głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 10 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o działalności kosmicznej (druki nr 2078, 2156 i 2156-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił w całości ustawę o działalności kosmicznej — pierwsze w historii polskie prawo regulujące zasady wysyłania obiektów w przestrzeń kosmiczną i nadzoru nad nimi. Za głosowała cała koalicja rządząca (235 głosów), nikt nie był przeciw, a PiS i Konfederacja (łącznie 199 posłów) wstrzymały się od głosu.
Analiza
09 marca 2026, 23:44
W skrócie
Polska doczekała się własnego prawa kosmicznego. Ustawa wprowadza obowiązkowe zezwolenia na wynoszenie satelitów i innych obiektów w kosmos — wydawane przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej. Każdy polski satelita musi być wpisany do nowego rejestru KROK (Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych), a firma prowadząca misję musi mieć wykupione ubezpieczenie OC nawet do 60 mln euro — bo Polska jako państwo odpowiada za polskie obiekty kosmiczne przed innymi krajami na mocy traktatów ONZ. Ustawa jest też jednym z kamieni milowych KPO, co oznacza, że jej uchwalenie jest warunkiem wypłaty unijnych środków.
Co się zmienia
- 1System zezwoleń na działalność kosmiczną — każda firma lub instytucja chcąca wysłać obiekt w kosmos musi uzyskać zezwolenie od Prezesa PAK; jednostki wojskowe podległe MON są wyjątkiem i działają bez zezwolenia PAK, pod nadzorem samego MON (art. 7 i art. 6 projektu, druk 2078 — Prezes PAK jest organem właściwym dla sektora cywilnego, organem wyższego stopnia jest minister gospodarki).
- 2Krajowy Rejestr Obiektów Kosmicznych (KROK) — coś w rodzaju KRS dla satelitów: wszystkie polskie obiekty wyniesione w przestrzeń kosmiczną muszą być tam wpisane, a Prezes PAK notyfikuje każdy wpis Sekretarzowi Generalnemu ONZ (art. 51 projektu, druk 2078 — rejestr jawny, dostępny w Biuletynie Informacji Publicznej PAK; 8 polskich satelitów już w kosmosie zostanie wpisanych z urzędu w ciągu 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie).
- 3Obowiązkowe ubezpieczenie OC przez cały czas misji — suma gwarancyjna ustalana przez Prezesa PAK indywidualnie dla każdej misji, maksymalnie do równowartości 60 mln euro na jedno zdarzenie (art. 32 projektu, druk 2078 — ubezpieczenie celowo wyłączone spod rygorów polskiej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, by umożliwić korzystanie z wyspecjalizowanych produktów międzynarodowego rynku ubezpieczeń kosmicznych).
- 4Odpowiedzialność finansowa operatora za szkody wyrządzone przez obiekt kosmiczny — operator odpowiada za szkody do wysokości sumy ubezpieczenia; nadwyżkę ponad tę kwotę pokrywa Skarb Państwa; za umyślne działanie operatorowi przysługuje roszczenie zwrotne w pełnej wysokości (rozdziały o odpowiedzialności cywilnej, druk 2078 — wynika z Konwencji o odpowiedzialności za szkody z 1972 r., która obciąża Polskę jako państwo wynoszące).
- 5Administracyjne kary pieniężne — za działalność kosmiczną bez zezwolenia kara do ok. 4,1 mln zł (500-krotność przeciętnego wynagrodzenia); za naruszenie warunków zezwolenia do ok. 818 tys. zł; za utrudnianie kontroli do ok. 245 tys. zł (rozdział o karach, druk 2078 — kary powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem, więc będą automatycznie rosły z czasem).
- 6Komisja do badania nieprzewidzianych zdarzeń kosmicznych — Prezes PAK może powołać komisję śledczą gdy np. szczątki satelity spadną na Polskę; komisja ustala przyczyny, nie orzeka o winie (rozdział 7 projektu, druk 2078 — bezpośrednią inspiracją był incydent z lutego 2025 r., gdy szczątki obiektu kosmicznego rzeczywiście spadły na terytorium RP).
- 7Procedura postępowania ze śmieciami kosmicznymi — każdy kto znajdzie podejrzany obiekt musi niezwłocznie zgłosić go Policji; Policja ma 24 godziny na powiadomienie Prezesa PAK; znalezionego obiektu nie wolno przenosić bez zgody Policji (rozdział 8 projektu, druk 2078 — Polska realizuje tym art. 5 Umowy o ratowaniu kosmonautów z 1968 r., który zobowiązuje do zwrotu obiektów kosmicznych państwu wynoszącemu).
Kogo dotyczy
Polskie firmy i startupy sektora kosmicznego planujące własne misje satelitarne (np. Creotech Instruments, SatRev, KPLabs, Scanway — twórcy dotychczasowych 8 polskich satelitów); instytucje naukowe prowadzące misje kosmiczne (Polska Akademia Nauk, AGH, Politechnika Warszawska); Ministerstwo Obrony Narodowej i jego jednostki wojskowe realizujące projekty satelitarne (np. ARGUS — Agencja Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych); Polska Agencja Kosmiczna jako nowy organ regulacyjny z rozszerzonymi kompetencjami; wyspecjalizowani ubezpieczyciele zagraniczni obsługujący polskie misje kosmiczne.
Praktyczny wpływ
Polska wypełnia zaległość wobec 4 traktatów ONZ dot. kosmosu, których jest stroną od lat 60.–70. XX wieku — do tej pory brakowało krajowej ustawy wykonawczej, co oznaczało, że Polska ponosiła odpowiedzialność międzynarodową za polskie satelity bez żadnych narzędzi prawnych do egzekwowania odpowiedzialności od ich operatorów. Uchwalenie ustawy odblokowuje środki KPO w ramach reformy A.2.6. — wejście w życie ustawy było formalnym kamieniem milowym, od którego zależy wypłata unijnego finansowania na rozbudowę krajowych systemów monitoringowych wykorzystujących dane satelitarne. Firmy chcące realizować misje kosmiczne po wejściu ustawy w życie będą musiały przejść przez procedurę zezwoleniową trwającą do 6 miesięcy i wykupić ubezpieczenie — to nowy koszt i formalność, ale też klarowne ramy prawne zamiast obecnej próżni regulacyjnej.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
