głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 1 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania przez Sąd Najwyższy spraw, związanych z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyborami uzupełniającymi do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonymi w 2025 r. (druki nr 923, 943 i 943-A)
Wyniki głosowania
24 stycznia 2025SN wybory 2025
Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania przez Sąd Najwyższy spraw, związanych z wyborami…
Sejm uchwalił ustawę stosunkiem głosów 220 do 204 — koalicja rządząca przegłosowała przepisy tymczasowo zmieniające to, która część Sądu Najwyższego rozstrzyga o ważności wyborów prezydenckich 2025 r. Ustawa weszła w życie, jednak prezydent Andrzej Duda zawetował ją 8 marca 2025 r. (druk 1117), odsyłając do Sejmu.
W skrócie
Normalnie o ważności wyborów prezydenckich decyduje Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (IKNiSP) Sądu Najwyższego — izba powołana przez rząd PiS w 2018 r., której legalność zakwestionował Trybunał Sprawiedliwości UE. Ta ustawa na czas wyborów 2025 r. „omijała" tę izbę: sprawy miało rozpatrywać 15 najstarszych stażem sędziów SN z dowolnych izb, a odwołania od decyzji PKW — losowo wybrani 3 spośród tych samych 15 sędziów. Ustawa przeszła głosami koalicji, lecz Prezydent Duda ją zawetował.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/182/0/8
- 152/0/2/3
- 31/0/0/1
- 31/0/0/1
- 0/0/18/3
- 0/18/0/0
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/4/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
06 lipca 2026, 00:31
Co się zmienia
- 1Art. 1 ustawy (druk 943, zmodyfikowany poprawkami 943-A): protesty wyborcze i stwierdzenie ważności wyborów prezydenckich 2025 r. rozpatruje skład 15 najstarszych stażem sędziów SN — niezależnie od tego, w której izbie zasiadają; wyłączono art. 26 §1 pkt 2 ustawy o SN (przepis przyznający IKNiSP wyłączność na sprawy wyborcze) oraz art. 244 i 324 Kodeksu wyborczego (dotychczasowe przepisy o właściwości sądów w sprawach wyborczych).
- 2Art. 2 ustawy (druk 943-A, poprawka nr 1): odwołania od uchwał PKW (Państwowej Komisji Wyborczej — organu zarządzającego wyborami) rozpatruje skład 3 sędziów losowanych wyłącznie spośród tych samych 15 najstarszych sędziów SN — zamknięta, z góry określona pula, bez udziału IKNiSP.
- 3Art. 1 ust. 2 (druk 943-A, poprawka nr 1): gdy kilku sędziów ma identyczny staż w SN, pierwszeństwo do zasiadania w składzie ma ten z dłuższym stażem sędziowskim w ogóle — reguła rozstrzygania remisów.
- 4Art. 2a (druk 943-A, poprawka nr 3): zarówno składowi 15-osobowemu jak i 3-osobowym składom orzekającym przewodniczy sędzia z najdłuższym stażem w SN; stosuje się tę samą regułę remisu.
- 5Art. 2b (druk 943-A, poprawka nr 4): nowe przepisy obejmują też sprawy wyborcze już wszczęte i niezakończone przed wejściem ustawy w życie — tzw. retroaktywność (prawo działające 'wstecz', obejmujące postępowania już toczące się w IKNiSP).
- 6Art. 3 ustawy (druk 923/943): ustawa weszła w życie po 3 dniach od ogłoszenia — skrócony termin zamiast standardowych 14 dni, uzasadniony pilnością procedury wyborczej.
- 7Druk 1117 (8 marca 2025 r.): Prezydent Andrzej Duda odmówił podpisania ustawy i skierował ją do Sejmu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji (uprawnienie prezydenta do weta zawieszającego).
Kogo dotyczy
Sędziowie Sądu Najwyższego — zwłaszcza sędziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (IKNiSP), którzy zostaliby odsunięci od rozpatrywania spraw wyborczych, oraz 15 najstarszych stażem sędziów SN z pozostałych izb, którzy zyskiwaliby tę kompetencję. Pośrednio — kandydaci na prezydenta i partie polityczne, których interesuje legitymizacja orzeczenia o ważności wyborów, oraz wszyscy wyborcy, bo wynik wyborów prezydenckich zależy od tego, kto i jak rozstrzygnie ewentualne protesty wyborcze.
Praktyczny wpływ
Gdyby ustawa weszła w życie bez weta, żaden sędzia IKNiSP nie mógłby uczestniczyć w orzekaniu o ważności wyborów prezydenckich 2025 r. — ani w rozpatrywaniu protestów, ani w stwierdzeniu ważności wyboru. Retroaktywność (art. 2b) oznaczała, że sprawy już toczące się przed IKNiSP musiałyby zostać przejęte przez nowy skład. Weto prezydenta Dudy zablokowało te skutki — wybory 2025 r. ostatecznie odbywały się w ramach dotychczasowych przepisów.
Kontrowersje
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN powstała w 2018 r. w ramach reformy sądowej PiS — Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że narusza unijne standardy niezależności sądownictwa, a część polskich sądów kwestionuje ważność jej orzeczeń. Koalicja rządząca chciała uniknąć sytuacji, w której o ważności wyborów decyduje izba uznawana za „neo-izbę". Cała Lewica (18 posłów), mimo że formalnie wchodziła w skład bloku koalicji, wstrzymała się od głosu — sygnał poważnych wewnętrznych zastrzeżeń do ustawy. PiS i Prezydent Duda ocenili projekt jako polityczną ingerencję w niezależność sądownictwa i naruszenie Konstytucji; Duda zawetował ustawę w marcu 2025 r., argumentując że narusza ona zasadę niezawisłości sędziowskiej.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
