poprawka 3
PrzyjętoPkt. 2 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2121, 2233 i 2233-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę 3 do projektu ustawy o rozwodzie pozasądowym — 241 głosów za, 190 przeciw, 3 wstrzymały się. Koalicja rządząca przegłosowała poprawkę, PiS i większość Konfederacji głosowały przeciw.
Analiza
13 marca 2026, 19:01
W skrócie
Ustawa rządu Tuska chce umożliwić małżonkom bez wspólnych małoletnich dzieci rozwiązanie małżeństwa w urzędzie stanu cywilnego (USC) — bez sądu, za łączną opłatą 600 zł — wzorem Francji, Włoch czy Estonii. Dziś Sejm głosował nad poprawką 3 zgłoszoną przez Komisję Nadzwyczajną w dodatkowym sprawozdaniu (druk 2233-A z 12 marca 2026 r.) — poprawka została przyjęta. Treść druku 2233-A nie została udostępniona w dostarczonych dokumentach, dlatego nie można wskazać dokładnie, które przepisy ta poprawka modyfikuje.
Co się zmienia
- 1Poprawka 3 pochodzi z dodatkowego sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach (druk 2233-A, data: 12 marca 2026 r.) — jej szczegółowa treść nie jest dostępna w dostarczonych dokumentach, dlatego nie można opisać precyzyjnie, które przepisy modyfikuje.
- 2Projekt ustawy, do którego odnosi się poprawka, wprowadza nowy art. 58¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) — umożliwia rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem USC zamiast przed sądem, przy łącznym spełnieniu warunków: min. 1 rok małżeństwa, brak wspólnych małoletnich dzieci i dzieci poczętych lecz nieurodzonych, pełna zgoda obojga małżonków, faktyczny i trwały rozpad małżeństwa.
- 3Procedura jest dwuetapowa (art. 89b–89c Prawa o aktach stanu cywilnego — opisują obie wymagane wizyty w USC): etap 1 — pisemne zapewnienia w USC (opłata 300 zł), etap 2 — ustne oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa po upływie min. 1 miesiąca (300 zł); łącznie 600 zł — tyle samo co sądowa opłata od pozwu o rozwód.
- 4Nowy art. 58² k.r.o. — rozwód pozasądowy wywołuje skutki identyczne jak brak winy po żadnej stronie; wyklucza możliwość zasądzenia rozszerzonych alimentów od małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia (art. 60 § 2 k.r.o. — przepis o alimentach od małżonka winnego).
- 5Nowy art. 58³ k.r.o. — sąd może unieważnić rozwód pozasądowy tylko w wyjątkowych przypadkach: bezprawna groźba, błąd wywołany podstępem, brak świadomości przy składaniu oświadczeń albo zatajenie wspólnych dzieci — termin 6 miesięcy od ustania wady, maksymalnie 3 lata od złożenia oświadczeń.
- 6Art. 7 projektu ustawy — ustawa wchodzi w życie 12 miesięcy po ogłoszeniu (czas na dostosowanie systemów informatycznych USC i szkolenia kierowników).
Kogo dotyczy
Małżonkowie bez wspólnych małoletnich dzieci spełniający warunki ustawowe (szacunkowo ok. 12 000 par rocznie — ok. 50% z 24 000 rocznie orzekanych rozwodów małżeństw bez dzieci); kierownicy urzędów stanu cywilnego (ok. 2 300 USC w Polsce) — nowe obowiązki weryfikacyjne i rejestrowe; gminy — nowe dochody z opłat 600 zł za każdą procedurę; prokuratorzy — nowe uprawnienie do wytaczania powództw o unieważnienie rozwodu pozasądowego; sądy okręgowe — odciążenie o ok. 12 000 spraw rocznie, ale nowe sprawy o unieważnienie.
Praktyczny wpływ
Pary bez dzieci zyskają możliwość szybszego i tańszego zakończenia małżeństwa — bez wielomiesięcznego oczekiwania na termin w sądzie okręgowym. Rozwód pozasądowy wyklucza jednak dochodzenie wyższych alimentów od małżonka wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa, co może być niekorzystne dla osoby ekonomicznie słabszej. Uznanie rozwodu polskiego w innych państwach UE wymagać będzie dodatkowego zaświadczenia unijnego (opłata 20 zł) wydawanego przez USC na podstawie rozporządzenia Rady UE 2019/1111.
Kontrowersje
Projekt dotyka konstytucyjnie chronionej instytucji małżeństwa (art. 18 Konstytucji RP). PiS i środowiska kościelne twierdzą, że wyprowadzenie rozwodu poza sąd osłabia ochronę małżeństwa i sprzyja pochopnym rozstaniom. Rząd odpiera, że Konstytucja nie zastrzega rozwiązania małżeństwa wyłącznie dla sądów, a przesłanki materialne są identyczne jak przy rozwodzie sądowym. Kwestia zgodności z art. 18 Konstytucji może trafić do Trybunału Konstytucyjnego. To już piąte głosowanie w tym procesie — PiS dwukrotnie bezskutecznie próbował zablokować projekt wnioskami o całkowite odrzucenie (styczeń 2026 i rano 13 marca 2026), a wcześniej Sejm przyjął już poprawki 1 i 2.
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych