wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika (druk nr 1284)
Wyniki głosowania
4 czerwca 2025likwidacja kopernikańskiej
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika
Sejm nie przyjął wniosku o odrzucenie rządowego projektu ustawy o likwidacji Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika — głosowało 181 posłów za odrzuceniem, 244 przeciw i 15 wstrzymało się, więc projekt przeszedł pierwsze czytanie i trafił dalej do prac legislacyjnych.
W skrócie
Rząd chce zamknąć dwie instytucje nauki utworzone ustawą PiS z kwietnia 2022 r. — Akademię Kopernikańską (państwową organizację grantową) i przypisaną jej uczelnię Szkołę Główną Mikołaja Kopernika. Uzasadnienie mówi o duplikowaniu zadań innych instytucji (NCN, NCBR, NAWA, PAN), wysokich kosztach administracji i braku realnej oferty studiów. W tym głosowaniu chodziło wyłącznie o to, czy ubić projekt już na starcie — większość Sejmu powiedziała „nie”, więc ustawa idzie dalej, choć sama jeszcze nie weszła w życie.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 177/0/0/12
- 0/153/0/4
- 0/30/0/2
- 0/30/0/2
- 0/21/0/0
- 0/9/7/0
- 0/0/5/0
- RepublikanieRepublikanie3/0/1/0
- 1/0/2/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Co nie weszło w życie
- 1Projekt otwiera likwidację Akademii Kopernikańskiej i Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika — obu podmiotów utworzonych ustawą z 28 kwietnia 2022 r.; w trakcie procesu instytucje działają pod nazwami z dopiskiem „w likwidacji” (art. 1 druku 1284/1400 — uruchamia procedurę zamykania obu instytucji).
- 2Minister nauki powołuje likwidatora (osobę zarządzającą zamknięciem) obu podmiotów z dniem wejścia ustawy w życie; może go w każdej chwili odwołać i musi niezwłocznie powołać nowego (art. 3 — minister wyznacza jednego likwidatora dla obu instytucji).
- 3Likwidator dostaje wynagrodzenie ustalane przez ministra, maksymalnie 28 110,00 zł miesięcznie, czyli trzykrotność minimalnego wynagrodzenia profesora uczelni publicznej (art. 4 — ustala górny limit pensji likwidatora).
- 4Likwidator ogłasza otwarcie likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (oficjalny dziennik urzędowy dla firm) oraz w 3 miesiące składa ministrowi plany przychodów i kosztów; wierzyciele (osoby i firmy, którym instytucje coś winne) zgłaszają roszczenia według zasad jak przy likwidacji spółek (art. 6 — reguluje ogłoszenie likwidacji, terminy i sposób zaspokajania wierzycieli).
- 5Koszty likwidacji Akademii pokrywa się z jej majątku (14,1 mln zł aktywów wg sprawozdania za 2023 r.), a jeśli zabraknie środków — z budżetu państwa z części 90 „Akademia Kopernikańska” (art. 7 — określa źródła finansowania zamknięcia Akademii).
- 6Z dniem otwarcia likwidacji wygasa członkostwo 50 członków Akademii, kończą się kadencje jej organów, a likwidator przejmuje wszystkie kompetencje organów i dyrektorów (art. 8 — likwidator zastępuje dotychczasowe władze Akademii).
- 79 Ambasadorów Akademii traci prawo używania tytułu, a niewykorzystane środki na zadania ambasadorskie wracają na rachunek Akademii w 14 dni (art. 9 — likwidacja kończy program ambasadorski i wymusza zwrot niewydanych pienidzy).
- 8Po spłacie zobowiązań majątek Akademii przechodzi na Skarb Państwa lub samorządy — o jego przeznaczeniu decyduje minister, kierując się potrzebami systemu nauki i szkolnictwa wyższego (art. 10/11 druku 1284 — minister rozdziela pozostały majątek między podmioty nauki; uwaga PAN o przekazaniu środków bezpośrednio NCN, NCBR lub NAWA nie została uwzględniona).
- 9Umowy na Stypendia Kopernikańskie i Granty Mikołaja Kopernika wygasają z dniem wejścia ustawy w życie; likwidator je rozlicza z pomocą ekspertów (do 4600 zł za ocenę jednej umowy), a niewykorzystane środki wracają w 14 dni (art. 11/12 druku 1284 — kończy bieżące granty i stypendia, m.in. umowy z Centrum Astronomicznym PAN na 980 000 zł i UJK Kielce na 700 000 zł).
- 10Wszystkie nierozstrzygnięte postępowania o finansowanie stypendiów i grantów umarzają się (art. 12/13 — likwidacja przerywa trwające konkursy grantowe).
- 11Likwidacja Szkoły Głównej odbywa się według przepisów o likwidacji uczelni publicznych z Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce; koszty doktoratu eksternistycznego (dla osób, które nie mogą dokończyć nauki w szkole doktorskiej) pokrywa budżet państwa z części 28 (art. 16/17 druku 1284 — zapewnia kontynuację nauki 97 doktorantom i ewentualnie studentom po rozpoczęciu studiów).
- 12Stosunki pracy pracowników wygasają: personel niemający statusu nauczyciela akademickiego — z dniem utraty osobowości prawnej; nauczyciele akademicy Szkoły — z końcem roku akademickiego likwidacji; pozostałe — na zasadach Kodeksu pracy i ustawy o zwolnieniach grupowych (art. 10 druku 1284 — reguluje zwolnienia ok. 10 pracowników Akademii i ok. 89 etatów Szkoły).
- 13Ustawa uchyla ustawę o Akademii Kopernikańskiej z 28 kwietnia 2022 r. oraz usuwa odniesienia do Akademii z pięciu innych ustaw, w tym zwalnia od podatku PIT nagrody i stypendia przyznawane na podstawie tej ustawy (art. 18–25 druku 1284/1400 — porządkuje prawo i zamyka cały system prawny utworzony w 2022 r.).
- 14Szacunki rządowe (OSR — ocena skutków regulacji): w 10 lat oszczędności ok. 302,4 mln zł, dochody ze sprzedaży mienia ok. 64,6 mln zł, łączne saldo ok. 367 mln zł (uzasadnienie druku 1284 — rząd argumentuje, że utrzymywanie instytucji kosztuje więcej niż daje).
Kogo dotyczy
Pracownicy Akademii Kopernikańskiej (10 etatów) i Szkoły Głównej (53,4 etatu administracji + 36,2 etatu nauczycieli akademickich), 50 członków Akademii, 9 Ambasadorów Akademii, beneficjenci Stypendiów Kopernikańskich i Grantów Mikołaja Kopernika (w tym 2 beneficjentów grantów), 97 doktorantów Szkoły Doktorskiej, kandydaci na studia (52 osoby w rekrutacji z 20.02.2025 r.), wierzyciele obu podmiotów, minister nauki i szkolnictwa wyższego, instytucje porównywalne (NCN, NCBR, NAWA, PAN, PAU) oraz środowiska akademickie w Toruniu, Olsztynie, Warszawie, Krakowie i Lublinie (filie Szkoły).
Praktyczny wpływ
Sam to głosowanie nic jeszcze nie likwiduje — odrzucenie wniosku o odrzucenie oznacza, że projekt trafił do Komisji Edukacji i Nauki, gdzie może być dalej procedowany. Gdyby ustawa weszła w życie, zniknęłyby granty i stypendia Kopernikańskie, a środki budżetowe (szacunkowo ok. 25,3 mln zł rocznie na Akademię i 3,4 mln zł rocznie na Szkołę) miałby trafić do innych podmiotów systemu nauki według decyzji ministra — bez gwarancji przekazania ich bezpośrednio do NCN, NCBR czy NAWA, jak chciała PAN.
Kontrowersje
Projekt likwiduje flagową inicjatywę legislacyjną PiS z 2022 r., co wywołało wyraźny podział partyjny: PiS (177 głosów) głosował za odrzuceniem projektu, koalicja rządząca — za dalszą pracą nad likwidacją. Rząd argumentuje nieefektywność i powielanie zadań istniejących instytucji naukowych; przeciwnicy wskazują na przedwczesne zamknięcie młodej uczelni, która dostała kategorię B+ w kilku dyscyplinach do 2027 r.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych