głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 8 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2272, 2386 i 2386-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił nowelizację ustawy SENT stosunkiem głosów 236 do 194 — za były KO, Lewica, PSL-TD, Polska2050, Centrum i Razem, przeciw PiS i Konfederacja. Ustawa rozszerza elektroniczny system monitorowania transportu towarów o beton towarowy i wprowadza GPS-owe plomby na pojazdy.
Analiza
18 kwietnia 2026, 12:30
W skrócie
System SENT to elektroniczny rejestr, w którym firmy muszą przed każdym transportem zgłosić przewóz „wrażliwych" towarów (paliwa, chemia) — po to, żeby urzędnicy skarbowi wiedzieli co, skąd i dokąd jedzie. Rząd rozszerza ten system na beton towarowy, bo szacuje, że nieuczciwy obrót betonem kosztuje budżet ok. 1,2 mld zł rocznie w niezapłaconych podatkach (VAT i CIT). Ustawa wchodzi w życie co do zasady 3 miesiące od ogłoszenia — wcześniej, na tym samym posiedzeniu, Sejm odrzucił wniosek Konfederacji o wyrzucenie całego projektu do kosza.
Co się zmienia
- 1Beton towarowy i gotowe mieszanki mineralne objęte obowiązkiem zgłoszenia w systemie SENT bez żadnego limitu ilościowego — każdy transport, nawet kilka metrów sześciennych, musi być elektronicznie zarejestrowany przed wyjazdem (art. 1 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 2 pkt 1b ustawy SENT — nowa kategoria towaru wrażliwego; wyłączone są gotowe prefabrykaty i kostka brukowa)
- 2Zgłoszenie zbiorcze dla dużych kontraktów betonu powyżej 100 m³ — zamiast zgłaszać każdy kurs z osobna, producent betonu składa jedno zgłoszenie na całą umowę dostawy lub umowę o roboty budowlane; numer referencyjny jest ważny do 30. dnia po zakończeniu umowy (art. 5 ust. 2a ustawy SENT — uproszczenie dla branży budowlanej)
- 3Przy zgłoszeniu zbiorczym każda faktura/WZ (dowód dostawy) musi zawierać numer referencyjny z SENT; brak tego numeru na dokumencie to kara 5 000 zł (art. 5 ust. 2b i art. 24 ust. 1ab ustawy SENT)
- 4Zakaz zatrzymywania betonomieszarek i pojazdów z betonem podczas kontroli drogowej — beton wiąże w ciągu 2 godzin, więc kontrola musi odbyć się dopiero po dotarciu na plac budowy i wylaniu betonu (art. 16 ust. 1c i art. 13 ust. 2b ustawy SENT — wyjątek od standardowych zasad zatrzymywania pojazdów)
- 5Nowy rejestr plomb elektronicznych GPS prowadzony przez Szefa KAS (Krajowej Administracji Skarbowej) — cysterna lub naczepa może dostać elektroniczną plombę z lokalizatorem; właściciel płaci 2 000 zł kaucji za każdą nałożoną plombę, zwracaną po jej zdjęciu (art. 65a i 65b ustawy o KAS — nowe narzędzie kontrolne)
- 6Likwidacja dokumentu MM (papierowego potwierdzenia przesunięcia towaru między magazynami jednej firmy) — branża paliwowa i tytoniowa ma 15 miesięcy na dostosowanie swoich systemów informatycznych (art. 1 pkt 2 lit. c ustawy SENT i art. 6 przepis przejściowy)
- 7Służba Celno-Skarbowa dołącza do Policji i Inspekcji Transportu Drogowego jako organ mogący zatrzymywać pojazdy do kontroli drogowej; funkcjonariusze uzyskują też prawo pobierania kaucji kartą płatniczą (art. 3 ustawy o transporcie drogowym)
- 8Nowe kary pieniężne: 20 000 zł za podanie fałszywych danych w zgłoszeniu zbiorczym, 5 000 zł za brak potwierdzenia odbioru towaru; odstąpienie od kary możliwe tylko przy oczywistej omyłce pisarskiej, ale nie przy błędach dotyczących rodzaju towaru, numeru rejestracyjnego czy danych GPS (art. 24 ust. 1aa, 1ab i art. 26 ust. 2a ustawy SENT)
- 9Inspekcja Ochrony Środowiska i Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uzyskują dostęp do danych rejestru SENT przez teletransmisję (art. 12 ust. 4 ustawy SENT — nowe organy mogące sprawdzać trasy przewozu towarów)
- 10Limit wydatków budżetowych na wdrożenie: 7,47 mln zł w 2026 r., docelowo 4,1 mln zł rocznie; prognozowane dodatkowe dochody podatkowe: 1 200 mln zł rocznie (art. 8 ustawy)
Kogo dotyczy
Producenci i dystrybutorzy betonu towarowego (ok. 600 firm, ok. 1 100 betoniarni w Polsce) — nowe obowiązki zgłoszeniowe; firmy budowlane i deweloperzy zamawiający beton — obowiązek potwierdzania odbioru pod rygorem kary 5 000 zł; osoby prywatne zamawiające beton (np. na budowę domu) — objęte systemem SENT jako odbiorcy, ale bez żadnych obowiązków ani kar (za nich zgłoszenia dokonuje betoniarnia; branża paliwowa (Orlen i inni dystrybutorzy) i tytoniowa — likwidacja dokumentu MM wymusza zmiany systemów IT; przewoźnicy drogowi — nowy obowiązek okazywania dokumentów, możliwość kontroli przez Służbę Celno-Skarbową; Służba Celno-Skarbowa i Krajowa Administracja Skarbowa — nowe uprawnienia i nowe obowiązki rejestrowe.
Praktyczny wpływ
Betoniarnia, która dostarcza beton na budowę bez wcześniejszego zgłoszenia w SENT, ryzykuje karę do 20 000 zł — tak jak dotąd ryzykowały to firmy paliwowe. Duże inwestycje budowlane (np. drogi, osiedla) skorzystają z uproszczenia: jedno zgłoszenie na cały kontrakt zamiast dziesiątek zgłoszeń dziennie. Kierowcy betonomieszarek nie będą musieli się bać, że podczas kontroli beton związnie im w beczce — prawo wprost zakazuje ich zatrzymywania. Branża paliwowa i tytoniowa musi do 15 miesięcy od wejścia w życie ustawy przeprogramować swoje systemy logistyczne (likwidacja dokumentu MM). Organy ochrony środowiska zyskują narzędzie do weryfikowania, czy firmy chemiczne i paliwowe rzeczywiście przewożą to, co deklarują — co może ułatwić wykrywanie nielegalnych zrzutów czy handlu odpadami.
Kontrowersje
Firma doradcza Enodo Advisors w konsultacjach publicznych wskazała ryzyko naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z art. 2 Konstytucji RP — ustawa bardzo ogranicza możliwość uniknięcia kary nawet przy drobnych, niezamierzonych błędach formalnych (np. literówka w adresie), co zdaniem ekspertów może być niezgodne z konstytucyjną zasadą, że prawo nie powinno być nadmiernie surowe wobec obywateli. Rząd tego postulatu nie uwzględnił.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
