wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.
OdrzuconoPkt. 19 Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2006) - kontynuacja
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił wniosek PiS o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu (258 głosów przeciw odrzuceniu, 163 za) — projekt zmian w Kodeksie wyborczym będzie procedowany dalej i trafi do komisji.
Analiza
29 marca 2026, 11:56
W skrócie
Projekt złożony przez posłów KO chce dodać do każdej lokalnej komisji wyborczej (tej w szkole czy domu kultury w Twoim obwodzie) nową osobę — sekretarza. Ma to być apolityczny urzędnik z wyższym wykształceniem, który pilnuje że głosy są prawidłowo liczone i protokołowane. Pomysł zrodził się po wyborach prezydenckich 2025, gdy prokuratura zbadała 250 komisji i w co trzeciej wykryła nieprawidłowości. Wniosek PiS o natychmiastowe odrzucenie projektu przepadł — projekt idzie dalej przez Sejm.
Co nie weszło w życie
- 1Nowa funkcja: sekretarz obwodowej komisji wyborczej — apolityczny, zawodowy urzędnik powoływany przez komisarza wyborczego spośród kandydatów zgłoszonych przez wójta (art. 183a §1 druku 2006 — tworzy zupełnie nową instytucję, której dziś nie ma w kodeksie)
- 2Wymogi dla sekretarza: ukończone 25 lat, nie więcej niż 65 lat, wyższe wykształcenie, pracownik urzędu administracji rządowej lub samorządowej albo nauczyciel mianowany/dyplomowany, bezpartyjny i niekarany za przestępstwo umyślne (art. 183a §2-3 druku 2006 — szczegółowy katalog warunków i zakazów)
- 3Sekretarz dostaje dietę w wysokości 130% diety przewodniczącego komisji — przy wyborach prezydenckich to szacunkowo ok. 12 mln zł łącznie dla wszystkich sekretarzy w kraju (art. 183a §5 druku 2006)
- 4Zakaz dla 'komitetów-widm': kandydatów do komisji może zgłaszać tylko komitet, który faktycznie zarejestrował listę lub kandydata w danym okręgu wyborczym — koniec z komitetami zakładanymi wyłącznie po to, by wejść do komisji i zgarnąć dietę (art. 182 §2 druku 2006)
- 5Sekretarz zyskuje prawo wnoszenia protestów wyborczych — dotychczas miał je tylko przewodniczący komisji i pełnomocnik wyborczy (art. 82 §5 druku 2006)
- 6Sekretarz przejmuje od przewodniczącego obowiązek ewidencjonowania czasu przebywania mężów zaufania w komisji (art. 103aa druku 2006 — odciążenie przewodniczącego od technicznych czynności administracyjnych)
- 7Nowe przepisy mają zastosowanie dopiero do wyborów zarządzonych po upływie 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie (art. 2 druku 2006 — vacatio legis chroniące przed zbyt rychłym wdrożeniem)
Kogo dotyczy
Wyborcy uczestniczący w głosowaniu (każdy, kto głosuje w komisji obwodowej); ok. 40 000 osób z tzw. komitetów-widm, które dotychczas zasiadały w komisjach i dostawały diety (500–700 zł za jedne wybory), a po zmianie stracą to prawo; pracownicy urzędów administracji rządowej i samorządowej oraz nauczyciele mianowani i dyplomowani — to z tej grupy będą rekrutowani nowi sekretarze; wójtowie i burmistrzowie (to oni zgłaszają kandydatów na sekretarzy); komisarze wyborczy (to oni powoływać będą sekretarzy); przewodniczący komisji obwodowych (zostaną odciążeni z części obowiązków technicznych)
Praktyczny wpływ
Ok. 40 000 osób powiązanych z komitetami, które nie rejestrowały kandydatów w okręgu, straci dostęp do dodatkowego zarobku przy wyborach — łącznie to ok. 20 mln zł diet przy jednych wyborach. Budżet państwa wyda natomiast więcej na nowych sekretarzy: ok. 7,8 mln zł przy wyborach do Sejmu i Senatu, ok. 11,9 mln zł przy wyborach prezydenckich, ok. 6,8 mln zł przy eurowyborach — pieniądze mają pochodzić z istniejącej rezerwy celowej Krajowego Biura Wyborczego bez potrzeby dodatkowych środków.
Kontrowersje
Projekt jest bezpośrednią reakcją na kontrowersje po wyborach prezydenckich 2025, gdzie różnica między kandydatami była najniższa w historii III RP, a prokuratura zbadała 250 komisji i w 84 z nich (33%) stwierdziła rozbieżności — w tym w 16 przypadkach odwrócone przypisanie głosów konkretnemu kandydatowi. Te ustalenia były przedmiotem ostrego sporu politycznego i licznych protestów wyborczych do Sądu Najwyższego. Projekt de facto kodyfikuje ocenę tych wyborów jako obarczonych nieprawidłowościami, co PiS (którego kandydat wygrał te wybory) odrzuca — stąd wniosek o odrzucenie projektu już w pierwszym czytaniu.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych