wnioski mniejszości nr 2 i 14
OdrzuconoPunkt porządku obrad
Pkt. 4 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz Straży Granicznej na wypadek zagrożenia bezpieczeństwa państwa (druki nr 471, 471-A i 505)
Wyniki głosowania
12 lipca 2024operacje wojskowe
Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu usprawnienia działań Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji oraz…
Sejm odrzucił wnioski mniejszości nr 2 i 14 stosunkiem 406 głosów przeciw do 29 za — niemal identycznym wynikiem jak odrzucone chwilę wcześniej wnioski nr 1 i 13. Obie pary wniosków złożyła posłanka Żukowska z Lewicy i dotyczyły zakresu ochrony prawnej żołnierzy oraz funkcjonariuszy przy użyciu siły na granicy.
W skrócie
Ustawa daje wojsku i służbom ochrony granicy nowe ramy prawne do działania w Polsce w czasie pokoju — np. przy masowej presji migracyjnej z Białorusi — i chroni żołnierzy oraz policjantów prawnie, gdy w nagłej sytuacji zagrożenia przekroczą formalne zasady użycia siły. Wnioski 2 i 14 były — analogicznie do odrzuconych chwilę wcześniej wniosków 1 i 13 — propozycją Lewicy (posłanka Żukowska), by zakres tej ochrony ograniczyć: zmienić formułę „nie popełnia przestępstwa" na „nie podlega karze" (czyli: czyn nadal jest przestępstwem, tylko bez kary) oraz wyłączyć ochronę w przypadku „rażącego" naruszenia zasad użycia siły. Sejm ponownie odrzucił te zmiany niemal jednogłośnie, potwierdzając pełny zakres ochrony dla służb bez wyjątków.
jakglosuja.pl
Wyniki per klub
za / przeciw / wstrz. / nieob.
- 0/175/0/15
- 4/151/0/2
- 0/30/0/2
- 0/29/0/2
- 25/1/0/0
- 0/17/0/1
- Kukiz15Kukiz150/2/0/1
- ?Posłowie Niezrzeszeni0/1/0/0
Analiza
28 czerwca 2026, 20:01
Co nie weszło w życie
- 1Wniosek nr 2 proponował zmianę w art. 10a ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (druk 505, art. 6 — przepis zwalniający policjantów, funkcjonariuszy SG i żołnierzy Żandarmerii Wojskowej z odpowiedzialności przy ochronie granicy): zamiast 'nie popełnia przestępstwa' miałoby być 'nie podlega karze', a ochrona nie przysługiwałaby gdy naruszenie zasad było 'rażące'.
- 2Wniosek nr 14 proponował analogiczną zmianę w art. 694a ustawy o obronie Ojczyzny (druk 505, art. 8 pkt 10 — ten sam kontratyp, ale dla żołnierzy SZ RP działających podczas operacji wojskowej w czasie pokoju lub przy ochronie granicy, obejmuje też dowódcę wydającego rozkaz użycia siły): ta sama korekta formuły i wyjątek 'rażącego' naruszenia.
- 3Oba wnioski zostały odrzucone — Sejm utrzymał formułę 'nie popełnia przestępstwa' bez wyjątku dla rażących naruszeń, spójnie z wcześniejszym odrzuceniem wniosków 1 i 13 dotyczących tych samych przepisów.
Kogo dotyczy
Żołnierze Sił Zbrojnych RP (zawodowi i niezawodowi), policjanci, funkcjonariusze Straży Granicznej oraz żołnierze Żandarmerii Wojskowej pełniący służbę na granicy lub biorący udział w operacjach wojskowych w czasie pokoju. Pośrednio: migranci i inne osoby, wobec których siła mogłaby być użyta przy granicy — od formuły prawnej zależy, czy mogą dochodzić odszkodowań.
Praktyczny wpływ
Odrzucenie wniosków oznacza, że żołnierz lub funkcjonariusz który w nagłej sytuacji zagrożenia naruszy zasady użycia siły — nawet w sposób drastyczny — nie popełnia przestępstwa i nie może być ścigany karnie, a osoby wobec których siły użyto nie mogą dochodzić roszczeń cywilnych z tytułu popełnienia przestępstwa. Gdyby wnioski przeszły (formuła „nie podlega karze"), czyn formalnie pozostawałby przestępstwem — co otworzyłoby drogę do roszczeń odszkodowawczych np. od migrantów lub ich rodzin, nawet bez wyroku skazującego.
Kontrowersje
Spór o formułę „nie popełnia przestępstwa" kontra „nie podlega karze" to poważna kontrowersja prawna i etyczna, ujawniająca napięcie wewnątrz koalicji rządzącej: Lewica (część koalicji) złożyła łącznie 6 z 14 wniosków mniejszości sprzeciwiając się zakresowi ochrony przyznanej służbom. Formuła rządowa całkowicie wyłącza bezprawność czynu i zamyka drogę do jakichkolwiek roszczeń — co ma kluczowe znaczenie dla praw osób, wobec których siłę zastosowano (w tym migrantów na granicy). Wnioski 2 i 14 chciały też dodać wyjątek dla „rażącego" naruszenia zasad, co komisja odrzuciła chroniąc każde naruszenie w obliczu bezpośredniego zagrożenia.
Powiązane głosowania
14 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Głosy posłów
458 głosów indywidualnych
