poprawka 4
PrzyjętoPkt. 20 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druki nr 2172, 2182 i 2182-A)
Wyniki głosowania
Sejm przegłosował poprawkę nr 4 do projektu ustawy wygaszającej specjalne przepisy pomocowe dla uchodźców z Ukrainy — 235 posłów zagłosowało „za", nikt „przeciw", a 194 (głównie PiS i Konfederacja) wstrzymało się od głosu.
Analiza
09 marca 2026, 22:28
W skrócie
Od marca 2022 r. w Polsce obowiązuje specustawa dająca Ukraińcom uproszczony dostęp do numeru PESEL, świadczeń socjalnych, opieki zdrowotnej i rynku pracy — poza zwykłymi przepisami dla cudzoziemców. Ta specustawa wygasa 4 marca 2026 r., a cały pakiet nowej ustawy (druk 2172) ma „miękko wygasić" ten system: przenieść sprawdzone rozwiązania do ogólnych przepisów o ochronie czasowej i ujednolicić zasady dla wszystkich uchodźców. Poprawka 4 jest jedną z kilku poprawek komisji nanoszonych na ten projekt — niestety pełny tekst tej konkretnej poprawki nie jest dostępny w przeanalizowanych dokumentach, więc nie można podać jej dosłownej treści.
Co się zmienia
- 1Specustawa z marca 2022 r. wygasa 4 marca 2026 r. — ustawa główna (druk 2172) porządkuje przejście na zwykłe przepisy i przenosi sprawdzone mechanizmy do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony (art. 106–113h nowej ustawy — regulują ochronę czasową, PESEL UKR, zakwaterowanie, pieczę nad dziećmi)
- 2PESEL ze statusem UKR pozostaje jedynym dowodem ochrony czasowej zamiast papierowych zaświadczeń Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców — cudzoziemiec ma 30 dni od wjazdu na złożenie wniosku, inaczej ochrona wygasa (art. 110a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony)
- 3Opieka zdrowotna uzależniona od ubezpieczenia — po wygaszeniu specustawy Ukraińcy korzystają ze służby zdrowia jak Polacy (tylko ubezpieczeni), z wyjątkami dla kobiet w ciąży, dzieci do 18. roku życia i ofiar gwałtu lub tortur (art. 112d ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony)
- 4Świadczenia socjalne (800+, Dobry Start, aktywnie w żłobku) nadal dostępne, ale od 2026 r. uzależnione od aktywności zawodowej — przepisy przejściowe zapewniają ciągłość dla osób już pobierających świadczenia (zmiany w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i ustawie o świadczeniach rodzinnych)
- 5Zakwaterowanie kryzysowe: pierwsze 60 dni — minister spraw wewnętrznych, potem grupy wrażliwe (osoby starsze, z niepełnosprawnością) — minister pracy do 30 czerwca 2026 r. (art. 112 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony)
- 6Dzieci ukraińskie w polskich szkołach: specjalne przepisy o ukończeniu szkoły podstawowej bez ocen z przedmiotów nierealizowanych w Polsce obowiązują do 31 sierpnia 2026 r. (zmiany w ustawie o systemie oświaty, art. 44q)
- 7Opłaty skarbowe za wnioski pobytowe (zezwolenia na pobyt, wizy) bezzwrotne nawet w przypadku odmowy — nowe art. 77c, 87a, 113c, 120c, 207b, 223a ustawy o cudzoziemcach
- 8Pracodawcy mają obowiązek zgłaszania zatrudnienia Ukraińców, ale jego brak nie powoduje nielegalności pracy (zmiana wobec specustawy) — kara grzywny 1000–3000 zł za brak powiadomienia (przepisy o rynku pracy w ustawie o warunkach powierzania pracy cudzoziemcom)
Kogo dotyczy
Około 1 miliona Ukraińców posiadających numer PESEL ze statusem UKR przebywających w Polsce; pracodawcy zatrudniający Ukraińców; gminy (nowe zadania zlecone z zakresu świadczeń socjalnych); szkoły i nauczyciele (ok. 195 tys. uczniów z Ukrainy w polskich szkołach); Szef Urzędu ds. Cudzoziemców i urzędy wojewódzkie (zmiana procedur); opiekunowie tymczasowi dzieci ukraińskich w polskiej pieczy zastępczej.
Praktyczny wpływ
Ukraińcy, którzy przez lata żyli w Polsce na specjalnych warunkach, muszą do 4 marca 2027 r. zalegalizować pobyt na normalnej podstawie (zezwolenie na pobyt czasowy lub stały) — dotyczy to ok. 1 mln osób. Ci, którzy tego nie zrobią, będą mieli 30 dni na opuszczenie Polski po wygaśnięciu ochrony. Osoby pracujące i płacące składki zdrowotne nie odczują zmiany w dostępie do lekarza — problem pojawi się u tych, którzy dotychczas korzystali z opieki zdrowotnej bez zatrudnienia. Dzieci kontynuują naukę w polskich szkołach bez zakłóceń do końca roku szkolnego 2025/2026.
Powiązane głosowania
13 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
