głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 16 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika (druki nr 1284, 1400 i 1400-A)
Wyniki głosowania
9 lipca 2025likwidacja kopernikańskiej
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika
Sejm w drugim czytaniu uchwalił całość rządowego projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika — 254 posłów było za, 180 przeciw i 2 wstrzymało się, więc projekt przeszedł dalej w procedurze legislacyjnej (m.in. do Senatu).
W skrócie
Rząd chce zamknąć Akademię Kopernikańską (państwową instytucję grantową) i Szkołę Główną Mikołaja Kopernika (uczelnię publiczną) — obie powstały ustawą z kwietnia 2022 r. za poprzedniej większości. Uzasadnienie mówi o powielaniu zadań NCN, NCBR, NAWA czy PAN, wysokich kosztach administracji i braku realnej oferty studiów. W tym głosowaniu Sejm przyjął cały projekt likwidacji: po wejściu ustawy w życie ruszy procedura zamykania obu instytucji pod nadzorem ministra nauki i likwidatora.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/175/0/14
- 150/0/0/7
- 31/0/0/1
- 32/0/0/0
- 21/0/0/0
- 12/2/1/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/3/1/0
- 2/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni1/0/0/0
Co się zmienia
- 1Z dniem wejścia ustawy w życie otwiera się likwidacja (procedura formalnego zamykania) Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika; w trakcie procesu działają pod nazwami z dopiskiem „w likwidacji” (art. 1 druku 1400 — uruchamia zamykanie obu podmiotów utworzonych ustawą z 28 kwietnia 2022 r.).
- 2Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki powołuje jednego likwidatora (osobę zarządzającą zamknięciem) obu instytucji z dniem wejścia ustawy w życie; może go odwołać w każdej chwili i musi niezwłocznie wyznaczyć nowego (art. 3 — likwidator przejmuje rolę organów i dyrektorów obu podmiotów).
- 3Likwidator dostaje wynagrodzenie ustalane przez ministra, maksymalnie 28 110,00 zł miesięcznie, czyli trzykrotność minimalnego wynagrodzenia profesora uczelni publicznej (art. 4 — ustala górny limit pensji likwidatora).
- 4Likwidator niezwłocznie ogłasza otwarcie likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (dziennik urzędowy dla firm) oraz w 3 miesiące składa ministrowi plany przychodów i kosztów; wierzyciele (osoby i firmy, którym instytucje coś winne) zgłaszają roszczenia według zasad jak przy likwidacji spółek handlowych (art. 6 — reguluje ogłoszenie, terminy i sposób zaspokajania wierzycieli).
- 5Koszty likwidacji Akademii pokrywa się z jej majątku (wg sprawozdania za 2023 r. aktywa 14 101 062,81 zł), a jeśli zabraknie środków — z budżetu państwa z części 90 „Akademia Kopernikańska” (art. 7 — określa źródła finansowania zamknięcia Akademii).
- 6Z dniem otwarcia likwidacji wygasa członkostwo 50 członków Akademii, kończą się kadencje jej organów, a likwidator przejmuje kompetencje organów, Dyrektora Centrum Badawczego Mikołaja Kopernika i Dyrektora Biura Akademii (art. 8 — likwidator zastępuje dotychczasowe władze Akademii).
- 79 Ambasadorów Akademii traci prawo używania tytułu, a niewykorzystane środki na zadania ambasadorskie wracają na rachunek Akademii w 14 dni od wejścia ustawy w życie (art. 9 — likwidacja kończy program ambasadorski i wymusza zwrot niewydanych pieniędzy).
- 8Po spłacie zobowiązań majątek Akademii przechodzi na Skarb Państwa lub samorządy — o jego przeznaczeniu decyduje minister, kierując się potrzebami systemu nauki i szkolnictwa wyższego (art. 10 — minister rozdziela pozostały majątek między podmioty nauki; uwaga PAN o przekazaniu środków bezpośrednio NCN, NCBR lub NAWA nie została uwzględniona).
- 9Umowy na Stypendia Kopernikańskie i Granty Mikołaja Kopernika wygasają z dniem wejścia ustawy w życie; likwidator rozlicza je z pomocą ekspertów (do 4600 zł za ocenę jednej umowy), a niewykorzystane środki wracają w 14 dni (art. 11 — kończy bieżące granty i stypendia, m.in. umowy z Centrum Astronomicznym PAN na 980 000 zł i UJK w Kielcach na 700 000 zł).
- 10Wszystkie nierozstrzygnięte postępowania o finansowanie stypendiów i grantów umarzają się (art. 12 — likwidacja przerywa trwające konkursy grantowe).
- 11Likwidacja Szkoły Głównej odbywa się według przepisów o likwidacji uczelni publicznych z Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce; koszty doktoratu eksternistycznego (dla osób, które nie mogą dokończyć nauki w szkole doktorskiej) pokrywa budżet państwa z części 28 (art. 16 — zapewnia kontynuację kształcenia 97 doktorantom i ewentualnie studentom po rozpoczęciu studiów).
- 12Ustawa uchyla ustawę o Akademii Kopernikańskiej z 28 kwietnia 2022 r. oraz usuwa odniesienia do Akademii z pięciu innych ustaw, w tym od 1 stycznia roku po wejściu w życie kończy zwolnienie podatkowe PIT (podatku dochodowego od osób fizycznych) od nagród i stypendiów przyznawanych na podstawie tej ustawy (art. 18–25 — porządkuje prawo i zamyka cały system prawny utworzony w 2022 r.).
- 13Ustawa wchodzi w życie po 7 dniach od ogłoszenia, z wyjątkami: art. 3 i 4 (powołanie i wynagrodzenie likwidatora) — dzień po ogłoszeniu; art. 19 (zmiana PIT) — od 1 stycznia roku następującego po roku wejścia ustawy w życie (art. 25 — ustala szybki start likwidacji).
Kogo dotyczy
Pracownicy Akademii Kopernikańskiej (10 etatów), pracownicy Szkoły Głównej (ok. 53,4 etatu personelu niemającego statusu nauczyciela akademickiego i 36,2 etatu nauczycieli akademickich), 97 doktorantów Szkoły Doktorskiej, kandydaci na studia I stopnia (52 osoby w rekrutacji z 20.02.2025 r.), 50 członków Akademii, 9 Ambasadorów Akademii, beneficjenci Stypendiów Kopernikańskich i Grantów Mikołaja Kopernika, wierzyciele obu podmiotów, minister nauki i powołany likwidator, a także instytucje porównywalnych zadań: NCN, NCBR, NAWA, PAN i PAU.
Praktyczny wpływ
Po podpisaniu i ogłoszeniu ustawy likwidacja mogłaby ruszyć już po tygodniu — wcześniejsze wnioski o 3-letnie opóźnienie i dopisanie art. 17a o ochronie studentów zostały odrzucone tego samego dnia. Rząd szacuje, że w 10 lat da to ok. 367 mln zł salda (oszczędności ok. 302,4 mln zł i dochody ze sprzedaży mienia ok. 64,6 mln zł), ale przeznaczenie uwolnionych środków zależy od decyzji ministra, nie od automatycznego przekazania ich np. do NCN czy NCBR. Kandydaci przyjęci na studia mogą w ogóle nie rozpocząć kształcenia, jeśli rekrutacja nie zdąży się zamknąć przed likwidacją.
Kontrowersje
Projekt likwiduje flagową inicjatywę legislacyjną PiS z 2022 r., co wywołuje wyraźny podział partyjny: PiS (175 głosów) głosował przeciw uchwaleniu całości, koalicja rządząca — za. Rząd argumentuje nieefektywność i powielanie zadań istniejących instytucji naukowych; przeciwnicy wskazują na przedwczesne zamknięcie młodej uczelni, która dostała kategorię B+ w kilku dyscyplinach do 2027 r.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych