poprawka 2
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa (druki nr 471, 471-A i 505)
Wyniki głosowania
12 lipca 2024operacje wojskowe
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz…
Sejm przyjął poprawkę 2 do ustawy o usprawnieniu działań Sił Zbrojnych, Policji i Straży Granicznej przytłaczającą większością 389 głosów za — przy 32 przeciw i 14 wstrzymujących się. Charakterystyczny przełom: Polska2050-TD (koalicjant) głosował w całości przeciw (30 głosów), natomiast PiS i Konfederacja — które przy poprawce 1 były w większości przeciw — tym razem popierały.
W skrócie
Ustawa tworzy nowe ramy prawne dla działania wojska w Polsce w czasie pokoju — np. przy ochronie granicy przed presją migracyjną z Białorusi — i chroni prawnie żołnierzy oraz funkcjonariuszy, gdy w nagłej sytuacji zagrożenia przekroczą formalne zasady użycia siły. Poprawka 2 jest drugą z kolejnych modyfikacji głosowanych przy tym projekcie; wcześniej (poprawka 1) Sejm przyjął autopoprawkę rządu (druk 471-A), która przeniosła przepisy chroniące żołnierzy z Kodeksu karnego do ustaw branżowych. Konkretna treść poprawki 2 nie jest wprost oznaczona jako taka w dostępnych dokumentach komisji (druk 505 zawiera głównie 14 wniosków mniejszości), jednak skala poparcia — łącząca rząd z opozycją PiS i Konfederacją — przy jednoczesnym sprzeciwie całego klubu Polska2050-TD wskazuje na przepis, który podzielił koalicję rządzącą.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 175/0/0/15
- 152/0/3/2
- 0/30/0/2
- 28/1/0/2
- 15/0/11/0
- 17/0/0/1
- Kukiz15Kukiz152/0/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Analiza
28 czerwca 2026, 19:48
Co się zmienia
- 1Komisja Obrony Narodowej i Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druk 505) zgłosiły 14 wniosków mniejszości (czyli propozycji zmian, których komisja nie rekomendowała, ale które mogą być głosowane przez Sejm) — każdy z nich mógł być odrębną 'poprawką' w kolejności głosowania
- 2Wnioski 1-2 i 13-14 (posłanka Żukowska, Lewica): zamiana formuły 'nie popełnia przestępstwa' na 'nie podlega karze' w art. 10a ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (druk 505, art. 6) oraz w art. 694a ustawy o obronie Ojczyzny (druk 505, art. 8 pkt 10) — różnica prawna jest istotna: 'nie popełnia przestępstwa' całkowicie wyklucza bezprawność czynu i zamyka drogę do jakichkolwiek roszczeń, 'nie podlega karze' oznacza że kara nie grozi, ale czyn formalnie pozostaje przestępstwem i może rodzić np. odpowiedzialność cywilną
- 3Wnioski 1-2 i 13-14 zawierały też wyłączenie ochrony prawnej w przypadku 'rażącego' naruszenia zasad użycia siły — w wersji komisji każde naruszenie zasad w obliczu zagrożenia jest objęte ochroną, wniosek chciał wyłączyć tę ochronę gdy naruszenie było oczywiste i rażące
- 4Wnioski 10 i 12 (poseł Strach): limit 30 dni na operację wojskową prowadzoną na terytorium RP w czasie pokoju z możliwością wielokrotnego przedłużania za zgodą Sejmu, obowiązek złożenia przez MON sprawozdania Sejmowi w ciągu 14 dni po zakończeniu operacji — druk 505, wnioski mniejszości 10, 12 (dotyczą art. 25 ust. 3-4 ustawy o obronie Ojczyzny, który wymaga postanowienia Prezydenta RP na wniosek Rady Ministrów)
- 5Wniosek 11 (Żukowska): obowiązek przedstawienia postanowienia Prezydenta RP o zarządzeniu operacji wojskowej Sejmowi w ciągu 24 godzin, z prawem uchylenia go bezwzględną większością głosów — druk 505, wniosek mniejszości 11
- 6Komisja dodała do projektu nowe art. 125a ustawy o Policji i art. 128a ustawy o Straży Granicznej (druk 505, art. 1 i 2): przełożony może zachować funkcjonariuszowi pełne uposażenie na czas zawieszenia lub tymczasowego aresztowania, gdy zarzut dotyczy użycia siły służbowej — analogicznie do już istniejącej ochrony dla żołnierzy (art. 456 ust. 1a i art. 485 ust. 1a ustawy o obronie Ojczyzny, druk 505 art. 8 pkt 8-9)
Kogo dotyczy
Żołnierze Sił Zbrojnych RP (zawodowi i niezawodowi, w tym Wojsk Specjalnych i Żandarmerii Wojskowej), funkcjonariusze Policji (ok. 109 tys. etatów wg ustawy budżetowej 2024), funkcjonariusze Straży Granicznej (ok. 16,6 tys. etatów), wojska NATO stacjonujące na terytorium RP, Prezydent RP i Rada Ministrów (nowe kompetencje dotyczące zarządzania operacjami wojskowymi w czasie pokoju), prokuratorzy wojskowi, adwokaci i radcowie prawni finansowani z budżetu MON w sprawach karnych żołnierzy.
Praktyczny wpływ
Niezależnie od treści konkretnej poprawki 2, ustawa jako całość zmienia sytuację służb mundurowych na granicy: żołnierz lub funkcjonariusz, który w nagłej sytuacji naruszy formalną procedurę użycia siły (np. nie zdąży wykonać wszystkich kroków sekwencji ostrzegawczej — okrzyk „Siły Zbrojne!", wezwanie, „Stój, bo strzelam!", strzał ostrzegawczy — zanim użyje broni), nie będzie automatycznie narażony na postępowanie karne; bez względu na majątek przysługuje mu obrońca z urzędu (nowy art. 78a Kodeksu postępowania karnego — druk 505, art. 3); koszty adwokata pokrywają Siły Zbrojne lub MON do 20-krotności stawek adwokackich, bez obowiązku zwrotu nawet przy wyroku skazującym (art. 296 ust. 5 i art. 316 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny — druk 505, art. 8 pkt 4 i 6).
Kontrowersje
Fundamentalny spór prawny w komisjach dotyczył formuły ochrony żołnierzy i funkcjonariuszy: „nie popełnia przestępstwa" (wersja rządowa/komisji) versus „nie podlega karze" (wniosek Lewicy). Różnica jest poważna: pierwsza formuła całkowicie wyłącza bezprawność czynu — żołnierz nie może być nawet ścigany, a ofiara nie ma roszczeń cywilnych wynikających z przestępstwa. Druga pozostawia czyn w kategorii przestępstwa, tylko znosi sankcję karną — co ma znaczenie dla roszczeń odszkodowawczych osób, wobec których użyto siły (w tym migrantów na granicy). Lewica złożyła łącznie 6 z 14 wniosków mniejszości; mimo to 15 posłów Lewicy głosowało za poprawką 2, a 11 wstrzymało się — co ujawnia wewnętrzny podział w tym klubie. Polska2050-TD jako jedyny klub koalicji zagłosował w całości przeciw (30 głosów), podczas gdy opozycja PiS (175) i Konfederacja (17) popierały — co jest rzadkim przypadkiem głosowania wbrew linii koalicyjnej.
Powiązane głosowania
14 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
458 głosów indywidualnych