głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 2 Sprawozdanie Komisji o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o radcach prawnych (druki nr 1963 i 2367)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił kompleksową nowelizację ustawy o radcach prawnych (261 głosów za, 173 wstrzymujące się, 0 przeciw), porządkującą jednocześnie kilka obszarów: ochronę danych, ubezpieczenia OC, strój urzędowy i sankcje karne za podszywanie się pod prawnika.
W skrócie
Ustawa zmienia zasady funkcjonowania zawodu radcy prawnego (czyli prawnika obsługującego firmy i osoby prywatne, podobnie jak adwokat). Najważniejsze zmiany to: KIRP (samorząd radców prawnych) będzie musiała obowiązkowo wykupić grupowe ubezpieczenie OC dla wszystkich radców, a kara za podszywanie się pod radcę prawnego wzrasta z tysiąca złotych do nawet 200 tysięcy złotych. Przy okazji ustawa porządkuje przepisy o ochronie danych osobowych przetwarzanych przez samorząd i dopuszcza zdalne posiedzenia organów samorządu.
Co się zmienia
- 1Obowiązkowe grupowe ubezpieczenie OC dla radców prawnych — KIRP musi zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na rachunek wszystkich radców; każdy radca ma 14 dni na złożenie rezygnacji i przedstawienie własnej polisy (art. 227 druku 2367 — dotychczas grupowe OC było możliwe, ale nieobowiązkowe).
- 2Drastyczny wzrost kary za bezprawne używanie tytułu 'radca prawny' lub nazwy 'kancelaria radcy prawnego' — grzywna od 5 000 do 200 000 zł albo ograniczenie wolności albo obie kary łącznie; dotyczy też osób działających w imieniu innego podmiotu (art. 742 nowego rozdziału 6a druku 2367 — poprzednia kara wynosiła zaledwie do 1 000 zł).
- 3Ochrona prawna nazwy 'kancelaria radcy prawnego' — tylko uprawnione kancelarie i spółki mogą posługiwać się tą nazwą (art. 8a druku 2367 — wcześniej brak wyraźnego przepisu ochronnego).
- 4Uregulowanie stroju urzędowego radcy prawnego — toga z żabotem i wypustką koloru ciemnoniebieskiego, obowiązkowa na rozprawach sądowych; wzór określi Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem (art. 12a druku 2367).
- 5Możliwość zdalnych i hybrydowych posiedzeń organów samorządu (KIRP, OIRP) oraz głosowania w trybie obiegowym (korespondencyjnym) — wybór trybu należy do przewodniczącego organu (art. 45¹ druku 2367 — wcześniej wyłącznie posiedzenia stacjonarne).
- 6Uregulowanie ochrony danych osobowych (RODO) — wskazanie KIRP i 19 OIRP jako administratorów danych; okresy przechowywania: 10 lat dla postępowań samorządowych, 15 lat dla postępowań dyscyplinarnych (art. 5c i 5d druku 2367 — wcześniej brak jednoznacznych przepisów).
- 7KIRP i OIRP uzyskują uprawnienia organizacji pozarządowej w postępowaniach sądowych (cywilnych, karnych, administracyjnych) w sprawach dotyczących ochrony niezależności radców i tajemnicy zawodowej (art. 52a i 60a druku 2367).
- 8Zniesienie bezwzględnej suspensywności kasacji (tj. wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego nie wstrzymuje już automatycznie wykonania wyroku dyscyplinarnego) od orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego KIRP — dotyczy tylko orzeczeń wydanych po wejściu ustawy w życie (art. 62² i przepisy przejściowe druku 2367).
- 9Nowe przepisy o niezdolności do wykonywania zawodu — rada OIRP może tymczasowo zawiesić radcę, który odmawia badań lekarskich lub wobec którego wszczęto postępowanie o ubezwłasnowolnienie (art. 22² druku 2367).
- 10Ustawa wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu (art. 8 druku 2367).
Kogo dotyczy
Około 50 350 radców prawnych (wszystkich wykupywanych objętych grupowym OC), 5 720 aplikantów radcowskich, Krajowa Izba Radców Prawnych i 19 okręgowych izb radców prawnych (nowe obowiązki organizacyjne i ubezpieczeniowe), osoby lub firmy bezprawnie podszywające się pod radców prawnych lub używające nazwy „kancelaria radcy prawnego" (znacznie wyższe kary karne), sądy rozpatrujące sprawy dyscyplinarne radców (nowe zasady wykonalności wyroków).
Praktyczny wpływ
Każdy aktywny radca prawny zostanie automatycznie objęty polisą OC negocjowaną hurtowo przez KIRP — może to obniżyć koszt ubezpieczenia dzięki efektowi skali, ale radca traci swobodę samodzielnego wyboru ubezpieczyciela (musi aktywnie rezygnować i dokumentować własną polisę). Nieuprawnione „kancelarie prawne" (niezatrudniające radców ani adwokatów) prowadzone przez osoby bez uprawnień staną w obliczu realnej odpowiedzialności finansowej — kara wzrasta 200-krotnie. KIRP i OIRP zyskują nowe narzędzie do obrony niezależności zawodu — mogą przystępować do postępowań sądowych na prawach strony, podobnie jak organizacje pozarządowe.
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
