poprawka 1
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 11 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1938 i 1952)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę nr 1 do rządowego projektu nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych głosami koalicji rządzącej, Konfederacji i posłów niezależnych (259 za, 175 przeciw), przy zdecydowanym sprzeciwie PiS.
W skrócie
Sejm pracuje nad ustawą, która zmienia zasady działania polskich spółdzielni mieszkaniowych w trzech głównych obszarach: po pierwsze — kto może zastępować członka na walnym zgromadzeniu (czyli dorocznym zebraniu wszystkich członków, gdzie podejmuje się najważniejsze decyzje); po drugie — jak łatwiej uzyskać w sądzie prawo własności swojego mieszkania, gdy spółdzielnia zwleka z przekształceniem; po trzecie — zakaz zdalnych głosowań w spółdzielniach. Poprawka nr 1 to modyfikacja tekstu, który Komisja Infrastruktury przygotowała na podstawie rządowego projektu (druk 1952) — jej szczegółowa treść nie wynika wprost z dostępnych dokumentów, jednak koalicja rządząca i Konfederacja poparły ją łącznie, a PiS konsekwentnie głosował przeciw.
Co się zmienia
- 1Zamknięty katalog pełnomocników na walnym zgromadzeniu: wyłącznie osoba bliska (rodzeństwo, rodzice, dzieci, małżonek) lub inny członek tej samej spółdzielni — art. 83 ust. 12 u.s.m. (w wersji komisji wykreślono osoby we wspólnym pożyciu, które oryginalny rządowy projekt dopuszczał z wymogiem zameldowania, a także adwokatów i radców prawnych)
- 2Pełnomocnik-osoba bliska musi złożyć pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdzające pokrewieństwo — art. 83 ust. 13 u.s.m.; brak oświadczenia = nieważne pełnomocnictwo (art. 83 ust. 14); za fałszywe oświadczenie grozi grzywna z nowego art. 273a u.s.m.
- 3Zakaz głosowania przez pełnomocnika w wyborach do rady nadzorczej i zarządu spółdzielni — wymagana osobista obecność — art. 83 ust. 16 u.s.m. (posłowie PiS złożyli wniosek mniejszości o usunięcie akurat tego przepisu, ale wniosek dotyczył odrębnego głosowania)
- 4Pełnomocnictwo musi trafić do spółdzielni co najmniej 3 dni przed walnym zgromadzeniem — art. 83 ust. 15 u.s.m. (pierwotnie projekt rządowy zakładał 7 dni; skrócono po konsultacjach z Krajową Radą Spółdzielczą)
- 5Nowa ścieżka sądowa do własności: jeśli przez 24 miesiące od wejścia ustawy w życie spółdzielnia nie wykona wymaganych czynności (m.in. adaptacyjnych), sąd na wniosek uprawnionego może sam orzec o ustanowieniu odrębnej własności lokalu — art. 49 ust. 1 u.s.m. (tryb nieprocesowy, czyli uproszczony; rozszerzony o najemców lokali)
- 6Jeśli spółdzielnia uchyla się tylko od podpisania aktu notarialnego, uprawniony może złożyć do sądu powództwo o zobowiązanie spółdzielni — art. 491 u.s.m. (usunięto przy okazji przepis o kosztach postępowania uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją wyrokiem P 8/12 z 2012 r.)
- 7Spółdzielnie mieszkaniowe wyłączone z przepisów covidowych o zdalnych zebraniach i głosowaniu pisemnym — art. 4 nowelizacji (zmiana art. 15zzzr specustawy COVID-19 — walnych można odtąd zwoływać wyłącznie stacjonarnie, na podstawie art. 83 u.s.m.)
- 8Spółdzielnia mieszkaniowa dodana do katalogu podmiotów mogących działać w społecznym budownictwie mieszkaniowym — art. 3 nowelizacji (nowa zmiana wprowadzona przez komisję, nieobecna w oryginalnym projekcie rządowym; zmiana art. 22a ust. 2 ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa)
- 9Nabycie nieruchomości przyległej przez wspólnotę mieszkaniową (np. działki sąsiedniej) wchodzi do majątku właścicieli lokali proporcjonalnie do ich udziałów — nie do majątku wspólnoty jako całości — art. 2 pkt 2 nowelizacji (zmiana art. 32a pkt 2 ustawy o własności lokali)
- 10Uchwały podjęte przez spółdzielnie w trybie pisemnym (na podstawie przepisów covidowych) przed wejściem ustawy w życie pozostają ważne — art. 5 ust. 1 (przepis legalizujący przeszłe decyzje spółdzielni, by uniknąć chaosu prawnego)
Kogo dotyczy
Członkowie ok. 3 764 spółdzielni mieszkaniowych w Polsce — szczególnie osoby starsze, niepełnosprawne lub mieszkające za granicą, które dotychczas mogły wysyłać na walne zgromadzenia dowolnych pełnomocników (np. sąsiadów, znajomych, wynajętych prawników). Osoby pozostające w związkach nieformalnych (w tym pary jednopłciowe) — wykluczone z katalogu dopuszczalnych pełnomocników, podczas gdy oryginalny projekt rządowy przewidywał ich dopuszczenie. Zarządy i rady nadzorcze spółdzielni — nowe obowiązki proceduralne, konieczność zawiadamiania organów ścigania, gdy pojawią się wątpliwości co do oświadczeń pełnomocników. Osoby posiadające spółdzielcze prawo do lokalu (lokatorskie lub własnościowe) oraz najemcy — łatwiejsze przekształcenie prawa do lokalu we własność. Wspólnoty mieszkaniowe i właściciele lokali — zmiana zasad nabywania nieruchomości przyległych. Sądy rejonowe (318 w Polsce) — spodziewany wzrost liczby spraw o ustanowienie odrębnej własności.
Praktyczny wpływ
Osoby, które nie mogą osobiście uczestniczyć w walnym zgromadzeniu (choroba, wyjazd, niepełnosprawność), stracą możliwość wysłania kogokolwiek z zewnątrz — teraz tylko bliski krewny albo inny mieszkaniec tej samej spółdzielni może je zastąpić. Wyłączone zostały też osoby we wspólnym pożyciu — partnerzy niemający ślubu nie mogą już reprezentować siebie nawzajem. Spółdzielnie tracą możliwość organizowania walnych zgromadzeń w formie zdalnej lub korespondencyjnej (covidowe przepisy na to pozwalały) — muszą wrócić do zebrań stacjonarnych. Z drugiej strony osoby czekające latami na przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu we własność zyskują nowe narzędzie: po 24 miesiącach bezczynności spółdzielni mogą skierować sprawę bezpośrednio do sądu, który sam wyda orzeczenie zastępujące oświadczenie woli spółdzielni.
Kontrowersje
Wykluczenie osób pozostających faktycznie we wspólnym pożyciu (par nieformalnych, w tym par jednopłciowych) z katalogu dopuszczalnych pełnomocników — to regres względem oryginalnego projektu rządowego, który dopuszczał takie osoby z wymogiem zameldowania. Komisja Infrastruktury usunęła ten zapis, co może być odebrane jako dyskryminacja nieformalnych związków partnerskich. Krajowa Rada Spółdzielcza oraz 28 regionalnych związków rewizyjnych spółdzielni sprzeciwiało się nowym ograniczeniom pełnomocnictw, uznając je za naruszenie zasady samorządności spółdzielczej — prawo spółdzielni do samodzielnego określania zasad swojego działania.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
