głosowanie nad całością projektu.

Co się zmienia

• 1Specustawa z 12 marca 2022 r. zostaje wygaszona z dniem 5 marca 2026 r. — wszystkie specjalne przepisy pomocowe dla Ukraińców zostają uchylone i zastąpione ogólnym prawem cudzoziemskim (art. 1 druku 2172 — uchyla całość ustawy pomocowej, poza przepisami rozliczeniowymi Funduszu Pomocy do 31 grudnia 2026 r.).
• 2System PESEL UKR przeniesiony do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony i ustawy o ewidencji ludności — każda gmina nadal wystawia PESEL ze statusem UKR, ale cudzoziemiec ma 30 dni od przekroczenia granicy na złożenie wniosku, inaczej ochrona wygasa (art. 110a ustawy o ochronie cudzoziemców — rejestracja jako warunek prawny korzystania z ochrony czasowej).
• 3Elektroniczna karta Diia.pl w aplikacji mObywatel zastępuje papierowe zaświadczenia Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców — utrata statusu UKR = automatyczna utrata dostępu do dokumentu; karta uznawana w całej strefie Schengen (art. 110c–110d ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 4Opieka zdrowotna wyłącznie dla ubezpieczonych — Ukraińcy korzystają z NFZ jak Polacy, czyli tylko gdy odprowadzają składki zdrowotne; wyjątki: kobiety w ciąży, dzieci do 18. roku życia, ofiary gwałtu i tortur, osoby w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, ranni żołnierze (art. 112d ustawy o ochronie cudzoziemców — poprzednio pełna opieka medyczna dla wszystkich bez wymogu ubezpieczenia).
• 5Nowy dwuetapowy system zakwaterowania: pierwsze 60 dni zakwaterowania kryzysowego pod nadzorem MSWiA dla wszystkich nowo przybyłych; potem zakwaterowanie długoterminowe wyłącznie dla grup wrażliwych (samotni seniorzy, osoby ze znaczną niepełnosprawnością) pod nadzorem ministra ds. zabezpieczenia społecznego (art. 111–112 ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 6Świadczenia 800+, Dobry Start i 'aktywnie w żłobku' nadal dostępne, ale od 1 czerwca 2026 r. uzależnione od aktywności zawodowej rodzica — Ukraińcy muszą spełnić te same warunki co inni cudzoziemcy (zmiany w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i ustawie o świadczeniach rodzinnych).
• 7Szybka ścieżka bezpieczeństwa: Policja, Straż Graniczna, ABW lub SKW mogą złożyć wniosek o odmowę lub cofnięcie ochrony, a decyzja zapada w ciągu 2 dni — dotyczy podejrzanych o zbrodnie wojenne, poważnych przestępców lub osób zagrażających bezpieczeństwu państwa (art. 109 ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 8Ok. 1 miliona Ukraińców musi zalegalizować pobyt do 4 marca 2027 r. — bez innego tytułu pobytowego mają 30 dni na opuszczenie Polski (art. 299 ust. 6a ustawy o cudzoziemcach — nowy przepis zobowiązujący do wyjazdu); terminy rozpatrywania wniosków przez urzędy wojewódzkie nadal zawieszone.
• 9Uczniowie z Ukrainy przyjęci do klas VI–VIII mogą ukończyć szkołę podstawową bez ocen z przedmiotów nierealizowanych (np. przyrody, muzyki) — stały przepis chroni przed sytuacją, w której dzieci nie dostałyby świadectwa w czerwcu 2026 r. (nowy art. 44q ust. 1a ustawy o systemie oświaty).
• 10Instytucja opiekuna tymczasowego dla małoletnich bez opieki przeniesiona na stałe do ogólnego prawa — dzieci z ukraińskich placówek opiekuńczych i bez rodziców nadal mają formalnego opiekuna; system ewidencji małoletnich zachowany (art. 113 ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 11Pracodawcy muszą zgłaszać zatrudnienie beneficjenta ochrony czasowej — brak powiadomienia nie czyni pracy nielegalnej, ale grozi grzywną 1000–3000 zł (przepisy o rynku pracy — zmiana wobec specustawy, gdzie brak powiadomienia powodował nielegalność pracy).
• 12Opłata skarbowa za wnioski pobytowe bezzwrotna w przypadku odmowy lub umorzenia postępowania — nowe art. 77c, 87a, 113c, 120c, 207b, 223a ustawy o cudzoziemcach (dotychczas opłatę można było odzyskać po odmowie).