głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 21 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz ustawy - Kodeks wyborczy (druki nr 2108 i 2177)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął ustawę reformującą Krajową Radę Sądownictwa stosunkiem 232 do 183 — 15 sędziów-członków KRS będą odtąd wybierać sami sędziowie w tajnych, bezpośrednich wyborach organizowanych przez PKW, a nie Sejm. Prezydent Nawrocki zawetował ustawę 19 lutego 2026 r.
W skrócie
KRS (Krajowa Rada Sądownictwa) to organ, który decyduje o tym, kto zostaje sędzią w Polsce — od 2017 r. 15 z 25 jego sędziowskich członków wybierał Sejm, co unijne i europejskie trybunały wielokrotnie uznały za naruszenie niezależności sądownictwa, nakładając na Polskę karę 1 mln euro dziennie. Ta ustawa zmienia to od podstaw: teraz tych 15 sędziów-członków KRS mają wybierać sami sędziowie w tajnych wyborach przez PKW — tak jak w normalnych wyborach. Koalicja rządząca uchwaliła reformę po niecałym miesiącu prac, ale Prezydent Nawrocki ją zawetował 19 lutego 2026 r. (druk 2268), co oznacza, że do wejścia ustawy w życie potrzeba teraz aż 276 głosów w Sejmie.
Co się zmienia
- 1Uchylono art. 9a ustawy o KRS — Sejm traci prawo wyboru 15 sędziów-członków KRS, co było główną przyczyną uznania KRS za organ zależny od polityków przez TSUE i ETPCz (art. 1 pkt 1 druku 2108 — usuwa przepis z 2017 r. oddający Sejmowi władzę nad obsadą sądowniczej części KRS)
- 215 sędziów-członków KRS wybierają odtąd sami sędziowie w tajnym, bezpośrednim głosowaniu: 1 z SN, 2 z apelacyjnych, 3 z okręgowych, 6 z rejonowych, 1 wojskowy, 1 z NSA, 1 z WSA (art. 11f ust. 1 druku 2177 — podział mandatów proporcjonalny do liczebności poszczególnych szczebli sądownictwa)
- 3Wybory organizuje i nadzoruje Państwowa Komisja Wyborcza — ta sama, która prowadzi wybory parlamentarne i prezydenckie (art. 11h-11i druku 2177 — PKW zarządza wybory uchwałą, weryfikuje kandydatury, ogłasza wyniki w Monitorze Polskim)
- 4Kandydować może tylko sędzia z co najmniej 10-letnim stażem, w tym 5-letnim na aktualnym stanowisku, pozostający w stanie czynnym (art. 11f ust. 2 druku 2177 — wyklucza sędziów w stanie spoczynku i osoby bez odpowiedniego doświadczenia)
- 5Kandydaturę zgłasza 100 sędziów, przy czym co najmniej 5 spośród nich musi być z tego samego szczebla co kandydat — poprawka uchwalona 23 stycznia 2026 r. (wniosek mniejszości nr 1, druk 2177 — gwarantuje, że środowisko danego szczebla ma realny wpływ na wyłonienie swojego kandydata)
- 6Prawo zgłaszania kandydatów mają też Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Rada Radców Prawnych i Krajowa Rada Notarialna — każda może zgłosić jednego kandydata (art. 11j ust. 2 druku 2177 — otwiera proces na środowisko prawnicze poza samymi sędziami)
- 7Przed wyborami PKW obowiązkowo organizuje publiczne wysłuchanie kandydatów, transmitowane na żywo i nagrywane, otwarte dla każdego obywatela chcącego zadać pytania (art. 11p druku 2177)
- 8Sędzia wybrany do KRS traci z mocy prawa wszelkie funkcje administracyjne w sądownictwie (prezes sądu, wiceprezes, wizytator) i nie może ubiegać się o awans w trakcie kadencji (art. 13a i 13b druku 2108 — gwarancja niezależności członków KRS od administracji sądowej i rządu)
- 9Przy KRS powstaje Rada Społeczna — nowy organ doradczy złożony z przedstawicieli adwokatów, radców, notariuszy, komorników, uczelni, RPO, prokuratorów i organizacji pozarządowych (art. 27a druku 2108 — zapewnia obywatelską kontrolę nad procesem mianowania sędziów)
- 10Osoby wybrane przez Sejm do KRS na podstawie ustawy z 2017 r. nie mogą kandydować w nowych wyborach (art. 3 ust. 2 druku 2108 — blokada kandydowania dla poprzednich neo-członków KRS)
- 11Usunięto przepis nakładający na Ministra Sprawiedliwości obowiązek zwołania pierwszego posiedzenia nowo wybranego składu KRS — poprawka przyjęta 23 stycznia 2026 r. (wniosek mniejszości nr 5, druk 2177 — wzmacnia niezależność KRS od władzy wykonawczej: minister nie ma już formalnej roli przy inauguracji rady)
- 12Prezydent Nawrocki odmówił podpisania ustawy i odesłał ją do Sejmu do ponownego rozpatrzenia (druk 2268, 19 lutego 2026 r. — do odrzucenia weta potrzeba 276 głosów)
Kogo dotyczy
Wszyscy czynni sędziowie w Polsce (ok. 10 000 osób) — uzyskują prawo głosowania i kandydowania w wyborach do KRS; obecni sędziowie-członkowie KRS wybrani przez Sejm po 2017 r. — tracą możliwość kandydowania w nowych wyborach; adwokaci, radcowie prawni i notariusze (przez ich samorządy zawodowe) — uzyskują prawo zgłaszania kandydatów; obywatele — zyskują prawo udziału w publicznym wysłuchaniu kandydatów do KRS; strony postępowań sądowych — w dłuższej perspektywie, jeśli ustawa wejdzie w życie, wyroki wydane przez sądy złożone z sędziów mianowanych przez nową KRS będą trudniejsze do zakwestionowania w UE
Praktyczny wpływ
Polska płaci karę 1 mln euro dziennie nałożoną przez TSUE (postanowienie z 27 października 2021 r., sprawa C-204/21) za niewykonanie wyroku dotyczącego niezależności KRS — wejście ustawy w życie wstrzymałoby naliczanie tej kary, ale weto prezydenta to blokuje. Około 1000 skarg złożonych do ETPCz przeciwko Polsce dotyczących niezależności sądownictwa oczekuje na rozpatrzenie — reforma mogłaby doprowadzić do ich umorzenia; termin z wyroku pilotażowego ETPCz w sprawie Wałęsa upływa 23 listopada 2026 r., po czym Trybunał może wznowić rozpatrywanie tych spraw.
Kontrowersje
Reforma KRS jest jednym z najbardziej spornych konstytucyjnie tematów w Polsce ostatnich lat. TSUE, ETPCz, Sąd Najwyższy i NSA zgodnie uznały, że KRS obsadzona przez Sejm po 2017 r. nie jest organem niezależnym, a mianowani przez nią sędziowie mogą nie gwarantować prawa do bezstronnego sądu — co skutkuje kwestionowaniem orzeczeń w całej UE i kumulującą się karą finansową. Z drugiej strony Prezydent Nawrocki i PiS twierdzą, że ustawa narusza Konstytucję przez skrócenie kadencji obecnych członków KRS przed jej upływem oraz przez zmianę trybu wyborów bez formalnej zmiany ustawy zasadniczej. Do odrzucenia weta prezydenckiego potrzeba 276 głosów — koalicja rządząca ma ok. 232, co oznacza, że samo weto blokuje reformę bez poparcia przynajmniej części opozycji.
Powiązane głosowania
8 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
