poprawki nr 11 i 17
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 26 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (druki nr 2488, 2542 i 2542-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął łącznie poprawki 11 i 17 KO (412 głosów za, 1 przeciw, 20 wstrzymało się), które przenoszą przepis o stwierdzaniu w wyroku charakteru szykan pozwu z art. 6 do nowego art. 12a w rozdziale 3a ustawy anty-SLAPP.
Analiza
15 lipca 2026, 00:25
W skrócie
Ustawa anty-SLAPP ma chronić dziennikarzy, aktywistów i innych przed cywilnymi pozwami wyciąganymi po to, by ich uciszyć — wdraża dyrektywę UE i daje sądom narzędzia takie jak kaucja, szybkie oddalenie pozwu czy grzywny dla powoda. Poprawki 11 i 17 nie zmieniają sensu tej ochrony, lecz porządkują strukturę ustawy: kasują art. 6 (stwierdzenie w wyroku, że pozew służył głównie uciszeniu debaty) sprzed rozdziałów o szybkich ścieżkach procesowych i przenoszą go na koniec jako art. 12a w nowym rozdziale 3a — z dopiskiem, że działa dopiero wtedy, gdy nie da się zastosować przepisów rozdziałów 2 (pozwy oczywiście bezzasadne) ani 3 (nadużycie prawa procesowego).
Co się zmienia
- 1Poprawka 11 skreśla dotychczasowy art. 6 (stwierdzenie w sentencji wyroku, że pozew służył głównie uciszeniu debaty publicznej — przepis stał przed rozdziałami o szybszych procedurach anty-SLAPP) — druk 2542-A
- 2Poprawka 17 dodaje rozdział 3a „Pozostałe powództwa zmierzające głównie do stłumienia, ograniczenia, zakłócenia debaty publicznej lub szykanowania za udział w niej” z nowym art. 12a (resztkowa ścieżka: gdy nie wchodzą w grę przepisy rozdziałów 2 i 3, sąd przy oddaleniu pozwu w całości lub części stwierdza w wyroku, że pozew miał charakter szykan) — druk 2542-A
- 3Art. 12a wprowadzony poprawką 17 dodaje warunek „Jeżeli nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisów rozdziałów 2 lub 3” — przepis o stwierdzeniu charakteru szykan w wyroku obowiązuje dopiero po wykluczeniu ścieżek z rozdz. 2 (powództwa oczywiście bezzasadne, art. 7–9) i rozdz. 3 (powództwa stanowiące nadużycie prawa procesowego, art. 10–12) — druk 2542-A
- 4Merytoryczna treść stwierdzenia w wyroku pozostaje taka sama: sąd może przy oddaleniu powództwa w całości albo części zapisać, że wytoczenie pozwu służyło głównie stłumieniu, ograniczeniu lub zakłóceniu debaty publicznej albo szykanowaniu za udział w niej — różnica to wyłącznie miejsce w ustawie i kolejność stosowania przepisów (poprawki 11 i 17, druk 2542-A)
Kogo dotyczy
Pozwani w postępowaniach cywilnych (dziennikarze, aktywiści, naukowcy, sygnaliści, organizacje społeczne), powodowie wnoszący pozwy o ochronę dóbr osobistych lub inne roszczenia cywilne, sądy cywilne rozpatrujące sprawy SLAPP (strategiczne powództwa mające uciszyć debatę publiczną) oraz adwokaci i radcowie prawni reprezentujący strony w takich procesach.
Praktyczny wpływ
Sąd będzie musiał najpierw rozważyć szybsze narzędzia z rozdziałów 2 i 3 — oddalenie pozwu jako oczywiście bezzasadnego w 3 miesiące albo odrzucenie pozwu jako nadużycia prawa procesowego — zanim zastosuje przepis o stwierdzeniu charakteru szykan przy zwykłym oddaleniu pozwu; to uporządkowuje logikę procesu, ale nie rozszerza ani nie zawęża samej ochrony przed pozwami-szykanami względem dotychczasowego art. 6 z druku 2542.
Powiązane głosowania
18 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych