wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 6 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (druk nr 924)
Wyniki głosowania
9 stycznia 2025zawieszenie azylu
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Sejm odrzucił wniosek o natychmiastowe odrzucenie rządowego projektu ustawy umożliwiającej czasowe zawieszenie prawa do składania wniosków o azyl na granicy z Białorusią — projekt przeszedł do dalszych prac w komisji stosunkiem głosów 403 do 28.
W skrócie
Rząd Tuska złożył projekt ustawy, który pozwala zawiesić prawo do złożenia wniosku o azyl (czyli o ochronę dla osób uciekających przed prześladowaniem) na wybranym odcinku granicy na czas do 60 dni, gdy Białoruś lub Rosja celowo organizują masowe nielegalne przekroczenia granicy jako narzędzie destabilizacji Polski. Wniosek o natychmiastowe odrzucenie tego projektu złożyły Lewica i Razem — przepadł miażdżącą większością 403 głosów przeciw. Ustawa będzie procedowana dalej.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/175/0/15
- 4/146/1/6
- 0/29/0/3
- 0/31/0/1
- 19/0/0/2
- 0/17/0/1
- 5/0/0/0
- RepublikanieRepublikanie0/4/0/0
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Analiza
04 lipca 2026, 13:26
Co nie weszło w życie
- 1Wprowadzono definicję legalną 'instrumentalizacji' migracji — czyli celowego organizowania przez państwo (np. Białoruś) nielegalnych przekroczeń granicy, w tym z użyciem przemocy wobec funkcjonariuszy i niszczeniem zapory (art. 2 pkt 6a druku 924/1010 — definiuje pojęcie, które uruchamia cały mechanizm zawieszenia).
- 2Rada Ministrów może rozporządzeniem zawiesić prawo do złożenia wniosku azylowego na konkretnym odcinku granicy na maksymalnie 60 dni; przedłużenie wymaga zgody Sejmu (art. 33a druku 1010 — mechanizm uruchomienia i kontroli parlamentarnej).
- 3Straż Graniczna w czasie zawieszenia nie przyjmuje wniosków azylowych, ale musi je przyjąć od: dzieci bez opieki, kobiet w ciąży, osób chorych lub starszych, osób zagrożonych poważną krzywdą w kraju skąd przybyły bezpośrednio, oraz obywateli Białorusi (art. 33b druku 1010 — lista wyjątków chroniących tzw. grupy wrażliwe).
- 4Wyjątki dla grup wrażliwych NIE obowiązują wobec cudzoziemca, który przekraczał granicę z użyciem przemocy i w grupie — Straż Graniczna może go wówczas zawrócić bez indywidualnej oceny (art. 33b ust. 3 druku 1010 — wyłączenie ochrony podczas szturmowania granicy).
- 5Dodano nowe podstawy do odebrania statusu uchodźcy: gdy osoba stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub została prawomocnie skazana za szczególnie poważne przestępstwo i zagraża społeczeństwu (art. 21 pkt 10-11 druku 924/1010 — implementacja fakultatywnego przepisu dyrektywy UE 2011/95).
- 6W czasie zawieszenia wyłączone zostają przepisy o wspólnych wnioskach rodzinnych i o deklaracji zamiaru złożenia wniosku azylowego (art. 33c druku 1010 — zapobiega obchodzeniu ograniczenia przez deklaracje formalne).
Kogo dotyczy
Migranci i uchodźcy próbujący przekroczyć granicę polsko-białoruską (mogą zostać zawróceni bez rozpatrzenia wniosku azylowego); funkcjonariusze Straży Granicznej i żołnierze na granicy (nowe uprawnienia i obowiązki); osoby posiadające już status uchodźcy w Polsce (nowe przesłanki do odebrania tego statusu); obywatele Białorusi szukający ochrony w Polsce (wyraźnie wyłączeni spod zawieszenia — ich wnioski będą przyjmowane zawsze).
Praktyczny wpływ
Decyzja Straży Granicznej o odmowie przyjęcia wniosku będzie czynnością faktyczną (nie decyzją administracyjną), którą można zaskarżyć do sądu administracyjnego — ale migrant zostaje w tym czasie zawrócony za granicę. Polska nie będzie mogła odesłać migrantów na Białoruś ze względu na wypowiedzenie umowy o readmisji przez stronę białoruską — zawieszenie azylu oznacza więc w praktyce zawrócenie do strefy buforowej przy granicy, a nie do kraju pochodzenia.
Kontrowersje
Projekt wywołuje poważny spór prawny: ogranicza prawo do azylu chronione Konwencją Genewską z 1951 r. i zasadą non-refoulement (po łacinie: zakaz zawracania uchodźcy do miejsca, gdzie grozi mu prześladowanie lub śmierć). Lewica i Razem głosowały za odrzuceniem projektu właśnie jako naruszającego prawo międzynarodowe. Sam projektodawca przyznaje w uzasadnieniu, że konieczna jest 'reinterpretacja' tej zasady i powołuje się na analogiczną fińską ustawę — co jest samo w sobie przyznaniem, że rozwiązanie balansuje na granicy prawa międzynarodowego.
Powiązane głosowania
6 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych