głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 39 Sprawozdanie Komisji o poselskich projektach uchwał:- w sprawie uczczenia 81. rocznicy zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich,- w sprawie oddania hołdu w 81. rocznicę Krwawej Niedzieli ofiarom ludobójstwa dokonanego przez szowinistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1943-1945 (druki nr 533, 536, 569 i 569-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął niemal jednogłośnie (427 za, 0 przeciw, 7 wstrzymało się) kompletną uchwałę upamiętniającą ofiary Rzezi Wołyńskiej w 81. rocznicę Krwawej Niedzieli — razem ze wszystkimi poprawkami przegłosowanymi wcześniej w toku debaty.
Analiza
29 czerwca 2026, 08:39
W skrócie
Uchwała to formalne stanowisko Sejmu w sprawie Rzezi Wołyńskiej — masakry ponad 100 tys. polskich obywateli (głównie chłopów) zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów z OUN i UPA w latach 1943–1945, której apogeum przypadło na 11 lipca 1943 r. (tzw. Krwawa Niedziela). Sejm oficjalnie nazywa te zdarzenia ludobójstwem, domaga się od Ukrainy uznania tej kwalifikacji i zgody na ekshumacje (odkopanie i godny pochówek ofiar), a od polskiego rządu — aktywnej dyplomacji w tej sprawie. Wynik końcowy 427:0 jest zaskakująco jednomyślny — w poprzednich głosowaniach nad poszczególnymi poprawkami dochodziło do ostrych podziałów (np. 229:207 przy poprawce o OUN/UPA), jednak sam tekst uchwały jako całości zebrał poparcie wszystkich obecnych klubów.
Co się zmienia
- 1Sejm oficjalnie kwalifikuje Rzeź Wołyńską jako ludobójstwo — zorganizowaną, masową zbrodnię na Polakach z Kresów Wschodnich (druk 536, akapit 4) — i składa hołd ponad 100 tys. pomordowanych obywateli II RP, których dokładna liczba i miejsca pochówku wciąż nie są znane.
- 2Uchwała potępia propagowanie ideologii i symboliki OUN (Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów) i UPA (Ukraińska Powstańcza Armia) oraz stwierdza, że organizacje odpowiedzialne za ludobójstwo mają stanowić 'antywzór', a Polska powinna dążyć na poziomie państwowym do wyeliminowania ich gloryfikacji na Ukrainie (poprawka 1 Konfederacji, druk 569-A — przyjęta wcześniej stosunkiem 229:207 wbrew rekomendacji komisji).
- 3Do listy ofiar OUN/UPA dopisano Ukraińców — obok Ormian, Czechów i Żydów (poprawka 2 PiS, druk 569-A, przyjęta 437:2) — Sejm uznaje tym samym, że te organizacje mordowały też ukraińskich cywilów, którzy odmawiali współpracy z nacjonalistami.
- 4Sejm potępia wszelkie próby relatywizowania (umniejszania, zakłamywania) prawdy o Rzezi Wołyńskiej i wskazuje, że już w czasie II Wojny Światowej dowódcy OUN/UPA zrzucali odpowiedzialność za zbrodnie na Sowietów i Niemców (poprawka 4 Konfederacji, druk 569-A — przyjęta 224:202 wbrew rekomendacji komisji).
- 5Polski rząd otrzymuje od Sejmu zobowiązanie do prowadzenia dyplomacji na rzecz upamiętnienia ofiar Rzezi Wołyńskiej na Kresach (terenach dawnej wschodniej Polski, dziś głównie Ukrainy), a Ukraina jest wzywana do oficjalnego uznania zbrodni za ludobójstwo i wyrażenia zgody na ekshumacje (poprawka 5 PiS, druk 569-A — przyjęta 287:2:150, poparta przez komisję).
- 6Sejm apeluje do Prezydenta RP o odznaczenie państwowymi odznaczeniami Ukraińców, którzy narażając życie ratowali Polaków podczas Rzezi Wołyńskiej (druk 536) — uchwała wyraźnie oddziela winnych (OUN/UPA) od Ukraińców, którzy sprzeciwiali się zbrodniom.
Kogo dotyczy
Potomkowie i rodziny ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Kresowian (mieszkańców dawnych wschodnich terenów II RP); rząd RP, który otrzymuje polityczne zobowiązanie do prowadzenia dyplomacji historycznej; władze Ukrainy, do których kierowane są formalne żądania uznania ludobójstwa i zgody na ekshumacje; ukraińscy Sprawiedliwi (ratujący Polaków) i ich potomkowie — uchwała apeluje o ich odznaczenie.
Praktyczny wpływ
Uchwała Sejmu to akt polityczny, nie prawo — nie rodzi automatycznych obowiązków prawnych, ale wywiera presję dyplomatyczną. W praktyce oznacza, że polski rząd będzie mógł być rozliczany z realizacji zobowiązania dyplomatycznego wpisanego w uchwałę (kontynuowanie akcji na rzecz upamiętnienia i ekshumacji). Dla Ukrainy jest to sygnał, że sprawa Rzezi Wołyńskiej pozostaje oficjalnym priorytetem polskiego parlamentu — co może komplikować negocjacje w czasie trwającej wojny. Ukraińscy Sprawiedliwi — osoby ratujące Polaków — mogą oczekiwać formalnego procesu odznaczania przez Prezydenta RP.
Kontrowersje
Głosowanie nad całością zakończyło się niemal jednomyślnie (427:0), jednak droga do tego wyniku była pełna napięć: wcześniej Sejm podzielił się ostro przy poprawkach dotyczących języka wobec Ukrainy — koalicja rządząca (KO, Lewica, Polska 2050) konsekwentnie głosowała przeciw twardym sformułowaniom Konfederacji (wyniki 229:207 i 224:202), uznając je za szkodliwe dla polsko-ukraińskiego sojuszu w warunkach wojennych. Debata wokół uchwały odsłoniła zasadnicze pytanie polskiej polityki wschodniej: czy stanowcze żądania historyczne pod adresem Kijowa (w czasie gdy Ukraina prowadzi wojnę obronną z Rosją) działają na korzyść Rosji i osłabiają sojusz polsko-ukraiński — czy też przemilczanie ludobójstwa jest moralnie nie do przyjęcia bez względu na kontekst geopolityczny.
Powiązane głosowania
6 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
