głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 5 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1172 i 1195)
Wyniki głosowania
Sejm w trzecim czytaniu uchwalił całość rządowego projektu ustawy o podwyższeniu zasiłku pogrzebowego do 7000 zł — 410 głosów za, 1 przeciw, 6 wstrzymujących się; ustawa idzie dalej w procesie legislacyjnym (do Senatu i podpisu prezydenta).
W skrócie
Ustawa podnosi zasiłek pogrzebowy z dotychczasowych 4000 zł do 7000 zł i co roku od 1 marca może go podnosić dalej, jeśli inflacja przekroczy próg 105. Dotyczy to zasiłków z ZUS, KRUS i analogicznych świadczeń w służbach mundurowych, a gminy mogą dodatkowo dopłacić na pogrzeb bez limitu kwoty, gdy zasiłku z ubezpieczenia nie ma albo 7000 zł nie wystarcza. ZUS dostaje też prawo wydawać część decyzji o świadczeniach automatycznie — ten fragment ma obowiązywać szybciej niż reszta ustawy, bo wcześniej tego samego dnia Sejm przyjął poprawkę zmieniającą datę jego wejścia w życie na dzień po ogłoszeniu ustawy.
Co się zmienia
- 1Zasiłek pogrzebowy z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS — państwowy fundusz emerytalno-rentowy) wzrasta z 4000 zł do 7000 zł, a od 1 marca każdego roku może rosnąć dalej, gdy wskaźnik waloryzacji (mnożnik podwyżki liczony ze średniorocznej inflacji GUS) przekroczy 105; kwota obowiązuje z dnia śmierci zmarłego (art. 80 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zmieniany przez art. 1 pkt 1 druku 1172 — przepis ustalający wysokość zasiłku pogrzebowego).
- 2Zasiłek pozostaje ryczałtowy (stała kwota, a nie zwrot udokumentowanych kosztów) — odrzucono propozycję zwrotu faktycznych wydatków do limitu z art. 80 (art. 79 ust. 1 ustawy o emeryturach z FUS — przepis o tym, kto i na jakich zasadach otrzymuje zasiłek pogrzebowy).
- 3ZUS może wydawać decyzje o świadczeniach w trybie w pełni zautomatyzowanym, z prawem do wyjaśnień, kontaktu z człowiekiem, własnego stanowiska i zakwestionowania decyzji w ciągu miesiąca; decyzja nie wymaga podpisu, tylko nadruku imienia i stanowiska (art. 118a dodawany przez art. 1 pkt 2 druku 1172 — nowy przepis o automatycznych decyzjach administracyjnych ZUS).
- 4Po wcześniejszej poprawce 1 przyjętej tego samego dnia art. 118a wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw, a nie 1 czerwca 2025 r. jak w pierwotnym projekcie; reszta ustawy obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. (art. 14 druku 1195-001 — przepis przejściowy ustalający daty wejścia w życie poszczególnych fragmentów ustawy).
- 5Zasiłek pogrzebowy 7000 zł z coroczną waloryzacją według art. 80 wprowadza się też w ustawach o służbach mundurowych: Policja (art. 2), Straż Graniczna (art. 3), Państwowa Straż Pożarna (art. 4), ABW i AW (art. 5), SKW i SW (art. 7), CBA (art. 8), Służba Więzienna (art. 9), SOP (art. 10), Straż Marszałkowska (art. 11) oraz obrona Ojczyzny (art. 12) — przepisy o świadczeniach po śmierci funkcjonariuszy, żołnierzy i ich rodzin.
- 6Gminy mogą przyznać zasiłek celowy z pomocy społecznej na udokumentowane koszty pogrzebu bez limitu kwoty i bez badania dochodu, gdy po zmarłym nie ma zasiłku pogrzebowego albo gdy 7000 zł nie wystarcza na nadzwyczajne koszty, np. transport zwłok z zagranicy; przyznanie zależy od uznania administracyjnego (decyzji organu w ramach jego swobody) wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 6, nowe ust. 1a–1g w art. 40 ustawy o pomocy społecznej — rozszerzenie zasiłku celowego na pogrzeby).
- 7Nowe kwoty zasiłków pogrzebowych obowiązują przy zgonach od dnia wejścia ustawy w życie, czyli 1 stycznia 2026 r. (art. 13 — przepis przejściowy o terminie zastosowania podwyżek; art. 14 — data wejścia w życie całej ustawy).
Kogo dotyczy
Osoby pokrywające koszty pogrzebu (ok. 428 tys. świadczeniobiorców rocznie), w tym rodziny zmarłych — małżonkowie, dzieci, wnuki, rodzice i rodzeństwo; osoby bez prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłym; uprawnieni do zasiłku z ZUS, KRUS i innych systemów odsyłających do art. 80 ustawy o emeryturach z FUS; funkcjonariusze i żołnierze służb mundurowych oraz ich rodziny; organy gmin (JST — jednostki samorządu terytorialnego), ośrodki pomocy społecznej i centra usług społecznych; Zakład Ubezpieczeń Społecznych; Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
Praktyczny wpływ
Podwyżka nie pokryje typowego pogrzebu w całości — według analiz z projektu minimalne koszty to ok. 8–14 tys. zł, więc rodzina nadal będzie musiała dopłacić z własnej kieszeni albo ubiegać się o zasiłek celowy u gminy, którego przyznanie nie jest gwarantowane. Szacowany koszt ustawy w 10 lat to ok. 13,1 mld zł, głównie obciążając FUS. Gminy zyskają nowe obowiązki dokumentacyjne i proceduralne przy rozpatrywaniu wniosków o zasiłek celowy na pogrzeby.
Kontrowersje
W konsultacjach publicznych spór budził art. 6 obciążający gminy nowymi obowiązkami przy zasiłku celowym na pogrzeby — Związek Powiatów Polskich wnosił o jego skreślenie, powołując się na art. 167 ust. 4 Konstytucji RP (zakaz nakładania na JST zadań publicznych bez zapewnienia środków finansowych).
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
