wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 2 Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (druk nr 219)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił wniosek o zatrzymanie rządowego projektu ustawy o KRS już na etapie pierwszego czytania — 242 posłów było przeciw odrzuceniu, 201 za; projekt poszedł dalej w procedurze legislacyjnej.
Analiza
27 czerwca 2026, 11:56
W skrócie
Rządowy projekt (druk nr 219) ma zmienić sposób wyboru 15 sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa (KRS — organ, który m.in. opiniuje kandydatury na sędziów): zamiast wyboru przez Sejm (jak od ustawy z 2017 r.) miałyby to być bezpośrednie, tajne wybory przez aktywnych sędziów, organizowane przez Państwową Komisję Wyborczą (PKW). Na tym głosowaniu chodziło wyłącznie o to, czy ten projekt w ogóle kontynuować — większość Sejmu powiedziała „nie, nie odrzucajmy go”.
Co nie weszło w życie
- 1Uchylany jest art. 9a ustawy o KRS (art. 1 pkt 1 druku 219 — dotychczasowy mechanizm, w którym Sejm wybierał 15 sędziowskich członków Rady).
- 2Uchylane są art. 11a–11e ustawy o KRS (art. 1 pkt 2 — szczegółowe przepisy o wyborach sędziów do KRS przez Sejm).
- 3Wprowadzane są art. 11f–11u (art. 1 pkt 3 — nowa procedura: 15 członków KRS wybierają tajnie sędziowie w podziale mandatów 1 SN / 2 apelacyjnych / 3 okręgowych / 6 rejonowych / 1 wojskowy / 1 NSA / 1 WSA, kadencja 4 lata, wybory zarządza i przeprowadza PKW).
- 4Powstaje Rada Społeczna przy KRS (art. 22a — organ doradczy 9 osób wskazywanych m.in. przez samorządy zawodowe, RPO i NGO, uprawniony do opinii w sprawach oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie i asesorskie).
- 5PKW organizuje publiczne wysłuchanie kandydatów transmitowane w internecie (art. 11o — obowiązkowe wysłuchanie najpóźniej 7 dni przed głosowaniem, z możliwością udziału obywateli).
- 6Protesty wyborcze rozpatruje Naczelny Sąd Administracyjny (art. 11s — skarga w 14 dni od ogłoszenia wyników, NSA ma 30 dni na rozstrzygnięcie).
- 7Z dniem ogłoszenia wyników pierwszych wyborów kończą się mandaty 15 członków KRS wybranych dotąd przez Sejm (art. 2 — skrócenie kadencji wobec pierwotnego terminu 22.05.2026 r.).
- 8W pierwszych wyborach nie mogą kandydować ani popierać kandydatów sędziowie powołani na wniosek KRS ukształtowanej według art. 9a z 2017 r., z wyjątkiem powrotu na wcześniejsze stanowisko (art. 3 ust. 2 — wyłączenie szacunkowo 2204–3000 sędziów, w tym ok. 425 z art. 106xa PUSP).
- 9Pierwsze wybory PKW ma zarządzić w 21 dni od wejścia ustawy w życie i przeprowadzić w ciągu 3 miesięcy (art. 3 ust. 1 — szybki harmonogram pierwszej kadencji wybranej przez sędziów).
- 10Ustawa miałaby wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 6 — standardowy termin vacatio legis, czyli odroczenia wejścia w życie).
Kogo dotyczy
Sędziowie wszystkich pionów (SN, sądy apelacyjne, okręgowe, rejonowe, wojskowe, NSA, WSA), 15 obecnych członków KRS wybranych przez Sejm, sędziowie powołani na wniosek KRS po reformie z 2017 r. (ok. 2204–3000 osób), Państwowa Komisja Wyborcza, Minister Sprawiedliwości, kandydaci na stanowiska sędziowskie i asesorskie, organy wskazujące członków Rady Społecznej (NRA, KRRP, KRN, RGNiSW, RPO, KRP, NGO), Sejm (utrata kompetencji wyboru sędziów do KRS).
Praktyczny wpływ
Gdyby ustawa weszła w życie, władza ustawodawcza straciłaby wpływ na skład sędziowskiej części KRS, a kluczowe decyzje nominacyjne podejmowałaby Rada ukształtowana przez samych sędziów — to element naprawy sporu o niezależność sądownictwa po reformach PiS i odpowiedź na orzeczenia TSUE, ETPCz, SN i NSA. Jednocześnie w pierwszych wyborach duża część kadry sędziowskiej (szacunkowo 25–43%) nie mogłaby startować ani wspierać kandydatów, co w praktyce ograniczyłoby pulę osób mogących zasiąść w nowej KRS.
Kontrowersje
W konsultacjach i uwagach do projektu podnoszono poważne wątpliwości konstytucyjne art. 3 ust. 2 — wyłączenie z kandydowania i popierania sędziów powołanych na wniosek KRS po ustawie z 2017 r. (zarzut naruszenia art. 32, 60, 180 ust. 2 i 187 Konstytucji). Sporne jest też skrócenie kadencji 15 członków KRS wybranych przez Sejm oraz to, czy wykluczenie tysięcy sędziów przy zachowaniu im prawa głosu nie tworzy nierównego traktowania.
Powiązane głosowania
31 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
459 głosów indywidualnych
