głosowanie nad całością projektu.

Co się zmienia

• 1Dwa rodzaje certyfikatów (art. 3 druku 1254): (1) certyfikat niepodlegania wykluczeniu — potwierdza, że firma nie ma przeszkód prawnych do udziału w przetargu, np. nie jest karana za korupcję ani nie zalega z podatkami; (2) certyfikat zdolności — potwierdza, że firma ma odpowiednie doświadczenie, sprzęt i finanse do wykonania zamówienia.
• 2Domniemanie prawne z certyfikatu (art. 8 druku 1254): firma z certyfikatem jest domyślnie uważana za spełniającą warunki — ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na tym, kto kwestionuje certyfikat (np. zamawiający), a nie na firmie; domniemanie można obalić tylko w toku konkretnego postępowania przetargowego.
• 3Certyfikat zastępuje podmiotowe środki dowodowe (art. 38 pkt 3 — nowy art. 124 ust. 2–4 PZP, czyli Prawa zamówień publicznych): zamawiający nie może żądać dodatkowych zaświadczeń w zakresie potwierdzonym certyfikatem; jedyny wyjątek — tuż przed podpisaniem umowy może zażądać aktualnego zaświadczenia o braku zaległości podatkowych i w ZUS.
• 4Certyfikaty ważne od 1 do 3 lat (art. 7 druku 1254), wydawane przez podmioty akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji (PCA, czyli krajowy organ nadający uprawnienia jednostkom oceniającym zgodność z normami); procedura certyfikacji trwa do 30 dni od podpisania umowy z podmiotem certyfikującym.
• 5Kto może certyfikować wiarygodność firmy? Wyłącznie jednostki publiczne (art. 14 druku 1254, doprecyzowany poprawką Senatu z druku 1579): jednostki sektora finansów publicznych, państwowe jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej lub jednoosobowe spółki Skarbu Państwa — szacunkowo ok. 6 podmiotów; certyfikację zdolności mogą prowadzić wszystkie akredytowane podmioty.
• 6Self-cleaning — druga szansa dla firm z przeszłością (art. 22 druku 1254): firma, wobec której istnieją podstawy do wykluczenia z przetargu (np. skazanie za łapówkarstwo), może mimo to uzyskać certyfikat, jeśli udowodni naprawienie szkody, pełną współpracę z organami i wdrożenie środków naprawczych; wynik wiążący dla wszystkich zamawiających w Polsce.
• 7Publiczna baza certyfikatów (art. 26–31 druku 1254, doprecyzowane poprawką 1 z druku 1254-A): Minister Gospodarki prowadzi ogólnodostępną, bezpłatną Bazę Danych o Certyfikacji Wykonawców, z której każdy może pobrać ważny certyfikat firmy; dane o karalności i tajemnicy przedsiębiorstwa są wyłączone z jawności.
• 8Procedura kwestionowania certyfikatu (art. 38 pkt 4 — nowy art. 128a PZP): zamawiający, który ma wątpliwości co do certyfikatu, nie może sam go odrzucić — musi najpierw wezwać firmę do wyjaśnień (minimum 5 dni), a dopiero przy niewystarczających wyjaśnieniach powiadomić podmiot certyfikujący, który ma 3 dni robocze na sprawdzenie aktualności certyfikatu.
• 9Zmiana art. 11 ust. 4 PZP od 1 stycznia 2026 r. (art. 38 pkt 1 druku 1254): zawężenie wyłączenia zamówień spod PZP — odtąd poza ustawą o zamówieniach publicznych pozostaje tylko produkcja ściśle określonych blankietów dokumentów publicznych (np. dowodów osobistych, paszportów); zmiana wykonuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 7 września 2023 r. w sprawie C-601/21.
• 10Certyfikacja zdolności dla dostaw i usług odroczona o 4 lata (nowy art. 39a ustawy, poprawki 3–5 z druku 1254-A): przez pierwsze 4 lata od ogłoszenia ustawy certyfikacja zdolności dotyczy tylko robót budowlanych — dla dostaw (np. sprzęt IT, materiały) i usług (np. sprzątanie, ochrona) wejdzie w życie dopiero po tym okresie.
• 11Ustawa wchodzi w życie po 10 miesiącach od ogłoszenia (art. 41 druku 1254); przepisy umożliwiające przygotowanie systemu (akredytacja podmiotów, procedury) zaczną działać już po 4 miesiącach od ogłoszenia; po 4 latach Rada Ministrów dokona przeglądu funkcjonowania ustawy i złoży raport Sejmowi i Senatowi (art. 39 druku 1254).