wniosek o odrzucenie w całości projektu.

Co nie weszło w życie

• 1Specustawa ukraińska wygasa 5 marca 2026 r. — większość specjalnych przepisów pomocowych dla Ukraińców przestaje istnieć i zostaje zastąpiona ogólnym prawem dla cudzoziemców (druk 2172, uzasadnienie — uchylenie ustawy z 12 marca 2022 r.).
• 2System PESEL UKR zostaje, ale na nowej podstawie prawnej — każda gmina nadal wystawia numer PESEL ze statusem UKR, jednak teraz wynika to z ustawy o ochronie cudzoziemców; wniosek trzeba złożyć w ciągu 30 dni od przekroczenia granicy, inaczej ochrona wygaśnie (art. 110a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony — rejestracja jako warunek korzystania z ochrony).
• 3Elektroniczna karta Diia.pl zastępuje papierowe zaświadczenia urzędowe — dokument w telefonie staje się oficjalnym dokumentem pobytowym uznawanym w całej strefie Schengen; utrata statusu UKR = automatyczna utrata dostępu do dokumentu (art. 110c–110d ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 4Opieka zdrowotna powiązana ze składkami — Ukraińcy bez ubezpieczenia zdrowotnego (nieopłacającego składek) tracą pełen dostęp do NFZ; wyjątki zachowane dla kobiet w ciąży, dzieci do 18 lat, ofiar gwałtu i tortur oraz osób w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania (art. 112d ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 5Świadczenia 800+, Dobry Start i 'aktywnie w żłobku' uzależnione od aktywności zawodowej — Ukraińcy nie dostaną ich automatycznie, muszą spełnić wymóg pracy, tak samo jak inni cudzoziemcy (zmiany w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i ustawie o świadczeniach rodzinnych).
• 6Zakwaterowanie w dwóch etapach: 60 dni kryzysu dla wszystkich (MSWiA), potem tylko grupy wrażliwe (samotni starcy, osoby z niepełnosprawnością) pod opiekę ministra ds. zabezpieczenia społecznego; zwykli uchodźcy po 60 dniach muszą znaleźć mieszkanie sami (art. 111–112 ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 7Szybka ścieżka bezpieczeństwa — ABW, SKW, Policja, Straż Graniczna mogą złożyć wniosek o odmowę lub cofnięcie ochrony; decyzja w 2 dni, bezzwłocznie wykonalna, dotyczy osób podejrzanych o zbrodnie wojenne, poważne przestępstwa lub zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa (art. 109 ustawy o ochronie cudzoziemców).
• 8Uczniowie ukraińscy mogą ukończyć szkołę podstawową bez ocen z przedmiotów, których nie realizowali (bo dołączyli do systemu od klasy VI, VII lub VIII) — przepis tymczasowy obowiązuje do 31 sierpnia 2026 r. (dodany art. 44q ustawy o systemie oświaty).
• 9Ok. 1 miliona Ukraińców musi uregulować pobyt do 4 marca 2027 r. — po tym terminie bez innego tytułu pobytowego mają 30 dni na opuszczenie Polski (art. 299 ustawy o cudzoziemcach — nowy ust. 6a); terminy rozpatrzenia wniosków przez wojewodów nadal zawieszone z powodu skali zadania.
• 10Instytucja opiekuna tymczasowego dla dzieci bez opieki przeniesiona do stałego prawa — dzieci z ukraińskich placówek opiekuńczych i bez rodziców nadal będą miały formalnego opiekuna; system ewidencji małoletnich zachowany (art. 113 ustawy o ochronie cudzoziemców).