poprawka 20
PrzyjętoPunkt porządku obrad
Pkt. 26 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (druki nr 2488, 2542 i 2542-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę 20 KO (241 głosów za, 179 przeciw, 21 wstrzymało się), która w art. 19 ustawy anty-SLAPP dopisuje przepis przejściowy: do spraw cywilnych już w toku przed wejściem ustawy w życie ma zastosowanie wzmocniony przepis k.p.c. o nadużyciu prawa procesowego.
Analiza
15 lipca 2026, 00:41
W skrócie
Ustawa anty-SLAPP ma chronić dziennikarzy, aktywistów i innych przed cywilnymi pozwami wyciąganymi po to, by ich uciszyć — wdraża dyrektywę UE i daje sądom narzędzia takie jak kaucja, szybkie oddalenie pozwu czy grzywny dla powoda. Zgodnie z art. 19 ust. 1 (zakres czasowy ustawy — przepisy anty-SLAPP obowiązują tylko w sprawach wszczętych po wejściu ustawy w życie) pełna ochrona dotyczy wyłącznie nowych postępowań. Poprawka 20 dopisuje art. 19 ust. 2 (przepis przejściowy): w sprawach wszczętych i jeszcze niezakończonych przed wejściem ustawy w życie sądy mogą stosować zmieniony art. 4¹ k.p.c. (doprecyzowanie niedopuszczalności nadużycia prawa procesowego — czynności procesowe będące nadużyciem są niedopuszczalne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej), w brzmieniu nadanym przez art. 18 ustawy (nowelizacja k.p.c.). Nie daje to pełnych narzędzi anty-SLAPP w starych sprawach, ale otwiera drogę do odrzucenia pozwu jako nadużycia procesowego także w toczących się postępowaniach.
Co się zmienia
- 1Art. 19 zostaje podzielony na ust. 1 i ust. 2 — dotychczasowa treść (przepisy anty-SLAPP stosuje się od dnia wejścia ustawy w życie) trafia do ust. 1 (poprawka 20, druk 2542-A — zakres czasowy pełnej ochrony przed pozwami-szykany)
- 2Dodawany jest art. 19 ust. 2: do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem ustawy w życie stosuje się art. 4¹ k.p.c. w brzmieniu nadanym przez art. 18 (poprawka 20, druk 2542-A — przepis przejściowy dla spraw już toczących się)
- 3Art. 18 ustawy (nowelizacja k.p.c. — do art. 41 k.p.c. dopisywane jest zdanie, że czynność procesowa stanowiąca nadużycie prawa procesowego jest niedopuszczalna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej) będzie mógł być stosowany w sprawach w toku, mimo że pozostałe przepisy ustawy anty-SLAPP ich nie obejmują (poprawka 20, druk 2542-A — częściowa ochrona w starych postępowaniach)
- 4Pełne narzędzia anty-SLAPP — kaucja z art. 3 (zabezpieczenie kosztów procesu na wniosek pozwanego), szybkie oddalenie z art. 7–9 (ścieżka dla pozwów oczywiście bezzasadnych), grzywny z art. 13 (kara finansowa dla powoda) — nadal nie obowiązują w sprawach wszczętych przed wejściem ustawy w życie; poprawka 20 tego nie zmienia (art. 19 ust. 1, druk 2542 — ograniczenie zakresu czasowego ustawy)
Kogo dotyczy
Pozwani w toczących się postępowaniach cywilnych wszczętych przed wejściem ustawy w życie — w tym dziennikarze, aktywiści, naukowcy i organizacje pozarządowe (NGO — podmioty niepubliczne); powodowie w takich sprawach, w tym korporacje, politycy, firmy i podmioty publiczne; sądy powszechne rozpatrujące wnioski o nadużycie prawa procesowego w sprawach w toku.
Praktyczny wpływ
Osoba już pozwana przed wejściem ustawy w życie nie skorzysta z kaucji, skróconego terminu oddalenia pozwu ani grzywny za pozew-szykany, ale będzie mogła domagać się odrzucenia pozwu jako nadużycia prawa procesowego na podstawie wzmocnionego przepisu k.p.c. — bez czekania na zakończenie starej sprawy i wytoczenia nowego pozwu po wejściu ustawy w życie.
Powiązane głosowania
18 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
