głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 6 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (druki nr 2361, 2385 i 2385-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił ustawę kompleksowo reformującą system egzaminów i certyfikatów potwierdzających znajomość języka polskiego jako obcego, stosunkiem głosów 234 za do 188 przeciw. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku — za głosowała koalicja rządząca, przeciw PiS i Konfederacja.
Analiza
18 kwietnia 2026, 11:49
W skrócie
Polska ma państwowy system egzaminów, które potwierdzają znajomość języka polskiego dla cudzoziemców — certyfikaty te są wymagane m.in. przy ubieganiu się o polskie obywatelstwo czy zezwolenie na pobyt długoterminowy w UE. Liczba zdających eksplodowała: z 2800 osób w 2017 r. do ponad 27 tys. w 2025 r., więc cały system wymagał unowocześnienia. Ustawa zmienia opłaty z euro na złote, wprowadza suplementy do certyfikatów z wynikami szczegółowymi, wzmacnia kontrolę jakości egzaminów, rozszerza rolę NAWA jako operatora systemu i zaostrza wymogi dla ośrodków organizujących egzaminy. Wcześniej tego samego dnia Sejm odrzucił poprawkę PiS, która chciała skrócić czas wysyłki certyfikatów z 30 do 7 dni i wprowadzić doręczenie elektroniczne.
Co się zmienia
- 1Opłaty za egzamin zmieniono z euro na złote, powiązując je z przeciętnym wynagrodzeniem GUS z III kwartału poprzedniego roku — art. 11g ust. 5 druku 2385 (dzieci poniżej 16 lat na poziomach A1–B2: 4% tego wynagrodzenia; dorośli A1–A2: 6%; B1–B2: 7%; C1–C2: 9%); zmiana eliminuje ryzyko kursowe dla zdających
- 2Granica grupy wiekowej 'dorośli' obniżona z 18 do 16 lat — art. 11a ust. 3 druku 2385 (osoby od 16. roku życia mogą zdawać na wszystkich poziomach A1–C2, poniżej 16 lat — tylko do poziomu B2)
- 3Certyfikat będzie wydawany razem z suplementem zawierającym wyniki procentowe z poszczególnych modułów egzaminu — art. 11a ust. 4a druku 2385 (suplement to coś jak szczegółowy wypis ocen przy dyplomie)
- 4Możliwość zamówienia duplikatu utraconego lub zniszczonego certyfikatu przez 25 lat od jego otrzymania za opłatą 100 zł — art. 11a ust. 4b–4c druku 2385
- 5Nowa kategoria osób zwolnionych z egzaminu: absolwenci zagranicznych szkół prowadzących nauczanie po polsku, którzy mają odpowiednik matury z języka polskiego — art. 11a ust. 4 pkt 2 lit. da druku 2385 (wcześniej ta kategoria nie istniała)
- 6Osoby z dysfunkcją narządu słuchu lub mowy zwolnione z części ustnej egzaminu — art. 11h ust. 7 druku 2385 (wynik ustalany wyłącznie na podstawie części pisemnej, na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności)
- 7Minimalny próg godzin dydaktycznych języka polskiego jako obcego wymagany od ośrodków egzaminacyjnych podwojono ze 100 do 200 godzin rocznie — art. 11b ust. 2 druku 2385 (nowe wymogi dotyczą szkół językowych i innych podmiotów; uczelnie z filologią polską są z tego obowiązku zwolnione)
- 8Obowiązkowy audyt prac pisemnych: Komisja losowo sprawdza co najmniej 15% prac z każdego egzaminu (jeśli prac jest mniej niż 5 — sprawdzane są wszystkie) — art. 11ka druku 2385 (to mechanizm kontroli jakości oceniania przez egzaminatorów w ośrodkach)
- 920% każdej opłaty egzaminacyjnej ośrodek musi przekazać do NAWA na 21 dni przed egzaminem, a środki te trafiają do budżetu państwa — art. 11g ust. 7–7a druku 2385
- 10NAWA przejmuje rolę operatora systemu informatycznego bazy egzaminacyjnej i otrzymuje 3 dodatkowe etaty — art. 2 druku 2385 (NAWA jest teraz też punktem przyjmowania wniosków i opłat, choć administratorem danych osobowych nadal pozostaje Komisja)
- 11Limity wydatków budżetowych na obsługę NAWA: 3,87 mln zł w 2027 r. rosnąco do 4,80 mln zł w 2036 r. — art. 12 druku 2385 (przy przekroczeniu limitu mechanizm korygujący: obniżenie wynagrodzeń w Komisji)
Kogo dotyczy
Cudzoziemcy i Polacy za granicą zdający egzamin z języka polskiego (ok. 27 tys. rocznie) — zwłaszcza migranci starający się o pobyt długoterminowy w UE lub polskie obywatelstwo (wymagany poziom B1) oraz kandydaci na studia w Polsce spoza UE (wymagany B2); dzieci poniżej 16 lat zdające egzamin; osoby z dysfunkcją słuchu lub mowy oraz inne osoby z niepełnosprawnościami; ok. 82 podmioty uprawnione do organizowania egzaminów (uczelnie, szkoły językowe, fundacje jak Fundacja MOBI, Lingua Nova, Simply Polish, OPEN MIND) — muszą spełnić zaostrzone wymogi; egzaminatorzy, eksperci i wizytatorzy egzaminów — nowe wymogi kwalifikacyjne i obowiązkowe szkolenia; Państwowa Komisja ds. Poświadczania Znajomości Języka Polskiego (14 członków) — poszerzone zadania i nowa funkcja zastępcy przewodniczącego; NAWA — rozszerzone zadania operacyjne i 3 nowe etaty; konsulowie RP (129 urzędów) — wystawiają zaświadczenia potrzebne do wniosków o certyfikat bezegzaminowy
Praktyczny wpływ
Ośrodki, które organizują mniej niż 200 godzin zajęć języka polskiego rocznie, stracą uprawnienie do przeprowadzania egzaminów po wygaśnięciu obecnego zezwolenia — może to wyeliminować z rynku mniejsze podmioty. Nowe ośrodki będą dostawać uprawnienie tylko na 2 lata i muszą je odnawiać. Ośrodki muszą też wpłacać 20% opłat egzaminacyjnych do NAWA z 21-dniowym wyprzedzeniem, co oznacza zamrożenie środków przed każdą sesją. Zdający od teraz będą płacić w złotych według stawki obliczanej co rok na nowo, a nie w euro — wysokość opłaty może się więc zmieniać z roku na rok w zależności od wzrostu wynagrodzeń w Polsce.
Powiązane głosowania
1 inne głosowanie w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych