głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 12 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2307, 2342 i 2342-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił nowelizację ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej — 257 głosami za, przy 174 wstrzymujących się i ani jednym głosie przeciw. PiS, który przez cały dzień walczył o swoje poprawki, przy ostatecznym głosowaniu wstrzymał się od głosu; koalicja rządząca głosowała jednolicie za.
Analiza
29 marca 2026, 12:31
W skrócie
Ta ustawa (druk 2307) to duża aktualizacja systemu ochrony ludności i obrony cywilnej — po raz pierwszy od lat porządkuje zasady schronienia na wypadek alarmu, reformuje finansowanie i upraszcza ewidencję obrony cywilnej. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił dwie poprawki forsowane przez PiS i przyjął dwie poprawki komisji zaproponowane przez koalicję, a następnie uchwalił całość projektu. Charakterystyczny jest wynik końcowy: nikt nie głosował przeciw — PiS wstrzymał się, co oznacza, że opozycja nie chciała blokować ustawy, mimo że nie zgadzała się ze wszystkimi jej detalami.
Co się zmienia
- 1Nowa kategoria 'punktów schronienia' — komendant powiatowy PSP wyznacza bezpieczne miejsca w budynkach (garaże podziemne, przejścia podziemne, tunele, stacje metra), a właściciel lub zarządca musi je bezpłatnie udostępnić mieszkańcom na czas trwania alarmu lotniczego; adresy dostępne w aplikacji mobilnej (art. 84a, art. 91a i art. 103a ustawy o ochronie ludności — tworzą nową instytucję prawną punktu schronienia i nakładają obowiązek jego udostępnienia).
- 2Doprecyzowane wskaźniki pojemności miejsc doraźnego schronienia (MDS) w nowych budynkach — 20 m²/os. dla budynków mieszkalnych wielorodzinnych, 15 m²/os. dla budynków użyteczności publicznej; możliwość uzyskania zgody wojewody na odstępstwo techniczne na wniosek inwestora poparte ekspertyzą (art. 94 i art. 92a — regulują ile osób może schronić się na danej kondygnacji).
- 3Wydłużenie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC — wieloletni plan finansowania całego systemu) z 4 do 5 lat oraz nowy mechanizm pozwalający samorządom zaciągać zobowiązania wieloletnie na inwestycje obronne bez formalnego przekształcenia Programu w program wieloletni (art. 156 i art. 156a — regulują horyzont planowania i finansowania inwestycji).
- 4Wyłączenie części inwestycji obronnych spod Prawa zamówień publicznych (czyli normalnych przetargów) — dotyczy inwestycji finansowanych z limitu obronnego 0,15% PKB: infrastruktura schronowa, łączność, szpitale doraźne, systemy alarmowania (art. 157a — tworzy możliwość szybszego zlecania inwestycji obronnych bez pełnej procedury przetargowej).
- 5Reforma Ewidencji Obrony Cywilnej — likwidacja tajnej 'części wydzielonej', ujednolicenie poziomu ochrony do klauzuli 'zastrzeżone' (najniższa klauzula tajności), rezygnacja z danych przekazywanych przez służby specjalne (ABW, AW, SKW, SWW); uruchamianie ewidencji możliwe stopniowo do końca 2027 r. (art. 126, uchylenie art. 132 — upraszczają strukturę i odtajniają część danych).
- 6Dodanie Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej (WOP) do systemu ochrony ludności oraz umożliwienie uczelniom i jednostkom podległym Ministrowi Obrony Narodowej prowadzenia szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej (art. 17 ust. 1 pkt 10a, art. 50 ust. 2, art. 52 ust. 3 — rozszerzają bazę podmiotów i trenerów w systemie).
- 7Ujednolicenie zasad finansowania oddelegowanych funkcjonariuszy — koszty należności policjantów, strażaków PSP, funkcjonariuszy Straży Granicznej i SOP (Służby Ochrony Państwa) wysłanych do pracy w MSWiA pokrywa ich macierzysta jednostka, a nie jednostka przyjmująca (art. 2–5 noweli — rozwiązują dotychczasowe spory finansowe między jednostkami).
- 8Rozszerzenie katalogu zadań finansowanych z Programu OLiOC o zakup pojazdów ratowniczo-gaśniczych, budowę podziemnej infrastruktury medycznej (intensywna terapia, chirurgia, leczenie oparzeń) oraz wyposażenie Policji i Straży Granicznej w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej (art. 152 ust. 2 i ust. 3 — poszerzają listę rzeczy które można sfinansować z funduszu ochrony ludności).
Kogo dotyczy
Właściciele i zarządcy budynków z garażami podziemnymi, przejściami podziemnymi i tunelami (nowy obowiązek udostępnienia punktu schronienia na czas alarmu); deweloperzy i inwestorzy budowlani (nowe wymagania techniczne dla miejsc doraźnego schronienia w projektowanych budynkach); samorządy — 16 wojewodów, 380 starostów i 2479 wójtów (nowe kompetencje i możliwość wieloletnich zobowiązań inwestycyjnych); funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, PSP i SOP oddelegowani do MSWiA (zmiana zasad wypłaty należności); jednostki Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej (wejście do systemu ochrony ludności); osoby objęte przydziałami mobilizacyjnymi OC (emeryci policyjni, osoby wyłączone z czynnej służby wojskowej); producenci sprzętu CBRN (wykrywanie skażeń) i środków ochrony balistycznej (kamizelki, hełmy) — ok. 1200 podmiotów wg MSWiA; personel OC uczestniczący w ćwiczeniach (nowe świadczenia finansowe).
Praktyczny wpływ
Dla mieszkańców miast — w razie ogłoszenia alarmu lotniczego będzie można schronić się w wyznaczonych, oznakowanych miejscach w pobliżu (garaże podziemne, przejścia podziemne, stacje metra), których lokalizacje będą dostępne w aplikacji mobilnej — koniec z szukaniem schronu na własną rękę. Dla firm budowlanych i architektów — przy projektowaniu nowych budynków pojawią się konkretne liczby: ile metrów kwadratowych na osobę trzeba przewidzieć w piwnicy lub garażu jako miejsce schronienia, z możliwością ubiegania się o odstępstwo u wojewody. Dla samorządów — pięcioletni, a nie czteroletni horyzont planowania inwestycji obronnych ułatwi realizację kosztownych projektów (np. budowa schronów lub podziemnej infrastruktury medycznej) rozłożonych na wiele lat. Wyłączenie części inwestycji spod przetargów publicznych przyspieszy ich realizację, ale też zmniejszy transparentność wydatkowania środków publicznych.
Powiązane głosowania
4 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych