie).
Co się zmienia
- 1Zasiłek pogrzebowy z ZUS wzrasta z 4000 zł do 7000 zł i co roku od 1 marca może rosnąć dalej, jeśli inflacja (średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS) przekroczy 105 — kwota obowiązuje z dnia śmierci zmarłego (art. 80 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zmieniany przez art. 1 pkt 1 druku 1172 — przepis ustalający wysokość zasiłku pogrzebowego).
- 2ZUS będzie mógł wydawać decyzje o świadczeniach w trybie w pełni zautomatyzowanym, z prawem do wyjaśnień, kontaktu z człowiekiem, własnego stanowiska i zakwestionowania decyzji w ciągu miesiąca; decyzja nie wymaga podpisu, tylko nadruku imienia i stanowiska (art. 118a dodawany przez art. 1 pkt 2 — nowy przepis o automatycznych decyzjach ZUS; wchodzi w życie 1 czerwca 2025 r., wcześniej niż reszta ustawy).
- 3Zasiłek pogrzebowy 7000 zł z coroczną waloryzacją według tych samych zasad wprowadza się też w ustawach o służbach mundurowych: Policja (art. 2), Straż Graniczna (art. 3), PSP (art. 4), ABW i AW (art. 5), SKW i SW (art. 7), CBA (art. 8), Służba Więzienna (art. 9), SOP (art. 10), Straż Marszałkowska (art. 11) oraz obrona Ojczyzny (art. 12) — przepisy o świadczeniach po śmierci funkcjonariuszy i żołnierzy oraz ich rodzin.
- 4Gminy mogą przyznać zasiłek celowy z pomocy społecznej na udokumentowane koszty pogrzebu bez limitu kwoty i bez badania dochodu, gdy po zmarłym nie ma zasiłku pogrzebowego albo gdy 7000 zł nie wystarcza na nadzwyczajne koszty, np. transport zwłok z zagranicy — przyznanie zależy od uznania organu gminy (art. 6, nowe ust. 1a–1g w art. 40 ustawy o pomocy społecznej — rozszerzenie zasiłku celowego na pogrzeby).
- 5Nowe kwoty zasiłków pogrzebowych obowiązują przy zgonach od dnia wejścia ustawy w życie, czyli 1 stycznia 2026 r. (art. 13 — przepis przejściowy o terminie zastosowania podwyżek; art. 14 — data wejścia w życie całej ustawy).
Kogo dotyczy
Osoby pokrywające koszty pogrzebu (ok. 428 tys. świadczeniobiorców rocznie), w tym rodziny zmarłych — małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice i rodzeństwo; rodziny funkcjonariuszy i żołnierzy (Policja, Straż Graniczna, PSP, ABW, AW, SKW, SW, CBA, Służba Więzienna, SOP, Straż Marszałkowska, Wojsko); osoby bez prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym; ubiegający się o zasiłek celowy w gminie; Zakład Ubezpieczeń Społecznych; organy gmin i jednostki pomocy społecznej (JST — jednostki samorządu terytorialnego); Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
Praktyczny wpływ
Podwyżka o 3000 zł zmniejszy, ale nie pokryje w całości typowych kosztów pogrzebu — według analizy z projektu minimum to ok. 8–14 tys. zł w zależności od regionu i formy pochówku, więc rodziny nadal będą musiały dopłacać z własnej kieszeni. Szacunkowy koszt dla budżetu państwa to ok. 13,1 mld zł w ciągu 10 lat, głównie z funduszu rentowego FUS. Gminy dostaną nowe obowiązki dokumentacyjne i proceduralne przy rozpatrywaniu zasiłków celowych na pogrzeby, bez dodatkowego finansowania z budżetu centralnego — co w konsultacjach publicznych krytykowały m.in. NSZZ „Solidarność”, Związek Powiatów Polskich i Unia Metropolii Polskich.
Kontrowersje
W konsultacjach publicznych spór budził art. 6 obciążający gminy nowymi obowiązkami przy zasiłku celowym na pogrzeby — Związek Powiatów Polskich wnosił o jego skreślenie, powołując się na art. 167 ust. 4 Konstytucji RP (zakaz nakładania na JST zadań bez zapewnienia środków finansowych).
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych