głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 11 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1938 i 1952)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił całość nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stosunkiem 253 głosów za, przy 181 wstrzymujących się i ani jednym głosem przeciw — koalicja rządząca i Konfederacja głosowały za, PiS (mimo że w poprzednich głosowaniach w dniu 4 grudnia głosowało przeciw poprawkom) tym razem wstrzymał się od głosu. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw jako DU/2026/39.
Analiza
19 czerwca 2026, 01:05
W skrócie
Ustawa reformuje ok. 3 764 polskich spółdzielni mieszkaniowych w trzech obszarach: po pierwsze — kto może zastępować członka na walnym zgromadzeniu (dorocznym zebraniu, gdzie głosuje się m.in. nad budżetem spółdzielni i władzami); po drugie — jak łatwiej uzyskać prawo własności swojego mieszkania spółdzielczego, gdy spółdzielnia latami zwleka z przekształceniem; po trzecie — spółdzielnie tracą możliwość korzystania z przepisów covidowych o zdalnych zebraniach i muszą wracać do fizycznych walnych zgromadzeń. Ostateczna wersja ustawy — po przyjęciu przez Sejm dwóch poprawek w czasie debaty plenarnej — różni się od wersji Komisji Infrastruktury: do listy dopuszczalnych pełnomocników wróciły adwokaci i radcowie prawni (czego Komisja wcześniej nie uwzględniła), a ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości (instytucja zarządzająca państwowymi gruntami pod mieszkania) zyskała rozszerzoną definicję mieszkania na wynajem.
Co się zmienia
- 1Zamknięty katalog pełnomocników na walnym zgromadzeniu: pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba bliska (rodzice, dzieci, rodzeństwo i ich dzieci, małżonek, przysposabiający/przysposobiony — ale BEZ par nieformalnych, które wykreślono na etapie komisji), inny członek tej samej spółdzielni LUB — po poprawce nr 1 przywróconej przez Sejm — adwokat albo radca prawny; jeden pełnomocnik może zastępować tylko jednego członka — art. 83 ust. 12 u.s.m. (art. 1 pkt 1 ustawy + poprawka 1 z druku 1952-A, KP Polska 2050)
- 2Pełnomocnik-osoba bliska musi złożyć pisemne oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, potwierdzające pokrewieństwo — art. 83 ust. 13 u.s.m. (art. 1 pkt 1 ustawy, druk 1952); brak oświadczenia = pełnomocnictwo nieważne (art. 83 ust. 14); dokument musi trafić do spółdzielni co najmniej 3 dni przed walnym — art. 83 ust. 15 u.s.m.
- 3Pełnomocnik nie może głosować w wyborach do rady nadzorczej (organu kontrolnego spółdzielni) i zarządu — obowiązek osobistej obecności — art. 83 ust. 16 u.s.m. (druk 1952); Sejm odrzucił wcześniej wniosek mniejszości PiS o usunięcie tego przepisu
- 4Fałszywe oświadczenie o pokrewieństwie to wykroczenie zagrożone grzywną — nowy art. 273a u.s.m. (art. 1 pkt 2 ustawy, druk 1952); spółdzielnia nie weryfikuje sama, lecz w razie wątpliwości zawiadamia policję/prokuraturę — art. 83 ust. 15 u.s.m.
- 5Nowa sądowa droga do własności mieszkania: jeśli przez 24 miesiące od wejścia ustawy w życie spółdzielnia nie wykona wymaganych czynności technicznych i administracyjnych (m.in. prac adaptacyjnych z art. 41 i 42 u.s.m.), sąd na wniosek uprawnionego sam orzeka o ustanowieniu odrębnej własności — tryb nieprocesowy (bez pełnej rozprawy), rozszerzony o najemców lokali — art. 49 ust. 1 u.s.m. (art. 1 pkt 4 ustawy, druk 1952)
- 6Jeśli spółdzielnia zwleka tylko z podpisaniem aktu notarialnego, uprawniony może złożyć pozew o zobowiązanie jej do złożenia oświadczenia woli; usunięto przy okazji przepis o kosztach postępowania uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (wyrok P 8/12 z 2012 r.) — art. 491 u.s.m. (art. 1 pkt 5 ustawy, druk 1952)
- 7Spółdzielnie mieszkaniowe wyłączone z covidowych przepisów o zdalnych posiedzeniach i głosowaniu pisemnym — walne można odtąd zwoływać wyłącznie stacjonarnie, na podstawie art. 83 u.s.m. — art. 4 ustawy (zmiana art. 15zzzr specustawy COVID-19 z 2.03.2020 r., druk 1952)
- 8Uchwały podjęte przez spółdzielnie w trybie pisemnym (covidowym) przed wejściem ustawy w życie pozostają ważne — art. 5 ust. 1 ustawy (przepis legalizujący przeszłe decyzje, by uniknąć podważania ich w sądach, druk 1952)
- 9Spółdzielnia mieszkaniowa dodana do katalogu podmiotów uprawnionych do działania w społecznym budownictwie mieszkaniowym (TBS-y, SIM-y itp.) — art. 3 ustawy (zmiana art. 22a ust. 2 ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa; zmiana dodana przez Komisję Infrastruktury, nieobecna w pierwotnym projekcie rządowym)
- 10Nabycie nieruchomości przyległej przez wspólnotę mieszkaniową (np. zakup sąsiedniej działki pod parking) wchodzi do majątku właścicieli lokali proporcjonalnie do ich udziałów — nie do majątku wspólnoty jako całości — art. 2 pkt 2 ustawy (zmiana art. 32a pkt 2 ustawy o własności lokali, druk 1952)
- 11Garaż wielostanowiskowy stanowiący odrębną własność zarządzany jest przez wspólnotę mieszkaniową z mocy prawa — stosuje się do niego te same procedury uchwałowe co do wspólnoty, a przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności zostają wyłączone — art. 33a u.w.l. (art. 2 pkt 3 ustawy w wersji pierwotnego projektu rządowego druk 1938; uwaga: w ostatecznej wersji komisji druk 1952 ten przepis nie widnieje wprost, lecz wynika z uzasadnienia projektu)
- 12Definicja mieszkania na wynajem w ustawie o Krajowym Zasobie Nieruchomości (KZN — instytucja zarządzająca państwowymi gruntami przeznaczonymi pod budownictwo mieszkaniowe) rozszerzona o lokale będące przedmiotem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu — poprawka nr 2 przyjęta przez Sejm, art. 3a ustawy (druk 1952-A, KP KO)
Kogo dotyczy
Członkowie spółdzielni mieszkaniowych będący osobami fizycznymi — szczególnie starsi, niepełnosprawni, samotni lub mieszkający z dala od siedziby spółdzielni, którzy dotychczas mogli upoważnić dowolną osobę do głosowania w ich imieniu. Zarządy i rady nadzorcze ok. 3 764 spółdzielni mieszkaniowych — muszą dostosować procedury walnych zgromadzeń i zawiadamiać organy ścigania w razie wątpliwości co do oświadczeń pełnomocników. Osoby uprawnione do żądania przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu we własność (posiadacze spółdzielczego prawa lokatorskiego, własnościowego oraz — nowo — najemcy lokali spółdzielczych). Adwokaci i radcowie prawni — przywróceni jako dopuszczalni pełnomocnicy na walnym zgromadzeniu (po poprawce nr 1). Właściciele lokali w ok. 191 497 wspólnotach mieszkaniowych i współwłaściciele garaży wielostanowiskowych. Spółdzielnie mieszkaniowe jako potencjalni uczestnicy programów społecznego budownictwa mieszkaniowego (TBS/SIM). Sądy rejonowe — możliwy wzrost liczby wniosków o ustanowienie odrębnej własności w trybie nieprocesowym.
Praktyczny wpływ
Spółdzielnie nie będą już mogły przeprowadzać walnych zgromadzeń w trybie korespondencyjnym — każde zebranie musi odbyć się fizycznie, a przyjęte wcześniej uchwały online pozostają ważne (nie można ich zaskarżyć z powodu formy). Osoby, które chcą upoważnić kogoś do głosowania w swoim imieniu, a nie mają bliskiej rodziny ani innego członka tej samej spółdzielni, będą musiały wynająć prawnika — adwokata lub radcę prawnego. W wyborach do władz spółdzielni (rady nadzorczej i zarządu) pełnomocnictwo w ogóle nie działa — konieczna jest fizyczna obecność. Jeśli spółdzielnia przez dwa lata od wejścia ustawy w życie nie wykona formalności potrzebnych do przeniesienia własności mieszkania, mieszkaniec może pójść do sądu rejonowego z wnioskiem (łatwiejszą procedurą niż pełny pozew) i uzyskać własność przez orzeczenie sądu — bez zgody spółdzielni.
Kontrowersje
Wykluczenie par nieformalnych (w tym par jednopłciowych) z katalogu dopuszczalnych pełnomocników — oryginalny projekt rządowy dopuszczał osoby pozostające we wspólnym pożyciu z wymogiem zameldowania, lecz Komisja Infrastruktury ten zapis wykreśliła i Sejm go nie przywrócił. Środowiska praw człowieka i część posłów uznali to za krok wstecz i dyskryminację par nieformalnych. Zakaz głosowania przez pełnomocnika w wyborach do rady nadzorczej i zarządu spółdzielni krytykowany przez PiS i Krajową Radę Spółdzielczą (reprezentującą interesy spółdzielni) jako de facto pozbawienie prawa głosu osób starszych i niepełnosprawnych, które nie mogą dotrzeć na zebranie — 28 regionalnych związków rewizyjnych spółdzielni protestowało przeciwko całości ograniczeń pełnomocnictw jako naruszeniu samorządności spółdzielczej.
Powiązane głosowania
3 inne głosowania w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych