głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 31 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie zlecenia Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz innych odpowiednich organów w zakresie realizacji konstytucyjnych i ustawowych obowiązków stania na straży wolności słowa, prawa do informacji, interesu publicznego w radiofonii i telewizji oraz zapewnienia otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji (druki nr 529 i 580)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął uchwałę (255 za, 178 przeciw) zlecającą NIK przeprowadzenie kompleksowej kontroli działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji za lata 2016–2024. Wcześniej odrzucono cztery poprawki opozycji, które zmierzały do zmiany zakresu lub warunków tej kontroli.
W skrócie
KRRiT (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji) to organ państwowy, który rozdaje licencje nadawcom radiowym i telewizyjnym oraz pilnuje, żeby media działały zgodnie z prawem i służyły interesowi publicznemu. Sejm przegłosował uchwałę nakazującą NIK (Najwyższej Izbie Kontroli — niezależnemu państwowemu „audytorowi", który sprawdza czy instytucje działają uczciwie) gruntowne zbadanie tego, co KRRiT robiła przez ostatnie 8 lat. To pierwsze tak szeroko zakrojone badanie KRRiT w historii — wcześniej Sejm zlecił Izbie kontrolę tej rady tylko raz, w 1999 roku, i w wąskim zakresie. Przed głosowaniem końcowym koalicja rządząca odrzuciła cztery poprawki zgłoszone przez opozycję.
Co się zmienia
- 1NIK przeprowadzi kompleksową kontrolę KRRiT za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2024 r., obejmującą kryteria legalności, gospodarności, celowości i rzetelności — na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy o NIK (dają Sejmowi prawo zlecania NIK kontroli wykraczających poza zwykłe badanie finansów, czyli sprawdzania czy coś było zgodne z prawem, sensowne i efektywne).
- 2NIK zbada postępowania koncesyjne — czyli to, komu i na jakich zasadach KRRiT przyznawała lub odmawiała licencji na nadawanie programów radiowych i telewizyjnych (pkt 1 druku 529 — dotyczy m.in. głośnych spraw takich jak TVN/Discovery).
- 3NIK sprawdzi, czy KRRiT faktycznie egzekwowała od nadawców przestrzeganie prawa i warunków koncesji oraz czy nakładała kary administracyjne, gdy prawo było łamane (pkt 2 druku 529).
- 4NIK oceni, czy KRRiT właściwie nadzorowała realizację misji publicznej przez TVP, Polskie Radio i radiofonie regionalne — w tym czy pieniądze z abonamentu (coroczna opłata płacona przez posiadaczy telewizorów i radioodbiorników) były wydawane zgodnie z ustawą (pkt 3 druku 529).
- 5NIK zbada kontrowersyjne uchwały KRRiT nr 8/2024 (z 10 stycznia 2024 r.) i nr 40/2024 (z 7 lutego 2024 r.), na mocy których KRRiT wstrzymała wypłatę abonamentu mediom publicznym po zmianie władzy (pkt 7 druku 529).
- 6NIK będzie mogła rozszerzyć kontrolę na Radę Mediów Narodowych (organ powołany przez PiS do zarządzania nominacjami w mediach publicznych), Krajowy Instytut Mediów, a także Kancelarię Sejmu w zakresie finansowania Rady Mediów Narodowych (część końcowa druku 529 — Rada Mediów Narodowych jest obsługiwana i finansowana przez Kancelarię Sejmu).
Kogo dotyczy
Bezpośrednio: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji i jej obecni oraz byli członkowie, Rada Mediów Narodowych (organ nadzoru mediów powołany przez PiS), Krajowy Instytut Mediów, zarządy i pracownicy TVP i Polskiego Radia. Pośrednio: wszyscy nadawcy radiowi i telewizyjni działający na podstawie koncesji KRRiT oraz widzowie i słuchacze płacący abonament, który miał być objęty audytem wydatkowania.
Praktyczny wpływ
Wyniki kontroli NIK będą dokumentem urzędowym, który może stanowić podstawę do wszczęcia postępowań dyscyplinarnych, administracyjnych lub karnych wobec byłych i obecnych urzędników KRRiT i Rady Mediów Narodowych. Może też dostarczyć argumentów w toczących się sporach prawnych dotyczących decyzji koncesyjnych z lat 2016–2024, w tym spraw nadal nierozstrzygniętych przed sądami. Dla przeciętnego widza efektem pośrednim może być zmiana sposobu funkcjonowania mediów publicznych, jeśli kontrola ujawni systemowe nieprawidłowości w wydawaniu abonamentu.
Kontrowersje
Kontrola obejmuje niemal wyłącznie okres rządów PiS (2016–2024), co czyni ją elementem szerszego sporu politycznego o rozliczenie poprzedniej władzy — PiS głosował przeciw w całości (176 posłów). Sporna jest też sama KRRiT: w objętym kontrolą okresie zarzucano jej upolitycznienie decyzji koncesyjnych (sprawa odmowy przedłużenia koncesji TVN w 2021 r.) oraz obsadzanie mediów publicznych lojalistami partyjnymi. Uchwały KRRiT nr 8/2024 i 40/2024 wstrzymujące abonament były z kolei elementem sporu o przejęcie mediów publicznych przez nową koalicję na przełomie 2023 i 2024 roku — obie strony oskarżały się wzajemnie o działania niezgodne z prawem.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
