głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPkt. 10 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druki nr 2006, 2326 i 2326-A)
Wyniki głosowania
Sejm uchwalił zmiany w Kodeksie wyborczym — 232 głosami za, przy 178 przeciw i 23 wstrzymujących się. Ustawa tworząca nową funkcję sekretarza obwodowej komisji wyborczej oraz eliminująca "komitety-widmy" przeszła i trafi teraz do Senatu.
Analiza
29 marca 2026, 12:10
W skrócie
Ustawa zmienia zasady działania lokalnych komisji wyborczych — tych, które w dniu wyborów działają w Twojej szkole czy domu kultury. W każdej takiej komisji pojawi się nowa osoba: sekretarz — apolityczny urzędnik z wyższym wykształceniem, który będzie pilnował prawidłowego liczenia głosów i sporządzania protokołów. Ustawa likwiduje też fikcyjne "komitety wyborcze" zakładane wyłącznie po to, żeby ich przedstawiciele weszli do komisji i zarobili dietę — od teraz kandydatów do komisji może zgłaszać tylko ten, kto naprawdę startuje w danych wyborach w tym okręgu. To ostatni akt długiego procesu: projekt był blokowany przez PiS dziesięć razy od grudnia 2025 r. — bezskutecznie.
Co się zmienia
- 1Nowa funkcja: sekretarz obwodowej komisji wyborczej — apolityczny zawodowiec (min. 25 lat, max. 65 lat, wyższe wykształcenie, pracownik urzędu administracji rządowej lub samorządowej albo nauczyciel mianowany/dyplomowany, bezpartyjny, niekarany za przestępstwo umyślne) powoływany przez komisarza wyborczego spośród kandydatów zgłoszonych przez wójta (art. 183a §1–3 druku 2006 — zupełnie nowa instytucja, dziś nieistniejąca w Kodeksie wyborczym)
- 2Sekretarz nadzoruje cały przebieg głosowania: sprawdza karty przed wyborami, pilnuje liczenia głosów, odpowiada za protokół i jego przekazanie do wyższej komisji, przejmuje od przewodniczącego ewidencjonowanie czasu przebywania mężów zaufania (art. 183a §4 druku 2006 — szczegółowy katalog zadań sekretarza, odciążenie przewodniczącego)
- 3Dieta dla sekretarza w wysokości 130% diety przewodniczącego komisji — szacunkowo ok. 12 mln zł łącznie w skali wyborów prezydenckich, finansowane z budżetu Krajowego Biura Wyborczego (art. 183a §5 druku 2006)
- 4Koniec z 'komitetami-widmami': kandydatów do komisji może zgłaszać wyłącznie komitet, który faktycznie zarejestrował listę lub kandydata w danym okręgu wyborczym — eliminuje komitety zakładane wyłącznie po to, by wejść do komisji i zarobić dietę 500–700 zł (art. 182 §2 druku 2006)
- 5Sekretarz zyskuje prawo wnoszenia protestów wyborczych (czyli formalnych sprzeciwów wobec nieprawidłowości) — do tej pory uprawnienie to miał wyłącznie przewodniczący komisji i pełnomocnik wyborczy komitetu (art. 82 §5 druku 2006)
- 6Ustawa wchodzi w życie 14 dni po ogłoszeniu, ale nowe przepisy stosowane będą dopiero do wyborów zarządzonych po upływie 6 miesięcy od wejścia w życie — zabezpieczenie przed chaosem organizacyjnym przy zbyt rychłym wdrożeniu (art. 2 i art. 3 druku 2006)
- 7W toku prac komisji sejmowej przyjęto poprawkę nr 12 (za którą Konfederacja głosowała razem z koalicją rządzącą, a PiS przeciw) oraz poprawkę nr 15 — przyjętą jednogłośnie 435:0:0 przez wszystkich posłów łącznie z PiS, co sugeruje jej techniczno-redakcyjny charakter (druki 2326 i 2326-A — szczegółowa treść tych poprawek nie jest dostępna w przekazanych fragmentach)
Kogo dotyczy
Wszyscy wyborcy (zmiany dotyczą komisji, w których głosują); urzędnicy samorządowi i pracownicy administracji rządowej oraz nauczyciele mianowani i dyplomowani (nowa możliwość pełnienia funkcji sekretarza za podwyższoną dietę); ok. 40 000 osób z tzw. komitetów-widm, które w wyborach prezydenckich 2025 weszły do komisji mimo że ich komitety nie wystawiły żadnego kandydata (stracą tę możliwość); wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast (obowiązek zgłaszania kandydatów na sekretarzy); komisarze wyborczy (obowiązek powoływania i odwoływania sekretarzy); Krajowe Biuro Wyborcze (finansowanie dodatkowych diet z budżetu wyborczego — wzrost o 7,8–11,9 mln zł zależnie od rodzaju wyborów)
Praktyczny wpływ
Każda obwodowa komisja wyborcza (lokal wyborczy w szkole, domu kultury itp.) zyska dodatkowego członka — zawodowego urzędnika lub nauczyciela, który z urzędu pilnuje procedur i nie może być członkiem żadnej partii. Zwiększy się też skład komisji: w zależności od wielkości obwodu od 7 do 13 osób (zamiast dotychczasowego składu). Dla wyborcy oznacza to, że przy urnie będzie siedział ktoś z formalnym przygotowaniem zawodowym, a nie tylko wolontariusz komitetu wyborczego. Budżet wyborczy wzrośnie o kilka–kilkanaście milionów złotych na każde wybory ogólnokrajowe, pokrywane z istniejącej rezerwy celowej KBW bez konieczności szukania nowych źródeł finansowania.
Kontrowersje
Ustawa jest bezpośrednią legislacyjną reakcją na spór wokół wyborów prezydenckich 2025 — II tura miała najniższą różnicę głosów w historii III RP, a prokuratura zbadała 250 komisji i w 84 z nich (33%) stwierdziła rozbieżności, w tym w 16 przypadkach odwrócone przypisanie głosów kandydatom. PiS, którego kandydat wygrał te wybory, przez cały proces legislacyjny (od grudnia 2025 do marca 2026) konsekwentnie zwalczało projekt jako politycznie umotywowany i de facto kwestionujący legalność wyniku wyborów — podejmując ponad dziesięć nieudanych prób zablokowania lub zasadniczej modyfikacji ustawy. Projekt de facto legislacyjnie utrwala tezę o systemowych nieprawidłowościach w liczeniu głosów podczas wyborów, których wynik PiS uznaje za prawomocny i bezsporny.
Powiązane głosowania
11 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
