głosowanie nad całością projektu.
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 9 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (druki nr 2598, 2756 i 2756-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął w całości rządowy projekt zmiany ustawy o prawach pacjenta (druki nr 2598, 2756 i 2756-A) — 232 głosy za, 34 przeciw, 162 wstrzymało się; ustawa trafia dalej w procedurę legislacyjną (do Senatu).
Analiza
11 lipca 2026, 14:09
W skrócie
Ustawa o prawach pacjenta reguluje m.in. prawa osób korzystających ze służby zdrowia i uprawnienia Rzecznika Praw Pacjenta (niezależnego urzędnika chroniącego pacjentów). Ten projekt, zwany medialnie „lex szarlatan”, znacząco wzmacnia Rzecznika w walce z pseudomedycyną (metodami udającymi leczenie) i dezinformacją medyczną (publicznym rozpowszechnianiem wprowadzających w błąd informacji o zdrowiu). W praktyce Rzecznik będzie mógł prowadzić postępowania, publikować decyzje, wpisywać sprawców do jawnego rejestru, nakładać kary do 1 mln zł i żądać od operatorów internetu przekierowania stron z fałszywymi informacjami zdrowotnymi.
Co się zmienia
- 1Rzecznik Praw Pacjenta dostaje nowe zadanie prowadzenia postępowań w sprawach praktyk pseudomedycznych oraz prowadzenia rejestru dezinformacji medycznej (art. 1 pkt 1–2 i pkt 12 druku nr 2756 — rozszerza zakres ustawy i kompetencje Rzecznika o dwa nowe obszary ochrony pacjentów).
- 2Praktyka pseudomedyczna (działania udające leczenie lub leczenie przez osoby bez uprawnień) obejmuje m.in. udzielanie świadczeń zdrowotnych (usług medycznych) przez osoby bez zawodu medycznego, wprowadzanie w błąd co do metod leczenia u dzieci, chorych na nowotwory, z ciężkimi chorobami lub zaburzeniami psychicznymi oraz prowadzenie działalności leczniczej bez wpisu do rejestru — i jest zakazana (art. 67zj ust. 1–2 druku nr 2756 — definiuje trzy rodzaje szkodliwych praktyk i wprowadza ogólny zakaz ich stosowania).
- 3Dezinformacja medyczna (publiczne rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o metodach leczenia lub o szkodliwości sprawdzonych metod, dla korzyści majątkowej lub osobistej) podlega wpisowi do jawnego rejestru prowadzonego przez Rzecznika; operator telekomunikacyjny musi w ciągu 7 dni przekierować ruch z wskazanej domeny na stronę Rzecznika z ostrzeżeniem (art. 67zn ust. 1–11 druku nr 2756 — tworzy rejestr sprawców i mechanizm blokady adresu strony internetowej).
- 4Za naruszenie zakazu pseudomedycyny lub zbiorowych praw pacjentów (praktyki szkodzące grupie pacjentów) Rzecznik może nałożyć karę pieniężną (grzywnę administracyjną) do 1 mln zł, a za brak współpracy — do 100 tys. lub 20 tys. zł; kierownik placówki może dostać karę do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia (art. 68–69 i art. 69b druku nr 2756 — wprowadza wysokie kary dla podmiotów i kierowników).
- 5W sprawach cywilnych o prawa pacjenta Rzecznik może żądać wszczęcia postępowania sądowego i uczestniczyć w nim na prawach prokuratora (uprawnienia zbliżone do oskarżyciela publicznego), także w sprawach o śmierć pacjenta podczas leczenia (art. 55 druku nr 2756 — daje Rzecznikowi silniejszą pozycję przed sądem).
- 6Każdy może zgłosić Rzecznikowi podejrzenie naruszania zbiorowych praw pacjentów, a w razie zagrożenia życia lub zdrowia Rzecznik może publicznie ostrzec i tymczasowo (do miesiąca) nakazać zaprzestanie praktyki (art. 60 i art. 64a druku nr 2756 — ułatwia zgłaszanie nadużyć i pozwala na szybkie działania ochronne).
- 7Ustawa wchodzi w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia; postępowania wszczęte wcześniej toczy się według starych przepisów (art. 2–3 druku nr 2756 — określa termin wejścia w życie i przejście dla spraw już prowadzonych).
Kogo dotyczy
Pacjenci i ich opiekunowie, Rzecznik Praw Pacjenta, podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych (szpitale, przychodnie, kliniki), osoby i firmy oferujące metody spoza medycyny (np. nieuprawnieni „terapeuci”, poradnie pseudomedyczne), twórcy i wydawcy treści zdrowotnych w internecie, operatorzy telekomunikacyjni świadczący dostęp do internetu oraz kierownicy placówek medycznych narażeni na osobiste kary.
Praktyczny wpływ
Po wejściu w życie pacjent lub każda osoba będzie mogła zgłaszać Rzecznikowi podejrzenie szkodliwych praktyk, a decyzje i wpisy do rejestru staną się publiczne — co może wpływać na reputację i widoczność w internecie objętych nimi podmiotów. Operatorzy internetu będą musieli technicznie przekierowywać ruch z wskazanych domen bez uprzedniej zgody sądu w wersji przyjętej przez Sejm. Kary finansowe i publikacja orzeczeń mogą realnie podnieść koszt prowadzenia kontrowersyjnych usług zdrowotnych lub kampanii informacyjnych o metodach leczenia.
Kontrowersje
Projekt budził silny sprzeciw w konsultacjach publicznych — część środowisk medycyny naturalnej, homeopatii i suplementacji nazywała go „lex szarlatan” i zarzucała nadmierne ograniczenie wolności informacji oraz zagrożenie dla legalnych metod uzupełniających. Spór dotyczył zwłaszcza możliwości wpisywania do rejestru i przekierowywania domen internetowych na wniosek Rzecznika bez uprzedniej kontroli sądowej — poprawki mające wprowadzić nadzór sądu i wyłączyć wypowiedzi naukowe oraz dziennikarskie zostały w Sejmie odrzucone.
Powiązane głosowania
7 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych