poprawka 54
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 6 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu (druki nr 2111, 2594 i 2594-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę nr 54 stosunkiem 228 do 199 głosów. Poprawka wyłącza możliwość wniesienia skargi nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego od wyroków o unieważnieniu lub nieistnieniu umowy o wspólnym pożyciu, gdy strona zdążyła już zawrzeć nowy związek.
Analiza
15 lipca 2026, 09:22
W skrócie
Polska uchwala ustawę, która od 1 stycznia 2027 r. da parom nieformalnym (w tym jednopłciowym) setki praw podobnych do małżeńskich — przez „umowę o wspólnym pożyciu" (kontrakt notarialny potwierdzający wspólne życie pary). Skarga nadzwyczajna to specjalny środek prawny, który pozwala Prokuratorowi Generalnemu lub Rzecznikowi Praw Obywatelskich zakwestionować w Sądzie Najwyższym nawet prawomocny (czyli ostateczny, od dawna zamknięty) wyrok sądowy. Ta poprawka mówi: jeśli sąd prawomocnie unieważnił czyjąś umowę o wspólnym pożyciu albo orzekł, że w ogóle nie istniała — i od tego czasu ta osoba zawarła nową umowę o wspólnym pożyciu lub wzięła ślub — to wniesienie takiej skargi nadzwyczajnej jest niedopuszczalne. Chodzi o to, żeby prawnik czy prokurator nie mógł latami wracać do zamkniętej sprawy i podważać jej skutków, gdy dana osoba już ułożyła sobie nowe życie.
Co się zmienia
- 1Zmiana art. 90 §3 ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 197 projektu ustawy wprowadzającej — przepis określający, kiedy skarga nadzwyczajna jest niedopuszczalna; skarga nadzwyczajna to nadzwyczajny środek zaskarżenia, którym Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich może zakwestionować każdy prawomocny wyrok nawet po wielu latach od jego wydania): skarga nadzwyczajna nie może zostać wniesiona od wyroku o unieważnieniu umowy o wspólnym pożyciu lub o ustaleniu jej nieistnienia, jeżeli którakolwiek ze stron po wydaniu tego wyroku zawarła nową umowę o wspólnym pożyciu albo małżeństwo — druk 2594-A, poprawka 54; Komisja Nadzwyczajna rekomendowała przyjęcie.
- 2Poprawka nr 54 jest bezpośrednim odpowiednikiem zasady, która już działa przy małżeństwach — art. 90 §3 ustawy o SN w obecnym brzmieniu blokuje skargę nadzwyczajną od wyroku o unieważnieniu małżeństwa, gdy strona zawarła nowe małżeństwo; poprawka rozciąga tę samą logikę na umowy o wspólnym pożyciu, zrównując ochronę nowego związku partnerskiego z ochroną nowego małżeństwa.
- 3Wcześniej tego samego dnia Sejm przyjął powiązaną poprawkę nr 53 (art. 32 ustawy o SN), która zakazuje jednoczesnego zasiadania w Sądzie Najwyższym dwojgu partnerów z umowy o wspólnym pożyciu — razem poprawki 53 i 54 kompleksowo dostosowują ustawę o SN do nowej instytucji.
Kogo dotyczy
Osoby, których umowy o wspólnym pożyciu zostały prawomocnie unieważnione przez sąd lub uznane za nieistniejące, a które po tym wyroku ułożyły życie na nowo (zawarły nową umowę o wspólnym pożyciu lub małżeństwo) — chronione przed podważaniem ich nowego statusu prawnego. Pośrednio: Prokurator Generalny i Rzecznik Praw Obywatelskich jako jedyne podmioty uprawnione do wnoszenia skarg nadzwyczajnych — ich kompetencja zostaje w tym zakresie ograniczona.
Praktyczny wpływ
Osoba, której umowa o wspólnym pożyciu została unieważniona przez sąd, a która od tego czasu zawarła nowy związek (umowę lub ślub), nie będzie musiała obawiać się, że prokurator lub rzecznik zakwestionuje wyrok unieważniający jej poprzednią umowę latami po jego wydaniu. Bez tej poprawki istniałoby ryzyko, że skutki prawomocnego wyroku rozwiązującego poprzednią umowę zostaną wzruszone skargą nadzwyczajną — co mogłoby destabilizować sytuację prawną nowego związku (np. kwestie majątkowe, dziedziczenie, ubezpieczenie zdrowotne). Poprawka zamyka tę lukę.
Powiązane głosowania
42 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
