poprawka 27
PrzyjętoPkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2250, 2252 i 2252-A)
Wyniki głosowania
Sejm przyjął poprawkę nr 27 do ustawy o reformie Państwowej Inspekcji Pracy (245 za, 167 wstrzymanych — głównie PiS), która nakazuje inspektorom uwzględnianie woli obu stron podczas postępowania o stwierdzenie istnienia stosunku pracy — o ile ta wola nie narusza prawa pracy.
Analiza
13 marca 2026, 18:10
W skrócie
Cała ustawa daje Inspekcji Pracy nowe, potężne narzędzie: inspektor może decyzją administracyjną stwierdzić, że ktoś pracujący na zleceniu jest de facto pracownikiem etatowym — ze wszystkimi konsekwencjami dla składek ZUS i praw pracowniczych. Jedną z kluczowych obaw w tej reformie był los ludzi, którzy ŚWIADOMIE wybrali umowę cywilnoprawną — np. programistów na B2B zarabiających więcej niż na etacie, czy lekarzy na kontrakcie. Poprawka nr 27 wprowadza do procedury wydawania takich decyzji zasadę, że inspektor MUSI wziąć pod uwagę wolę obu stron — ale tylko wtedy, gdy ta wola nie narusza przepisów prawa pracy, zasad współżycia społecznego i nie służy obejściu prawa (co blokuje sytuację, gdy pracownik jest przymuszany do „zgody" na niekorzystną umowę).
Co się zmienia
- 1Dodanie nowego art. 33a ust. 3a do ustawy o PIP (art. 1 pkt 13 druku 2252-A — przepis regulujący procedurę wszczynania i prowadzenia przez okręgowego inspektora pracy postępowania o stwierdzenie istnienia stosunku pracy): inspektor prowadzący postępowanie musi uwzględniać wolę obu stron umowy, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem — w szczególności z przepisami prawa pracy lub zasadami współżycia społecznego — i nie zmierza do obejścia prawa
- 2Poprawka uzupełnia mechanizm decyzji z art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o PIP (nowe kluczowe uprawnienie inspekcji: stwierdzanie decyzją administracyjną, że zleceniobiorca jest de facto pracownikiem etatowym), który w wersji bez tej poprawki nie nakładał na inspektora obowiązku badania woli stron — decyzja mogła zapaść wyłącznie na podstawie obiektywnych cech wykonywanej pracy
- 3Klauzula 'nie zmierza do obejścia prawa' stanowi zabezpieczenie przed nadużyciem nowego przepisu — wyklucza sytuacje, gdy pracodawca wywiera presję na pracownika, żeby ten formalnie zadeklarował chęć pozostania na umowie cywilnoprawnej, choć faktycznie jest od niego zależny
- 4Poprawkę zgłosiły łącznie kluby PSL, Lewica i KO — komisja rekomendowała przyjęcie; Razem głosowało przeciw (4 głosy), uznając że wola stron nie powinna hamować walki ze śmieciówkami
Kogo dotyczy
Zleceniobiorcy i osoby na B2B, którzy świadomie i dobrowolnie wybrali tę formę zatrudnienia — zwłaszcza programiści IT, lekarze kontraktowi i specjaliści, którzy zarabiają więcej poza etatem; pracodawcy zawierający umowy cywilnoprawne za obopólnym porozumieniem; okręgowi inspektorzy pracy (OIP) — dostają nowy obowiązek proceduralny: badania woli stron przed wydaniem decyzji o stosunku pracy.
Praktyczny wpływ
Inspektor nie będzie mógł automatycznie „przekwalifikować" umowy cywilnoprawnej na etat, ignorując wyraźnie wyrażone zdanie obu stron. Jeśli np. programista na B2B oświadczy, że świadomie wybrał tę formę współpracy i nie chce etatu, inspektor musi to uwzględnić w postępowaniu. Jednocześnie przepis nie daje weta stronom — inspektor nadal może wydać decyzję, jeśli stwierdzi, że deklarowana „wola" jest pozorna lub wymuszona, albo że mamy do czynienia z klasyczną próbą obejścia przepisów o stosunku pracy.
Powiązane głosowania
50 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
