głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 3 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego (druki nr 1884, 2257 i 2257-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę likwidującą Centralne Biuro Antykorupcyjne — 231 posłów zagłosowało za, 180 przeciw, 18 wstrzymało się. CBA przestanie istnieć 1 października 2026 r., a jego zadania przejmą trzy instytucje: nowe Centralne Biuro Zwalczania Korupcji (CBZK) w strukturach Policji, rozszerzona ABW oraz Krajowa Administracja Skarbowa (KAS).
Analiza
13 marca 2026, 19:54
W skrócie
CBA to służba powołana w 2006 r. przez PiS specjalnie do walki z korupcją — rząd Tuska właśnie ją zlikwidował. W zamian śledztwa antykorupcyjne przejmie nowy wydział Policji (CBZK), weryfikację oświadczeń majątkowych polityków i urzędników — KAS (urząd skarbowy), a sprawy korupcji zagrażającej bezpieczeństwu państwa — ABW. Za głosowała cała koalicja rządząca (KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050, Centrum), przeciw — PiS oraz czterech posłów Razem, Konfederacja wstrzymała się od głosu.
Co się zmienia
- 1CBA zostaje zlikwidowane z dniem 1 października 2026 r. — art. 197 druku 2257 (uchyla ustawę z 9 czerwca 2006 r. o CBA); art. 163 druku 2257 (znosi stanowisko Szefa CBA z mocy prawa, wygasają akty powołania kierownictwa)
- 2Powołanie CBZK — Centralnego Biura Zwalczania Korupcji — jako nowej jednostki Policji z siedzibą w Warszawie, art. 22 druku 2257, nowy art. 5da ustawy o Policji (CBZK przejmuje śledztwa CBA: łapownictwo art. 228–231 k.k., pranie pieniędzy art. 299 k.k., przestępstwa przetargowe art. 305 k.k., korupcja wyborcza art. 250a k.k.; Komendant powoływany przez ministra spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego Policji)
- 3KAS przejmuje weryfikację oświadczeń majątkowych polityków i urzędników zamiast CBA — art. 21, 53, 54 druku 2257 (radni, wójtowie, burmistrzowie, starostowie, marszałkowie województw); art. 36 druku 2257 (posłowie i senatorowie); art. 50 druku 2257 (KAS uzyska dostęp do tajemnicy bankowej i danych funduszy inwestycyjnych w tym celu)
- 4ABW dostaje rozszerzone kompetencje antykorupcyjne — art. 73 druku 2257, nowe pkt 2c i 4a w art. 5 ustawy o ABW (nowe kategorie przestępstw: m.in. art. 258, 270–273, 286, 296–297, 299 k.k. powiązane z zagrożeniem bezpieczeństwa państwa; ujawnianie nieprawidłowości przy prywatyzacji i zamówieniach publicznych; nowe środki przymusu: kaftany bezpieczeństwa, zakup kontrolowany rozszerzony o propozycję przyjęcia korzyści)
- 5Próg finansowy dla pojęcia 'działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa' — art. 2 pkt 1 druku 2257 (szkoda powyżej 150 mln zł w mieniu sektora publicznego lub przedsiębiorców z udziałem Skarbu Państwa; wyznacza zakres nowych kompetencji KAS i ABW w ściganiu przestępstw gospodarczych)
- 6Nowy system 'osłony antykorupcyjnej' — art. 3–10 druku 2257 (Prezes RM koordynuje działania Policji, ABW i SKW przy dużych przedsięwzięciach rządowych: zamówieniach publicznych, koncesjach, zmianach właścicielskich; wniosek składa właściwy minister min. 30 dni przed startem przedsięwzięcia; wykaz przedsięwzięć objętych osłoną nie jest informacją publiczną)
- 7Transfer 1 260 funkcjonariuszy CBA do innych służb — art. 186–187 druku 2257 (935 osób do Policji/CBZK, 145 do KAS/Służby Celno-Skarbowej, 180 do ABW; wnioski do 15–30 lipca 2026 r.; odmowa przyjęcia propozycji = zwolnienie po 3 miesiącach bez odprawy; stopnie nadawane wg stażu: posterunkowy do 3 lat służby, sierżant sztabowy powyżej 3 lat)
- 8Budżet CBA (334,7 mln zł rocznie) rozdzielony między następców — art. 196 druku 1884 (za 8 miesięcy 2026 r. przenoszone jest 210 mln zł rozporządzeniem Prezesa RM: 78% — 164 mln zł — dla Policji, 10% — 21 mln zł — dla KAS, 12% — 25 mln zł — dla ABW)
- 9Komisja sejmowa przesunęła datę likwidacji CBA z 1 maja na 1 października 2026 r. — art. 198 druku 2257 (przepisy uruchamiające transfer personelu i powołanie Likwidatora CBA wchodzą wcześniej, 1 lipca 2026 r.)
Kogo dotyczy
1 260 funkcjonariuszy CBA (przenoszeni do Policji, KAS lub ABW — ci którzy odmówią, zostaną zwolnieni po 3 miesiącach bez odprawy) i 200 pracowników cywilnych CBA (mogą wnioskować o przeniesienie do Policji, brak wniosku = zwolnienie z odprawą); emeryci i renciści byłego CBA (zachowują prawa nabyte); radni, wójtowie, burmistrzowie, starostowie, marszałkowie województw, posłowie i senatorowie (zmiana organu weryfikującego oświadczenia majątkowe z CBA na KAS); konsultanci w ochronie zdrowia, członkowie Rady Przejrzystości, komisji bioetycznych i komisji refundacyjnych (weryfikacja oświadczeń przez KAS zamiast CBA); funkcjonariusze ABW (nowe zadania i uprawnienia operacyjne); policjanci w nowym CBZK; firmy i ministerstwa realizujące duże zamówienia rządowe (mogą być objęte niejawną "osłoną antykorupcyjną"); przedsiębiorcy realizujący umowy offsetowe z MON (weryfikacja przez SKW zamiast CBA); instytucje finansowe — banki, SKOK, fundusze inwestycyjne (nowe obowiązki udostępniania danych KAS)
Praktyczny wpływ
Śledztwa antykorupcyjne prowadzić będzie CBZK — wydział Policji podlegający Ministrowi Spraw Wewnętrznych, a nie niezależna agencja podlegająca bezpośrednio Prezesowi RM jak dotychczasowe CBA; zmienia się linia podległości i nadzoru nad śledztwami korupcyjnymi. Trzy odrębne służby (CBZK, ABW, KAS) będą składać osobne coroczne sprawozdania do Sejmu, Senatu, Prezydenta i Prezesa RM — zamiast jednego raportu z jednej instytucji, co może utrudnić pełny ogląd skali korupcji w Polsce. KAS — dotychczas organ fiskalny — zyska nowe uprawnienia śledcze i dostęp do kont bankowych polityków w ramach weryfikacji oświadczeń majątkowych, co oznacza połączenie funkcji podatkowych i kontrolnych w jednej instytucji.
Kontrowersje
Likwidacja CBA to jedna z najbardziej spornych inicjatyw rządu Tuska — spór dotyczy fundamentalnego pytania o niezależność instytucji antykorupcyjnych. PiS, który powołał CBA w 2006 r., oskarża koalicję o podporządkowanie śledztw antykorupcyjnych ministrowi spraw wewnętrznych: CBZK będzie częścią Policji, a Policja podlega ministrowi — zdaniem opozycji to likwidacja niezależności, nie reforma. Rząd odpowiada, że CBA było upolitycznione za rządów PiS: nielegalnie stosowało system Pegasus do inwigilacji, a jego skuteczność była mizerna (162 postępowania w 2023 r. wobec 2 464 Policji). Charakterystyczne jest zachowanie Razem — czworo posłów głosowało przeciw razem z PiS-em, co odsłania napięcia wewnątrz lewicy co do kształtu służb specjalnych. Konfederacja wstrzymała się od głosu, nie chcąc ani bronić "pisowskiego CBA", ani popierać projektu rządu.
Powiązane głosowania
2 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
