głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 9 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (druki nr 2178 i 2191)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił niemal jednomyślnie (416 za, 0 przeciw, 21 wstrzymań) ustawę podwyższającą opłaty wydawców za zatwierdzenie podręcznika przez Ministerstwo Edukacji oraz zwiększającą budżet państwa na bezpłatne podręczniki dla uczniów szkół podstawowych na lata 2026–2035.
W skrócie
Ustawa robi dwie główne rzeczy. Po pierwsze, podnosi opłatę, którą wydawca musi zapłacić, żeby jego podręcznik trafił do szkół — z dotychczasowych 800–6000 zł aż do 2800–14 000 zł; pieniądze te trafiają do ekspertów oceniających podręczniki, którzy dotąd zarabiali za tę pracę 1600 zł brutto — kwotę ustaloną ponad 20 lat temu i niezmienianą od tej pory. Po drugie, zwiększa budżet państwa na darmowe podręczniki dla uczniów szkół podstawowych o ok. 20% i wyznacza limity wydatków aż do 2035 r. — dzięki temu od 1 kwietnia 2026 r. szkoły dostaną więcej pieniędzy na zakup książek. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił dwa wnioski mniejszości: o różnicowanie opłat zależnie od wielkości wydawcy oraz o 50% zniżkę dla podręczników niszowych (dla niepełnosprawnych, mniejszości narodowych, szkół zawodowych).
Co się zmienia
- 1Opłata za zatwierdzenie podręcznika do użytku szkolnego wzrasta z 800–6000 zł do 2800–14 000 zł — art. 1 druku 2178, zmienia art. 22an ust. 4 ustawy o systemie oświaty (przepis określa widełki opłaty wnoszonej przez wydawcę wraz z wnioskiem o dopuszczenie podręcznika do szkół); zmiana wchodzi w życie 1 czerwca 2026 r.
- 2Limit wydatków budżetu państwa na podręczniki dla szkół podstawowych wzrasta: na 2026 r. z 475 mln zł do 593 mln zł, na 2027 r. z 536 mln zł do 625 mln zł — art. 2 druku 2178, zmienia art. 120 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (przepis określa roczne maksymalne pułapy wydatków na wyposażenie szkół w podręczniki)
- 3Ustalone nowe limity budżetowe na lata 2028–2035: od 408 mln zł w 2034 r. do 617 mln zł w 2030 r. — art. 2 druku 2178 (wypełnienie ustawowego obowiązku wyznaczenia limitów na kolejne 10 lat, wynikającego z art. 50 ust. 1c ustawy o finansach publicznych)
- 4Rząd może wydać rozporządzenie o nowych kwotach dotacji na podręczniki do 30 marca 2026 r. (zamiast standardowego terminu do końca sierpnia), by wyższe stawki obowiązywały już od 1 kwietnia 2026 r. — art. 3 druku 2178 (przepis epizodyczny, czyli jednorazowy wyjątek od normalnej procedury)
- 5Dotacje na podręczniki wzrastają o 20% na ucznia: dla klas I–III z 99 zł do 119 zł na podręczniki i z 55 zł do 66 zł na ćwiczenia; dla klas VII–VIII z 330 zł do 396 zł; dla klas IV–VIII ćwiczenia z 27,50 zł do 33 zł — planowane rozporządzenie Rady Ministrów do 30 marca 2026 r. (możliwe dzięki art. 3 druku 2178 i podwyższonym limitom z art. 2)
Kogo dotyczy
Uczniowie szkół podstawowych i artystycznych (klasy I–VIII) oraz ich rodzice — korzystają z bezpłatnych podręczników finansowanych z wyższej dotacji; samorządy i dyrektorzy szkół — dostają wyższe dotacje celowe na zakup podręczników i materiałów; 39 wydawców podręczników szkolnych — płacą wyższe opłaty za zatwierdzenie podręcznika, ale jednocześnie mają wyższe przychody ze sprzedaży (wyższe dotacje = większy budżet szkół); 716 rzeczoznawców oceniających podręczniki — mają wzrosnąć ich wynagrodzenia za recenzje.
Praktyczny wpływ
Od 1 kwietnia 2026 r. szkoły mogą składać wnioski o dotację w nowych, wyższych kwotach na rok szkolny 2026/2027 — dyrektorzy muszą już teraz przekazać samorządom informacje potrzebne do obliczenia nowej dotacji. Ustawa była pilnie potrzebna, bo prezydent zawetował w grudniu 2025 r. szerszą ustawę oświatową, która zawierała te same zmiany — rząd musiał je ponownie uchwalić przed końcem I kwartału 2026 r., bo inaczej szkoły nie otrzymałyby w terminie wyższych dotacji na rok szkolny 2026/2027. Ponieważ Sejm tego samego dnia odrzucił oba wnioski mniejszości (posła Józefaciuka), wydawcy niszowych materiałów — dla uczniów z niepełnosprawnościami, mniejszości narodowych czy szkół zawodowych — zapłacą taką samą podwyższoną opłatę jak wielkie wydawnictwa masowe.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych