głosowanie nad całością projektu.

Co się zmienia

• 1Okręgowy inspektor pracy (szef regionalnej inspekcji) może wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że ktoś pracujący na umowie cywilnoprawnej jest de facto pracownikiem etatowym — nowy art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o PIP (wcześniej takie uprawnienie miały wyłącznie sądy; decyzja może zapaść dopiero po tym, jak pracodawca zignoruje wcześniejsze polecenie inspektora, a jej treść musi być uzgodniona z wolą obu stron, o ile nie zmierza do obejścia prawa — poprawki nr 5 i 27).
• 2Grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika podwojone: z 1000–30 000 zł do 2000–60 000 zł, a w recydywie z 1500–45 000 zł do 3000–90 000 zł; mandaty PIP rosną z 2000 do 5000 zł (art. 281–283 Kodeksu pracy oraz art. 96 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia — wyższe kary to realizacja kamienia milowego KPO A71G).
• 3Główny Inspektor Pracy będzie wydawał odpłatne interpretacje indywidualne (40 zł za zapytanie) — pracodawca może z góry sprawdzić, czy jego umowa to w istocie stosunek pracy; interpretacja wiąże PIP i chroni pytającego przed karą; zakres pytań dotyczy całego stosunku pracy, nie tylko umowy o pracę — nowy art. 14b ustawy o PIP (poprawki Lewicy nr 9, 10, 11).
• 4PIP może prowadzić kontrole zdalnie — przez internet lub pocztę, bez zgody pracodawcy, z wymogiem szyfrowania end-to-end zgodnego z normą PN-ISO/IEC 27001 — nowy art. 26 ust. 5–8 ustawy o PIP.
• 5ZUS prowadzi wspólny system teleinformatyczny do wymiany danych między PIP, ZUS i Krajową Administracją Skarbową (KAS) służący do typowania firm łamiących prawo pracy na podstawie analizy ryzyka — nowy art. 68ac ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (kamień milowy KPO A72G).
• 6Pracownik objęty decyzją PIP jest chroniony przed zwolnieniem od dnia wszczęcia kontroli; decyzja nie może stanowić podstawy gorszego traktowania; rygor natychmiastowej wykonalności decyzji możliwy tylko dla pracowników szczególnie chronionych: kobiet w ciąży, osób na urlopie wychowawczym, pracowników w wieku przedemerytalnym i działaczy związkowych — art. 34 ust. 2h–2l ustawy o PIP (poprawki nr 28 Lewicy).
• 7Pracodawca, który w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie dobrowolnie zamieni umowę cywilnoprawną na umowę o pracę, nie zostanie ukarany — art. 16 projektu (okres abolicji wydłużony z 6 do 12 miesięcy poprawką nr 47 koalicji).
• 8Składki opłacone przez pracodawcę z tytułu zlecenia zostaną zaliczone na poczet składek z tytułu stosunku pracy — pracownik nie traci wpłaconych wcześniej środków — nowy art. 38b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 9PIP zatrudni 294 nowych pracowników (180 w 2026 r., 114 w 2027 r.), budżet reformy to ponad 850 mln zł wydatków w ciągu 10 lat — art. 17 projektu (limity wydatków dla PIP od 28,2 mln zł w 2026 do 74,5 mln zł rocznie w 2035).
• 10Minister Pracy zobowiązany do przedstawienia parlamentowi, Radzie Dialogu Społecznego i Radzie Ochrony Pracy oceny funkcjonowania ustawy po 12 miesiącach od jej wejścia w życie — nowy art. 17a projektu (poprawka nr 48 Lewicy).