poprawka 4
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 33 Sprawozdanie Komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o radcach prawnych (druki nr 2525 i 2537)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił poprawkę nr 4 Senatu do nowelizacji ustawy o radcach prawnych — 172 posłów głosowało za jej przyjęciem, 238 było przeciw. Poprawka miałaby odebrać okręgowym izbom radców prawnych specjalne uprawnienia w postępowaniach sądowych dotyczących nadzoru nad wykonywaniem zawodu.
W skrócie
Sejm uchwalił 17 kwietnia 2026 r. nowelizację ustawy o radcach prawnych, która m.in. nadała okręgowym izbom radców prawnych (OIRP — czyli regionalnym samorządom zrzeszającym radców prawnych) uprawnienia organizacji pozarządowej we wszystkich postępowaniach sądowych wchodzących w zakres ich zadań. Poprawka nr 4 Senatu chciała ograniczyć te uprawnienia: izby zachowałyby prawo uczestniczenia w sprawach jak NGO wtedy, gdy chodzi o ochronę niezależności radców i tajemnicy zawodowej — ale już NIE w sprawach dotyczących nadzoru nad tym, jak radcowie wykonują swój zawód. Sejm — głosami całej koalicji rządzącej — odrzucił tę poprawkę, więc uprawnienia izb pozostają szerokie tak jak w ustawie z 17 kwietnia.
Co nie weszło w życie
- 1Poprawka nr 4 Senatu proponowała skreślenie wyrazów "oraz 3" w art. 52a nowelizowanej ustawy o radcach prawnych (druk 2525, pkt 4 uchwały Senatu — art. 52a nadaje okręgowym izbom radców prawnych uprawnienia organizacji pozarządowej/społecznej w postępowaniach sądowych; wyrazy "oraz 3" odnosiły się do ustępu 3, który obejmuje sprawy nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu i warunkami jego wykonywania — usunięcie tych słów oznaczałoby, że izby NIE mogłyby uczestniczyć jako NGO w postępowaniach związanych z nadzorowaniem pracy poszczególnych radców, lecz tylko w sprawach o ochronę niezależności radców i tajemnicy zawodowej).
- 2Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka rekomendowała przyjęcie tej poprawki (druk 2537, sprawozdanie z 14 maja 2026 r.), jednak Sejm odrzucił ją stosunkiem 172 do 238.
- 3W efekcie odrzucenia poprawki okręgowe izby radców prawnych zachowują uprawnienia organizacji pozarządowej (w postępowaniu cywilnym) lub organizacji społecznej (w postępowaniach karnym, administracyjnym i sądowoadministracyjnym) RÓWNIEŻ w sprawach dotyczących nadzoru nad tym, jak radcowie prawni wykonują swój zawód — co był właśnie zakres, który Senat chciał wyłączyć.
Kogo dotyczy
Radcowie prawni (prawnicy obsługujący firmy i osoby prywatne) — to ich autonomia zawodowa jest tu stawką. Okręgowe izby radców prawnych (OIRP) — to one zyskują lub tracą uprawnienia do uczestniczenia w postępowaniach sądowych jako NGO. Pośrednio: klienci radców prawnych, jeśli izba zdecydowałaby się przystąpić do postępowania dotyczącego konkretnego radcy.
Praktyczny wpływ
Ponieważ poprawka została odrzucona, okręgowa izba radców prawnych może odtąd przyłączyć się do postępowania sądowego (jak organizacja pozarządowa) również wtedy, gdy dotyczy ono nadzoru nad konkretnym radcą — np. gdy toczy się sprawa o to, jak dany radca prowadzi swoje sprawy lub kogo reprezentuje. Senat ostrzegał wprost, że ten instrument mógłby być użyty przez izbę nie w interesie ochrony zawodu, lecz przeciwko konkretnemu radcy — np. z powodu rodzaju klientów, których reprezentuje lub spraw, które prowadzi. To ryzyko zgłoszone przez Senat pozostaje aktualne.
Kontrowersje
Uzasadnienie Senatu (druk 2525) podniosło poważny argument ustrojowy: nadanie uprawnień organizacji pozarządowej podmiotowi wykonującemu zadania publiczne (jakim są izby radców prawnych) może być wykorzystane przeciwko indywidualnym radcom — np. z powodu rodzaju prowadzonych spraw lub reprezentowanych klientów. Senat wprost wskazał ryzyko, że pozornie neutralne uprawnienia mogą godzić w autonomię i niezależność radców prawnych od ich własnego samorządu. Mimo to koalicja rządząca — tak jak przy poprzednich poprawkach Senatu w tym procesie — jednolicie zagłosowała przeciw.
Powiązane głosowania
6 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
