głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (druki nr 219, 280 i 280-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości rządowy projekt ustawy o zmianie sposobu wyboru sędziowskich członków Krajowej Rady Sądownictwa — 244 głosy za, 199 przeciw; ustawa przechodzi dalej w procedurze legislacyjnej (do Senatu).
Analiza
27 czerwca 2026, 15:54
W skrócie
Rządowy projekt (druk nr 219) ma odwrócić rozwiązanie z ustawy z 2017 r., w którym 15 sędziowskich członków KRS (Krajowej Rady Sądownictwa — organ, który m.in. opiniuje kandydatury na sędziów) wybierał Sejm. Zamiast tego 15 członków Rady miałoby wybierać bezpośrednio i tajnie ok. 10 tysięcy aktywnych sędziów, a wybory organizowałaby Państwowa Komisja Wyborcza (PKW). Przy KRS powstaje też Rada Społeczna (organ doradczy z przedstawicielami samorządów zawodowych, nauki, RPO i NGO). Sejm przyjął ten projekt w całości po wcześniejszym odrzuceniu poprawek PiS opóźniających reformę.
Co się zmienia
- 1Sejm wybiera już nie będzie 15 sędziowskich członków KRS — uchylany jest art. 9a ustawy o KRS (art. 1 pkt 1 druku 219 — dotychczasowy mechanizm wyboru członków Rady przez Sejm)
- 2Znika szczegółowa procedura wyboru sędziów do KRS przez Sejm — uchylane są art. 11a–11e ustawy o KRS (art. 1 pkt 2 druku 219 — przepisy o głosowaniu w Sejmie nad kandydatami sędziowskimi)
- 3Wchodzi nowy tryb: 15 członków KRS wybierają tajnie sędziowie w podziale 1 SN / 2 apelacyjnych / 3 okręgowych / 6 rejonowych / 1 wojskowy / 1 NSA / 1 WSA, kadencja 4 lata (art. 11f druku 280 — bezpośrednie wybory sędziowskie zamiast wyboru politycznego)
- 4Wybory zarządza i przeprowadza PKW: ogłoszenie w Monitorze Polskim, weryfikacja kandydatów, publiczne wysłuchanie, głosowanie kartami w sądach, protesty przed NSA (art. 11g–11u druku 280 — pełna procedura wyborcza jak przy wyborach powszechnych, ale w gronie sędziów)
- 5Przy KRS powstaje Rada Społeczna — 11 osób wskazywanych m.in. przez NRA, KRRP, KRN, RGNiSW, RPO, KRP i 3 NGO; może wydawać opinie w sprawach powołań sędziów (art. 27a druku 280 — organ doradczy bez prawa głosu w KRS)
- 6Z dniem ogłoszenia wyników pierwszych wyborów kończą się mandaty 15 członków KRS wybranych dotąd przez Sejm (art. 3 druku 280 — skrócenie kadencji wobec pierwotnego terminu 22 maja 2026 r.)
- 7PKW ma zarządzić pierwsze wybory w 21 dni od wejścia ustawy w życie i przeprowadzić je w ciągu 3 miesięcy (art. 2 druku 280 — szybki harmonogram wymiany składu Rady)
- 8W pierwszych wyborach nie mogą kandydować ani popierać kandydatów sędziowie powołani na wniosek KRS ukształtowanej według art. 9a z 2017 r., z wyjątkiem powrotu na wcześniejsze stanowisko (art. 3 ust. 2 druku 280 — wyłączenie szacunkowo 2204–3000 sędziów, w tym ok. 425 z art. 106xa PUSP)
- 9Niezakończone postępowania indywidualne przed dotychczasową KRS dokończy nowa KRS po wyborach (art. 4 druku 280 — ciągłość konkursów nominacyjnych po wymianie 15 członków Rady)
- 10Do ustawy dodany zostaje art. 21a z wniosku mniejszości posła Zimocha — KRS będzie musiała protokołować posiedzenia, sporządzać stenogramy z transmisji i publikować w BIP (Biuletyn Informacji Publicznej) dokumenty z prac Rady (druk nr 280 — obowiązek jawności obrad KRS)
- 11Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 6 druku 280 — standardowy termin vacatio legis, czyli odroczenia wejścia w życie)
Kogo dotyczy
Krajowa Rada Sądownictwa i jej 15 sędziowskich członków wybranych dotąd przez Sejm; ok. 10 tysięcy aktywnych sędziów wszystkich pionów (SN, apelacyjne, okręgowe, rejonowe, wojskowe, NSA, WSA), którzy będą głosować; szacunkowo 2204–3000 sędziów powołanych na wniosek KRS po ustawie z 2017 r., wykluczonych z kandydowania w pierwszych wyborach; Państwowa Komisja Wyborcza; Minister Sprawiedliwości; członkowie nowej Rady Społecznej (NRA, KRRP, KRN, RGNiSW, RPO, KRP, NGO); kandydaci na stanowiska sędziowskie i asesorskie; Sejm (traci kompetencję wyboru sędziów do KRS).
Praktyczny wpływ
Po wejściu ustawy w życie i ogłoszeniu wyników wyborów politycznie wybrani członkowie KRS stracą mandaty, a Rada przejmie skład wybrany przez sędziów — to kluczowy element sporu o niezależność sądownictwa od władzy politycznej. Sędziowie powołani po 2017 r. na wniosek „nowej” KRS będą mogli głosować, ale nie startować ani popierać kandydatów w pierwszych wyborach, co realnie zawęża grono osób decydujących o składzie Rady. PKW będzie musiała w krótkim terminie zorganizować wybory w całym sądownictwie — szacunkowy koszt samych wyborów to ok. 100 tys. zł, Rady Społecznej ok. 50–100 tys. zł rocznie.
Kontrowersje
W konsultacjach do projektu podnoszono poważne wątpliwości konstytucyjne art. 3 ust. 2 — wyłączenie z kandydowania i popierania sędziów powołanych na wniosek KRS po ustawie z 2017 r. przy zachowaniu im prawa głosu (zarzut naruszenia art. 32, 60, 180 ust. 2 i 187 Konstytucji). Sporne jest też skrócenie kadencji 15 członków KRS wybranych przez Sejm oraz zgodność całej reformy z orzeczeniami TSUE i ETPCz wymagającymi niezależności KRS od władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Powiązane głosowania
31 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
457 głosów indywidualnych
