poprawka 4
OdrzuconoPkt. 1 Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2250, 2252 i 2252-A)
Wyniki głosowania
Sejm odrzucił poprawkę nr 4 zgłoszoną przez PiS, która chciała zmienić kluczowy mechanizm nowej ustawy o Inspekcji Pracy — zamiast decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy, PIP miałaby wydawać nakaz nawiązania stosunku pracy. Za głosowało 182 posłów (głównie PiS), przeciw 244 (koalicja rządząca).
Analiza
12 marca 2026, 13:04
W skrócie
Sejm pracuje nad dużą reformą Państwowej Inspekcji Pracy, która ma dać inspektorom nowe narzędzie: jeśli ktoś pracuje na „śmieciówce" (umowie zlecenia, o dzieło), ale tak naprawdę wykonuje zwykłą pracę na etacie, inspektor będzie mógł wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że ten człowiek jest pracownikiem. PiS chciał poprawką nr 4 zmienić ten mechanizm — zamiast „stwierdzania" (uznania, że stosunek pracy już istnieje wstecz), inspektor miałby „nakazywać nawiązanie" stosunku pracy (czyli zobowiązywać pracodawcę do zawarcia umowy o pracę na przyszłość). To zasadnicza różnica prawna, bo rządowa wersja działa wstecz i automatycznie, a wersja PiS-u byłaby łagodniejsza dla pracodawców. Poprawkę odrzucono.
Co nie weszło w życie
- 1Poprawka PiS proponowała zamianę słów 'stwierdzania istnienia stosunku pracy' na 'nakazania nawiązania stosunku pracy' (art. 1 pkt 2 lit. b, nowy pkt 7a ustawy o PIP — to kluczowy przepis dający inspektorowi prawo przekwalifikowania umowy śmieciowej na etat)
- 2W wersji rządowej inspektor STWIERDZA, że stosunek pracy już istnieje — co oznacza skutki wsteczne: składki ZUS, podatki, prawa pracownicze naliczają się od momentu faktycznego rozpoczęcia pracy
- 3W wersji PiS inspektor jedynie NAKAZUJE nawiązanie stosunku pracy — co działa tylko na przyszłość i nie rodzi automatycznych skutków wstecznych
- 4Poprawka PiS dodawała też konkretny termin 30 dni — nakaz mógłby być wydany dopiero po upływie 30 dni od niewykonania polecenia usunięcia naruszeń (rządowa wersja nie określa takiego terminu)
- 5Komisja Polityki Społecznej i Rodziny rekomendowała odrzucenie poprawki — i Sejm ją odrzucił stosunkiem głosów 244 przeciw do 182 za
Kogo dotyczy
Pracodawcy zatrudniający ludzi na umowach cywilnoprawnych (zlecenia, o dzieło) zamiast na etatach — poprawka PiS byłaby dla nich korzystniejsza, bo nakaz nawiązania stosunku pracy nie niesie skutków wstecznych (brak zaległych składek ZUS, podatków). Osoby pracujące na „umowach śmieciowych" w warunkach charakterystycznych dla etatu — przy wersji rządowej (która została utrzymana) zyskują ochronę wsteczną: ich praca zostaje uznana za etat od samego początku. Państwowa Inspekcja Pracy — utrzymano silniejsze narzędzie (decyzja stwierdzająca) zamiast słabszego (nakaz na przyszłość). ZUS — przy stwierdzeniu istnienia stosunku pracy wstecz musi przeliczyć składki.
Praktyczny wpływ
Odrzucenie poprawki PiS oznacza, że w finalnej ustawie zostanie mocniejszy wariant: inspektor pracy będzie mógł stwierdzić, że ktoś pracujący na zleceniu tak naprawdę był pracownikiem od samego początku. To pociąga za sobą lawinę konsekwencji — pracodawca będzie musiał dopłacić zaległe składki ZUS, wyrównać różnice podatkowe, a pracownik zyska wstecznie wszystkie prawa etatowca (urlop, okres wypowiedzenia, ochronę przed zwolnieniem). Gdyby poprawka PiS przeszła, pracodawca musiałby jedynie zatrudnić daną osobę na etat „od teraz", bez konsekwencji za przeszłość — co byłoby znacznie łagodniejsze finansowo.
Kontrowersje
Cała ustawa o reformie PIP budzi poważny spór. Pracodawcy i organizacje biznesowe krytykują przyznanie urzędnikom (inspektorom pracy) prawa do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej — dotychczas takie uprawnienie miały wyłącznie sądy. Podnoszony jest argument, że to zbyt daleko idąca ingerencja administracyjna w swobodę zawierania umów. Z drugiej strony związki zawodowe i strona pracownicza od lat domagały się takiego narzędzia, argumentując że droga sądowa jest zbyt wolna i nieskuteczna — Polska ma jeden z najwyższych odsetków zatrudnienia na umowach cywilnoprawnych w UE. Poprawka PiS stanowiła próbę kompromisu: dać PIP narzędzie, ale bez mocy wstecznej.
Powiązane głosowania
50 innych głosowań w tym procesie legislacyjnym
Jak głosowały partie?
Głosy posłów
460 głosów indywidualnych
