głosowanie nad całością projektu
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ochronie sygnalistów (druki nr 317, 381 i 381-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił w całości rządowy projekt ustawy o ochronie sygnalistów (druki 317, 381 i 381-A) — 235 głosów za, 191 przeciw i 2 wstrzymujących się; projekt z poprawkami Lewicy przeszedł dalej w procedurze legislacyjnej.
Analiza
28 czerwca 2026, 04:10
W skrócie
Ustawa ma wdrożyć unijną dyrektywę o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa UE i uzupełnić dotychczasowy, niekompletny system w Polsce. W praktyce daje pracownikom, urzędnikom i innym osobom w kontekście pracy trzy drogi zgłoszenia: wewnątrz firmy lub urzędu, na zewnątrz do RPO albo organu publicznego oraz — w wyjątkowych przypadkach — publiczne ujawnienie, z zakazem represji i minimalnym odszkodowaniem. Głosowanie dotyczyło całości projektu po wcześniejszym przyjęciu siedmiu poprawek Lewicy (m.in. doprecyzowanie definicji sygnalisty i osoby powiązanej); wnioski o odrzucenie ustawy i o zamianę „konsultacji” ze związkami na „uzgodnienia” nie przeszły.
Co się zmienia
- 1Ustawa wprowadza trzy tryby zgłaszania naruszeń prawa: wewnętrzny (do pracodawcy lub podmiotu), zewnętrzny (do RPO lub organu publicznego) oraz ujawnienie publiczne jako środek wyjątkowy — art. 1 i rozdz. 3–5 druku 381 (określają przedmiot ustawy, procedury zgłoszeń i warunki publicznego ujawnienia)
- 2Zakres naruszeń obejmuje 18 dziedzin, m.in. zamówienia publiczne, finanse, korupcję, ochronę środowiska, dane osobowe, cyberbezpieczeństwo, prawa konstytucyjne w relacjach z władzą oraz prawo pracy — art. 3 ust. 1 druku 381 (katalog tego, o jakie naruszenia prawa można zgłaszać)
- 3Zakaz działań odwetowych (represji za zgłoszenie) z odwróceniem ciężaru dowodu na pracodawcę oraz minimalnym odszkodowaniem nie niższym niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej — art. 11–14 druku 381 (rozdział o ochronie przed represjami i odszkodowaniach)
- 4Podmioty zatrudniające co najmniej 50 osób muszą ustalić wewnętrzną procedurę zgłoszeń po konsultacjach ze związkami zawodowymi trwających 5–10 dni, z potwierdzeniem przyjęcia w 7 dni i informacją zwrotną w max. 3 miesiące — art. 23–25 i art. 24 druku 381 (obowiązki pracodawców i urzędów wobec zgłoszeń wewnętrznych)
- 5RPO pełni rolę krajowego organu wsparcia: przyjmuje zgłoszenia zewnętrzne, doradza sygnalistom, przekazuje sprawy właściwym organom w 14 dni — art. 31–32 druku 381 (zadania Rzecznika Praw Obywatelskich w systemie zgłoszeń zewnętrznych)
- 6Wprowadzono odpowiedzialność karną za utrudnianie zgłoszeń (do 1 roku, do 3 lat przy przemocy), działania odwetowe (do 2–3 lat), ujawnienie tożsamości sygnalisty (do 1 roku) i świadome fałszywe zgłoszenia (do 2 lat) oraz wykroczenie za brak procedury wewnętrznej — art. 54–58 druku 381 (sankcje karne i wykroczeniowe)
- 7Rozszerzono nieodpłatną pomoc prawną o osoby planujące zgłoszenie naruszenia prawa — art. 61 druku 381 (zmiana ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej)
- 8Ustawa wchodzi w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia, a przepisy o zgłoszeniach zewnętrznych (rozdział 4) po 6 miesiącach — art. 64 druku 381 (harmonogram wejścia w życie poszczególnych regulacji)
Kogo dotyczy
Pracownicy (w tym na umowach zlecenia i samozatrudnieni), urzędnicy, funkcjonariusze służb mundurowych i specjalnych, żołnierze oraz inne osoby zgłaszające naruszenia w kontekście pracy; osoby pomagające im i osoby powiązane (współpracownicy, osoby najbliższe); pracodawcy i podmioty prawne z co najmniej 50 osobami wykonującymi pracę (oraz podmioty finansowe, AML, transportu i ochrony środowiska bez progu); organy publiczne i JST; RPO (20 nowych etatów); Prezes Rady Ministrów i Minister-Koordynator Służb Specjalnych w sprawach ABW, AW, CBA, SKW i SWW.
Praktyczny wpływ
Po wejściu ustawy w życie osoba podejrzewająca np. korupcję, mobbing lub naruszenie przepisów w pracy będzie mogła zgłosić to najpierw w firmie, potem do RPO lub urzędu, a w skrajnych przypadkach publicznie — bez obowiązku wcześniejszego zgłoszenia wewnętrznego. Pracodawcy i urzędy będą musiały wdrożyć kanały zgłoszeń, szkolić upoważnionych pracowników i prowadzić rejestry; naruszenie poufności tożsamości sygnalisty grozi karą do roku więzienia. Ochrona zaczyna się od momentu złożenia zgłoszenia, a nie od jego formalnego przyjęcia — sygnalista nie musi udowadniać, że naruszenie faktycznie wystąpiło, wystarczą uzasadnione podstawy wiary.
Powiązane głosowania
13 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych
