wniosek o przystąpienie do głosowania nad projektem bez odsyłania go do komisji
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 31 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji (druki nr 529 i 580)
Wyniki głosowania
Sejm przegłosował (240 za, 197 przeciw) wniosek proceduralny o natychmiastowe głosowanie nad uchwałą nakazującą NIK skontrolowanie KRRiT — bez odsyłania projektu z powrotem do komisji sejmowych.
W skrócie
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) to organ państwowy, który rozdaje licencje nadawcom, pilnuje czy media działają zgodnie z prawem i nadzoruje media publiczne. Posłowie koalicji rządzącej chcą, żeby Najwyższa Izba Kontroli (NIK — państwowy „audytor", który sprawdza czy instytucje publiczne działają uczciwie i zgodnie z prawem) gruntownie zbadała, co KRRiT robiła przez ostatnie 8 lat (2016–2024). To głosowanie było proceduralne: koalicja przegłosowała wniosek, żeby od razu głosować nad uchwałą, bez dodatkowego odsyłania jej do komisji.
Co się zmienia
- 1Sejm zleci NIK (Najwyższej Izbie Kontroli — państwowemu audytorowi) kompleksową kontrolę działalności KRRiT za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2024 r. — obejmuje to cały okres rządów PiS i pierwsze miesiące obecnej koalicji (art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy o NIK — dają Sejmowi prawo do zlecania NIK kontroli wykraczających poza zwykłą kontrolę finansową, obejmujących legalność, gospodarność, celowość i rzetelność działania).
- 2NIK zbada postępowania koncesyjne — czyli to, komu i na jakich zasadach KRRiT przyznawała lub odmawiała licencji na nadawanie programów radiowych i telewizyjnych (pkt 1 projektu uchwały — druk 529).
- 3NIK sprawdzi, czy KRRiT faktycznie egzekwowała od nadawców przestrzeganie prawa i warunków koncesji, oraz czy nakładała kary administracyjne gdy prawo było łamane (pkt 2 druku 529).
- 4NIK oceni, czy KRRiT właściwie kontrolowała realizację misji publicznej przez TVP, Polskie Radio i radiofonie regionalne, w tym czy abonament (opłaty abonamentowe — coroczna opłata płacona przez posiadaczy TV/radia) był wydawany zgodnie z ustawą (pkt 3 druku 529).
- 5NIK zbada kontrowersyjne uchwały KRRiT nr 8/2024 i nr 40/2024 (ze stycznia i lutego 2024 r.), na mocy których KRRiT wstrzymała wypłatę abonamentu dla mediów publicznych — decyzja ta była politycznie sporna po zmianie władzy (pkt 7 druku 529).
- 6NIK będzie mogła rozszerzyć kontrolę na Radę Mediów Narodowych (organ powołany przez PiS do nadzoru nad mediami publicznymi) oraz Krajowy Instytut Mediów, a także na Kancelarię Sejmu w zakresie finansowania Rady Mediów Narodowych (część końcowa druku 529).
Kogo dotyczy
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) i jej członkowie, Rada Mediów Narodowych (organ powołany przez poprzednią władzę), Krajowy Instytut Mediów, nadawcy radiowi i telewizyjni (zarówno publiczni jak TVP i Polskie Radio, jak i prywatni), a pośrednio — widzowie i słuchacze mediów publicznych jako podatnicy i płatnicy abonamentu.
Praktyczny wpływ
Jeśli uchwała wejdzie w życie (to głosowanie było tylko proceduralne — umożliwiło przejście do właściwego głosowania), NIK będzie miała prawny nakaz przeprowadzenia kontroli, której Polska nigdy wcześniej nie widziała w takim zakresie. Ostatni raz Sejm zlecił NIK kontrolę KRRiT w 1999 r. i to tylko w wąskim temacie koncesji Radia Maryja. Wyniki tej kontroli mogą ujawnić nieprawidłowości w przyznawaniu licencji, gospodarowaniu abonamentem lub upolitycznieniu decyzji KRRiT — i stanowić podstawę do dalszych działań prawnych lub legislacyjnych.
Kontrowersje
Głosowanie przebiega wyraźnie wzdłuż podziału koalicja-opozycja: PiS, Kukiz15 i Konfederacja głosowały przeciw. PiS ma szczególny interes w blokowaniu tej kontroli, bo okres objęty audytem (2016–2024) pokrywa się niemal dokładnie z rządami tej partii, podczas których KRRiT była obsadzona przez jej nominatów i wielokrotnie oskarżana o upolitycznienie decyzji koncesyjnych (sprawa TVN/Discovery, odmowy rejestracji). Wstrzymanie abonamentu uchwałami KRRiT z początku 2024 r. (nr 8/2024 i 40/2024) — które mają być objęte kontrolą — było samo w sobie kontrowersyjne: nowa KRRiT blokowała w ten sposób przepływ pieniędzy do mediów publicznych w czasie sporu o ich przejęcie przez nową władzę.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
