poprawka 1
PrzyjętoPkt. 2 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2121, 2233 i 2233-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę 1 do projektu ustawy o rozwodzie pozasądowym — 238 głosów za, 194 przeciw. Poprawkę popierała cała koalicja rządząca, przeciw głosowały PiS i większość Konfederacji.
Analiza
13 marca 2026, 18:59
W skrócie
Projekt ustawy (druki 2121/2233/2233-A) wprowadza możliwość rozwodu w urzędzie stanu cywilnego bez sądu — tylko dla par bez wspólnych małoletnich dzieci, będących w związku co najmniej rok. Dziś Sejm głosował nad poprawką 1 zgłoszoną przez Komisję Nadzwyczajną w dodatkowym sprawozdaniu (druk 2233-A z 12 marca 2026 r.) — poprawka została przyjęta. Niestety treść druku 2233-A nie została udostępniona w dostarczonych dokumentach, więc nie można wskazać dokładnie co ta poprawka zmienia w projekcie ustawy.
Co się zmienia
- 1Poprawka 1 pochodzi z dodatkowego sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej ds. zmian w kodyfikacjach (druk 2233-A, data: 12 marca 2026 r.) — jej szczegółowa treść nie jest dostępna w dostarczonych dokumentach, więc nie można opisać precyzyjnie co zmienia w projekcie ustawy.
- 2Projekt ustawy, do którego odnosi się poprawka, wprowadza nowy art. 58¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) — umożliwia rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem USC zamiast przed sądem, przy spełnieniu warunków: min. 1 rok małżeństwa, brak wspólnych małoletnich dzieci i dzieci poczętych lecz nieurodzonych, pełna zgoda obojga małżonków, faktyczny rozpad małżeństwa.
- 3Procedura jest dwuetapowa (art. 89b–89c Prawa o aktach stanu cywilnego — opisują obie wizyty): etap 1 — pisemne zapewnienia w USC (opłata 300 zł), etap 2 — ustne oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa po min. 1 miesiącu (300 zł); łącznie 600 zł — tyle samo co sądowa opłata od pozwu o rozwód.
- 4Nowy art. 58² k.r.o. — rozwód pozasądowy wywołuje skutki takie jak brak winy po żadnej stronie; wyklucza możliwość zasądzenia rozszerzonych alimentów od małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia (art. 60 § 2 k.r.o.).
- 5Nowy art. 58³ k.r.o. — sąd może unieważnić rozwód pozasądowy tylko w wyjątkowych przypadkach: groźba, błąd wywołany podstępem, brak świadomości przy składaniu oświadczeń albo zatajenie wspólnych dzieci — termin 6 miesięcy od ustania wady, maksymalnie 3 lata od złożenia oświadczeń.
- 6Art. 7 projektu ustawy — ustawa wchodzi w życie 12 miesięcy po ogłoszeniu (czas na dostosowanie systemów informatycznych USC i szkolenia kierowników).
Kogo dotyczy
Małżonkowie bez wspólnych małoletnich dzieci, będący w związku co najmniej rok — szacunkowo ok. 12 000 par rocznie (ok. 50% z ~24 000 rozwodów małżeństw bezdzietnych wg GUS 2023); kierownicy urzędów stanu cywilnego w ok. 2 300 gminach — nowe obowiązki proceduralne i rejestrowe; gminy — nowe dochody z opłat 600 zł za każdy przeprowadzony rozwód pozasądowy; sądy okręgowe — odciążenie o ok. 12 000 spraw rocznie (ok. 2,8% całego wpływu); prokuratorzy — nowe uprawnienie do wytaczania powództw o unieważnienie rozwodu pozasądowego.
Praktyczny wpływ
Pary bez dzieci zyskają alternatywną, szybszą i odformalizowaną ścieżkę rozwodu — dwie wizyty w USC zamiast wielomiesięcznego postępowania sądowego. Brak możliwości orzekania o winie oznacza, że małżonek, który doprowadził do rozpadu związku, nie będzie mógł być obciążony wyższymi alimentami z art. 60 § 2 k.r.o. (tzw. rozszerzone alimenty od winnego) — co może wpłynąć na decyzję o wyborze trybu pozasądowego przez stronę poszkodowaną. Ustawa wejdzie w życie dopiero za 12 miesięcy od ogłoszenia.
Kontrowersje
Projekt dotyka konstytucyjnie chronionej instytucji małżeństwa (art. 18 Konstytucji RP). PiS i środowiska kościelne twierdzą, że wyprowadzenie rozwodu poza sąd osłabia ochronę małżeństwa i sprzyja pochopnym rozstaniom. Rząd odpiera, że Konstytucja nie zastrzega rozwiązania małżeństwa wyłącznie dla sądów, a przesłanki materialne są identyczne jak przy rozwodzie sądowym. Kwestia zgodności z art. 18 Konstytucji może trafić do Trybunału Konstytucyjnego. To już trzecie głosowanie w tym procesie legislacyjnym — PiS dwukrotnie bezskutecznie próbował zablokować projekt (w styczniu 2026 na pierwszym czytaniu i dziś rano wnioskiem o odrzucenie w całości).
Powiązane głosowania
5 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych