głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 14 Sprawozdanie Komisji o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych (druki nr 1204, 2054 i 2054-A)
Wyniki głosowania
Sejm jednogłośnie — 431 głosami „za", bez ani jednego głosu przeciw ani wstrzymującego się — uchwalił ustawę reformującą zasady zatrudniania asystentów sędziów w polskich sądach.
Analiza
09 marca 2026, 18:57
W skrócie
Ustawa porządkuje zawód asystenta sędziego (pracownika sądu wspomagającego sędziego w sprawach merytorycznych — badaniu akt, analizowaniu przepisów, przygotowywaniu projektów uzasadnień). Tworzy trójstopniową drabinę kariery: nowe, najniższe stanowisko „młodszego asystenta sędziego" dla studentów prawa po III roku, środkowe stanowisko „asystenta sędziego" dla magistrów oraz „starszego asystenta sędziego" dla najdoświadczonych. Ustawa wprowadza też nową siatkę płac z wyraźnymi widełkami na każdym szczeblu, co ma zatrzymać doświadczonych pracowników w sądach i przyciągnąć nowych kandydatów — bo do tej pory sądy, szczególnie w dużych miastach, miały poważny problem z obsadą tych stanowisk.
Co się zmienia
- 1Nowe, najniższe stanowisko 'młodszego asystenta sędziego' — może je objąć student prawa po III roku (min. 20 lat, obywatel RP, nieskazitelny charakter); umowa na czas określony max 33 miesiące (art. 155 §1a i §3c pkt 1 druku 2054 — tyle trwa standardowy limit umów terminowych wg Kodeksu pracy); koniec umowy: albo magister i etat na czas nieokreślony, albo pożegnanie z sądem
- 2Automatyczne przejście: gdy młodszy asystent skończy studia i uzyska tytuł magistra, sąd ma obowiązek przenieść go na stanowisko asystenta sędziego i zawrzeć umowę na czas nieokreślony (art. 155 §3d druku 2054 — przeniesienie jest obligatoryjne, nie uznaniowe)
- 3Na stanowisko 'starszego asystenta sędziego' można awansować dwoma drogami: albo 7-letni staż na stanowiskach asystenckich, albo zdany egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki, radcowski lub notarialny bądź wpisanie na listę adwokatów/radców/powołanie na notariusza (art. 155 §1c druku 2054 — wersja po odrzuceniu poprawek Razem i przed poprawką Senatu z druku 2247, która dołożyła jeszcze egzamin komorniczy)
- 4Nowa siatka płac z widełkami — Minister Sprawiedliwości wyda rozporządzenie z odrębnymi stawkami dla każdego szczebla (art. 155 §6 druku 2054); w uzasadnieniu wskazano planowane przedziały: 5500–6500 zł (młodszy asystent), 6500–8000 zł (asystent), 8000–9000 zł (starszy asystent) — przedziały mają być rozłączne, bez nakładania się
- 5Starszy asystent sędziego dołącza do asystenta sędziego na listach uprawnionych do skróconego wpisu na adwokaturę, radców prawnych i do notariatu (art. 2–7 druku 2054 — zmiany w ustawach o adwokaturze, radcach prawnych, prawie o notariacie, o prokuraturze, o Prokuratorii Generalnej i KSSiP)
- 6Prezesi sądów uzyskują dostęp do systemu POL-on (centralnej bazy danych o studentach) w celu bieżącej weryfikacji, czy młodszy asystent nadal studiuje (art. 8 druku 2054 — zmiana w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; skreślenie z listy studentów = obowiązek natychmiastowego powiadomienia prezesa sądu)
- 7Przepis przejściowy: stare rozporządzenia dotyczące stażu asystenckiego zachowują moc przez max 12 miesięcy (art. 10 ust. 2 druku 2054 — poprawka nr 3 KO/PO przyjęta wcześniej w tym samym posiedzeniu stosunkiem 397:2:19), a rozporządzenia płacowe przez max 3 miesiące
Kogo dotyczy
Studenci prawa po III roku — zyskują możliwość zatrudnienia na stanowiskach merytorycznych w sądach już podczas studiów; obecni asystenci sędziów i starsi asystenci sędziów — dostają formalną ścieżkę awansu i nową (wyższą) siatkę płac; prawnicy z uprawnieniami zawodowymi (adwokaci, radcowie prawni, notariusze, prokuratorzy po egzaminach) — mogą objąć stanowisko starszego asystenta bez konieczności odbywania stażu; sądy (zwłaszcza w dużych miastach akademickich) — poszerzają pulę kandydatów; Ministerstwo Sprawiedliwości — zobowiązane do wydania nowego rozporządzenia płacowego w ciągu 3 miesięcy
Praktyczny wpływ
Student prawa po III roku, który przejdzie konkurs, może przez maksymalnie 33 miesiące pracować w sądzie i jednocześnie kończyć studia — po uzyskaniu magistra sąd ma obowiązek zaproponować mu stałą umowę na wyższym stanowisku, bez ponownego konkursu. Likwidacja „spłaszczenia płac" (sytuacji, gdy nowo zatrudniony zarabia niemal tyle samo co weteran z 10-letnim stażem) ma zatrzymać doświadczonych asystentów, którzy dotychczas odchodzili do kancelarii prywatnych. Prawnicy, którzy zdali jeden z wymienionych egzaminów zawodowych, nie będą musieli odbywać stażu asystenckiego przed objęciem stanowiska starszego asystenta — wchodzą od razu na najwyższy szczebel drabiny asystenckiej.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
