głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 2 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (druki nr 926, 959 i 959-A)
Wyniki głosowania
24 stycznia 2025lex Romanowski
Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora
Sejm przyjął ustawę 236 głosami za (KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050, Razem) przy 203 przeciw (PiS, Konfederacja, Republikanie) — parlamentarzysta, wobec którego sąd wyda nakaz tymczasowego aresztowania, straci prawa i pensję natychmiast, nawet jeśli fizycznie uniknie zatrzymania.
W skrócie
Do tej pory prawo zawieszało uprawnienia posła lub senatora dopiero od chwili faktycznego trafienia za kratki — jeśli ktoś miał sądowy nakaz aresztu, ale ukrywał się za granicą, nadal pobierał pensję i korzystał z parlamentarnych przywilejów. Ta ustawa zmienia zasadę: samo wydanie przez sąd postanowienia o tymczasowym aresztowaniu (czyli decyzja sądu o izolacji jako środku zapobiegawczym przed procesem) wystarczy, żeby natychmiast zawiesić wszelkie prawa parlamentarne i wstrzymać wypłatę pieniędzy. Przepis ma działać wstecz — obejmie również posłów i senatorów, którzy mają już wydany nakaz aresztu w dniu, gdy ustawa wejdzie w życie. Ustawa trafi teraz do Senatu.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/180/0/10
- 152/0/0/5
- 29/1/0/2
- 31/0/0/1
- 18/0/0/3
- 0/18/0/0
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/4/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Analiza
06 lipca 2026, 00:51
Co się zmienia
- 1Dodanie ust. 2 do art. 5a ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora: poseł lub senator, wobec którego sąd wyda postanowienie o tymczasowym aresztowaniu (nakaz izolacji jako środek zapobiegawczy przed skazaniem), automatycznie przestaje wykonywać wszelkie prawa i obowiązki parlamentarne — zawieszenie trwa do czasu uchylenia aresztu, zamiany na łagodniejszy środek lub upływu terminu aresztu (art. 1 druku 959 — precyzuje moment zakończenia zawieszenia, czego brakowało w pierwotnym projekcie z druku 926, który nie określał kiedy zawieszenie ustaje)
- 2Wstrzymanie wypłaty uposażenia poselskiego lub senatorskiego wynoszącego w 2024 r. ok. 12 826 zł miesięcznie (art. 25 ustawy o mandacie — pensja parlamentarzysty) oraz diety parlamentarnej wynoszącej ok. 4 008 zł miesięcznie (art. 42 ustawy o mandacie — ryczałt na wydatki w terenie) — już od dnia wydania postanowienia o areszcie, nie od dnia faktycznego zatrzymania
- 3Zawieszenie uprawnień terenowych: prawa do żądania informacji i materiałów od instytucji publicznych (art. 19 ustawy o mandacie) oraz prawa do interwencji poselskiej w urzędach i instytucjach (art. 20 ustawy o mandacie)
- 4Przejęcie zarządzania biurem poselskim lub senatorskim przez Marszałka Sejmu albo Marszałka Senatu (art. 23 ust. 10a ustawy o mandacie — obejmuje pracowników biura i jego bieżące funkcjonowanie)
- 5Przepis retroaktywny (działający wstecz) — nowe zasady stosuje się także do parlamentarzystów, wobec których postanowienie o areszcie wydano PRZED dniem wejścia ustawy w życie (art. 2 druku 959 — przepis przejściowy mający zablokować ucieczkę przed skutkami prawa przez opóźnianie fizycznego zatrzymania)
- 6Ustawa wchodzi w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, z pominięciem standardowego 14-dniowego okresu vacatio legis (art. 3 druku 959 — uzasadnione pilnością i powiązaniem z retroaktywnością)
Kogo dotyczy
Posłowie i senatorowie (łącznie 560 osób), wobec których sąd mógłby wydać postanowienie o tymczasowym aresztowaniu — w szczególności ci ukrywający się przed organami ścigania poza granicami kraju. W praktyce bezpośrednio dotyczy posła Marcina Romanowskiego (PiS), który przebywa na Węgrzech po wydaniu wobec niego nakazu aresztu.
Praktyczny wpływ
Ustawa nie kończy procesu legislacyjnego — po głosowaniu Sejmu trafia do Senatu, który 12 lutego 2025 r. zaproponował własne poprawki (druk 1016). Senat zakwestionował konstytucyjność przyjętego przez Sejm rozwiązania jako zbyt ogólnego i zaproponował szczegółowy katalog zawieszanych praw (zamiast generalnego zawieszenia wszystkich uprawnień), a także dodał klauzulę: jeśli postępowanie karne zostanie umorzone lub parlamentarzysta zostanie uniewinniony, należy mu wypłacić zaległe uposażenie i diety — z wyjątkiem warunkowego umorzenia, amnestii lub przedawnienia. Komisja regulaminowa zarekomendowała przyjęcie poprawek Senatu.
Kontrowersje
Ustawa jest powszechnie nazywana „lex Romanowski" — legislacja pisana pod konkretny przypadek posła Marcina Romanowskiego (PiS), który po sądowym nakazie tymczasowego aresztowania wyjechał na Węgry. Poważne wątpliwości konstytucyjne budzi retroaktywność przepisu (działanie wstecz wobec już istniejących sytuacji prawnych). Senat wprost napisał w uzasadnieniu swoich poprawek, że sposób uregulowania art. 5a przez Sejm jest „nie tylko wadliwie skonstruowany, ale ewidentnie sprzeczny z Konstytucją" — zarzucając, że generalne zawieszenie wszystkich uprawnień faktycznie pozbawia parlamentarzystę mandatu, co koliduje z art. 104 ust. 1 Konstytucji (mandat wolny — poseł jako przedstawiciel Narodu, nie frakcji).
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych