wniosek o przystąpienie do trzeciego czytania bez kierowania projektu do komisji
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 28 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druki nr 1825 i 1901)
Wyniki głosowania
7 listopada 2025akcyza alkohol
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym
Sejm przegłosował (237 do 202) wniosek o natychmiastowe przejście do trzeciego — czyli końcowego — czytania projektu podwyżki akcyzy na alkohol, bez odsyłania projektu ponownie do komisji. Koalicja rządząca przeforsowała ten krok mimo sprzeciwu całej opozycji.
W skrócie
To było głosowanie proceduralne — Sejm decydował nie o treści ustawy, lecz o tempie jej uchwalania. Trzecie czytanie to ostatni etap prac sejmowych, po którym następuje głosowanie końcowe nad całą ustawą. Koalicja (KO, PSL, Polska2050, Lewica) zdecydowała: nie wracamy do komisji po kolejne poprawki, głosujemy od razu. Dotyczyło to ustawy podnoszącej akcyzę na alkohol o +15% od 2026 r., dziesięciokrotnie zwiększającej opłatę za kofeinę w energetykach i podnoszącej podatek od wygranych bukmacherskich z 10% do 15%. Jak wynika z kontekstu wcześniejszych głosowań, ustawa ostatecznie przeszła przez Sejm, ale prezydent Nawrocki zawetował ją w grudniu 2025 r.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/178/0/10
- 152/3/0/1
- 30/1/0/1
- 31/0/0/0
- 21/0/0/0
- 0/13/0/3
- 0/0/5/0
- RepublikanieRepublikanie0/3/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni3/1/0/0
- 0/3/0/0
Co się zmienia
- 1Sejm przeskoczył etap dodatkowych prac komisji i skierował projekt bezpośrednio do głosowania końcowego — decyzja proceduralna na podstawie wniosku złożonego po sprawozdaniu Komisji Finansów Publicznych (druk 1901); bez tego kroku projekt musiałby wrócić do komisji.
- 2Ustawa której dotyczy głosowanie podnosi akcyzę na alkohol etylowy (wódkę, spirytus) o +15% od 1 stycznia 2026 r. — do 9 190 zł/hl czystego alkoholu, i kolejne +10% od 2027 r. — do 10 109 zł/hl (art. 1 pkt 1 i pkt 6 lit. a druku 1901; nowe stawki docelowe i przejściowe zastępujące wcześniej planowane +5% rocznie).
- 3Akcyza na piwo rośnie do 12,56 zł od hektolitra za każdy stopień Plato (miara gęstości brzeczki) w 2026 r. i 13,82 zł w 2027 r. — art. 1 pkt 2 druku 1901 (zmiana art. 94 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym); szacowany wzrost ceny butelki 0,5l o ok. 15 gr.
- 4Cydry i perry słabe (do 5% alkoholu) po raz pierwszy wciągnięte do corocznych automatycznych podwyżek — nowy art. 165a ust. 1a druku 1901; stawka 111,55 zł/hl w 2026 r. i 122,71 zł/hl od 2027 r. (wcześniej kategoria była wyłączona z mapy drogowej).
- 5Opłata cukrowa za kofeinę lub taurynę w napojach (głównie energetyki) rośnie z 0,10 zł do 1,00 zł/l — dziesięciokrotnie (+900%) — art. 3 druku 1825; stawka stała za każdy litr słodzonego napoju rośnie z 0,50 zł do 0,70 zł/l (+40%), stawka za cukier powyżej 5 g/100 ml z 0,05 zł do 0,10 zł/g (+100%); maksymalna łączna stawka to 1,80 zł/l — najwyższa nominalna stawka w Europie.
- 6Podatek od wygranych w zakładach bukmacherskich, konkursach i loteriach (powyżej progu 2 280 zł) rośnie z 10% do 15% — art. 2 druku 1825 (zmiana art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT, czyli podatku dochodowego od osób fizycznych); próg zwolnienia niezmieniony od 2003 r., mimo że skumulowana inflacja przez ten czas wyniosła ok. 99%.
Kogo dotyczy
Producenci alkoholu, browary rzemieślnicze i przemysłowe (85 tys. miejsc pracy, sektor skurczył się o 13% w latach 2019–2024), winnice, gorzelnie kontraktujące 1,6 mln ton zbóż rocznie; producenci napojów energetycznych i słodzonych (ok. 70% rynku to krajowe MŚP, ale 80% ciężaru opłaty cukrowej spada na PepsiCo i Coca-Colę); legalni operatorzy zakładów bukmacherskich (szara strefa to już 31% rynku); gracze bukmacherscy i uczestnicy konkursów z wygraną powyżej 2 280 zł; konsumenci alkoholu i słodzonych napojów — szczególnie osoby z niższymi dochodami i pracownicy na płacy minimalnej; sadownicy i przetwórcy owoców (ok. 206 tys. ton jabłek rocznie dla produkcji cydru); Narodowy Fundusz Zdrowia (beneficjent 96,5% wpływów z opłaty cukrowej).
Praktyczny wpływ
Pominięcie etapu komisji przyspieszyło uchwalenie ustawy o kilka lub kilkanaście dni — branże alkoholowa i bukmacherska traciły tym samym możliwość zgłoszenia kolejnych poprawek w komisji. Skrócone vacatio legis (czas na dostosowanie się do nowych przepisów) oznaczało, że producenci mieli tygodnie, nie miesiące, na przeliczenie cen, przetargowanie kontraktów i dostosowanie planów produkcji do nowych stawek wchodzących w życie 1 stycznia 2026 r. Finalnie kwestia ta stała się bezprzedmiotowa, bo prezydent Nawrocki zawetował ustawę w grudniu 2025 r.
Kontrowersje
Branże alkoholowa i bukmacherska zarzucały naruszenie art. 2 Konstytucji (zasada zaufania obywatela do państwa i ochrony interesów w toku) przez drastycznie skrócone vacatio legis — ustawa miała obowiązywać od 1 stycznia 2026 r., wchodząc w życie kilka tygodni po uchwaleniu, zamiast standardowych 6 miesięcy dla przedsiębiorców. NIK (Najwyższa Izba Kontroli) wcześniej wykazała, że zaledwie 2,3% wpływów z opłaty cukrowej trafia na profilaktykę otyłości — mimo że jest to formalny cel tej opłaty zapisany w art. 12c ust. 2 ustawy o zdrowiu publicznym. Łączny wzrost akcyzy na alkohol w latach 2022–2027 przekroczy 60%, zamiast obiecanych przy uchwalaniu „mapy drogowej" w 2021 r. 40,5% — branże zarzucały złamanie wieloletnich zobowiązań rządu.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych